Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/125 K.2021/128

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı tarafa matbaacılık hizmeti verdiğini, buna ilişkin olarak davalı tarafa icra takibine dayanak olarak sunulan faturalardan kaynaklı alacağın tahsilinin sağlanması amacıyla Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2019/...Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, takibin durdurulması sonucu dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve davalı tarafın arabuluculuk görüşmesine katılmaması sonucu anlaşma sağlanamadığını,

davacı tarafından davalı taraf adına düzenlenen ve takibin dayanağı olan, 29/03/2019 düzenleme tarihli ...seri nolu 59.000,00-TL tutarlı, fatura ve içerikleri olan işlerin davacı tarafından davalı tarafa teslim edildiğini ve davalı tarafça da bu fatura ticari defterlerine işlenmişse de, davacı tarafa ödemelerinin yapılmadığını, bu nedenle davalının Bursa 16. İcra Müdürlüğü 2019/...Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazının iptali ile takibin işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte devamına,

davalı aleyhine takip değerinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve işbu bedelin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davası olup; yasal süresi içinde açılmıştır.

Bursa 16.İcra Müdürlüğü 2019/...Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı alacaklı vekili tarafından davalı borçlu aleyhine 08.11.2019 tarihinde, fatura alacağından kaynaklı, 59.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Takip konusu alacağın taraflar arasındaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağı olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşmesi bulunmamaktadır. Fatura konusu matbaacılık hizmetinin yerine getirildiğine dair yazılı bir belge de yoktur. Davacı tarafından kesilen irsaliyeli faturada teslim alan kısmı da boş bırakılmış olup kural olarak alacağın varlığı hususunda ispat yükü davacının üzerindedir.

Yazılı bir belge bulunmaması sebebiyle tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmelidir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi haline ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır. HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır.

Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı defterlerini ibraz ettiği halde davalı taraf inceleme gününde defterlerini ibraz etmemiş, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda SMMM bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12.10.2020 tarihli bilirkişi raporu mahkememize ibraz edilmiş, davalı tarafın defter ibrazına yönelik mazereti kabul edilerek davalı tarında ticari defterlerinin incelenmesi sonucu 07.01.2021 tarihli ek bilirkişi raporu mahkememize ibraz edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporlarına göre, davalı şirketin 2019 yılı (yevmiye, kebir, envanter ) defterlerinin açılış tasdiklerinin yaptırıldığı, 2019 yılı (yevmiye) defterinin kapanış tasdiğinin olmadığı,

Davacı firmanın 2019 yılı (yevmiye ve kebir) defterlerinin açılış tasdiklerinin ve 2019 yılı (yevmiye) defterinin kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı;

Davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan faturanın, davacı firma ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından BS formu ile satış bildirildiği, davacı firma ticari defterlerinde takip tarihinde davacı firmanın, davalı şirketten 59.000 TL alacaklı gözüktüğü;

Davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan faturanın, davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından BA formu ile alış bildirildiği, davalı şirketin ticari defterlerinde icra takip tarihinde davalı şirketin, davacı firmaya 59.000 TL borçlu gözüktüğü tespit edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin ticari defterlerinin kapanış onayları bulunmadığından sahibi aleyhine delil niteliğinde kabul edildiği, her ne kadar tek başına faturaya TTK'nun 21.maddesinde düzenlendiği üzere sekiz günlük süre içerisinde itiraz edilmemesi, akdi ilişkinin ve alacağın varlığını tek başına ispata yeterli değil ise de, delil olarak dayanılan taraf ticari defterlerinin incelenmesi sonucu HMK'nun 222.maddesi uyarınca tarafların ticari defterlerinin birbirini doğrulayan hususlarda kesin delil oluşturduğu,

takip ve dava konusu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olup, davalı tarafından BA formu ile alış olarak bildirildiği, davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen yansıtma faturasının sekiz günlük itiraz süresi geçtikten ve takip ve dava tarihinden sonra,

30.11.2020 tarihinde düzenlenmiş ise de, davacı firma kayıtlarında yansıtma faturasının yer almaması birlikte değerlendirildiğinde akdi ilişkinin ve fatura içeriğinin davalı tarafça kabul edilmiş sayılacağı, davalı tarafın ödemeye ilişkin belge de sunmadığı anlaşılmakla bu sebeple mahkememizce davanın kabulü ile davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, icra takibinin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte devamına, ayrıca alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında icra inkar tazminatına da hükmolunarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı