Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1124 K.2022/682

(Görevsizlik )

ESAS NO : 2021/

KARAR NO : 2022/

HAKİM

KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 24/12/2021

KARAR TARİHİ : 02/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında satım ilişkisi söz konusu olduğunu ve iş bu satım ilişkisinden kaynaklı olarak davalı tarafın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 75.706,78 TLborcu bulunmakta olduğunu, davalı tarafça borcun ödenmemesi sebebiyle, davalı aleyhine ... 17.İcra Müdürlüğü’nün 2019/...

E.sayılı dosyasıyla alacağın tahsili amacıyla icra takibine geçildiğini, davalıya deme emri tebliğ edildiği, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, müvekkili ile davalı arasında karşılıklı görüşmeler yapılmış olmasına rağmen, bugüne kadar herhangi bir ödemenin gerçekleştirilmediğini, arabulucu aracılığıyla davalıyla görüşülmeye çalışıldığını, ancak davalının katılmaması nedeni anlaşamama tutunağı tanzim edildiğini, anılan bu sebeplerle; davanın kabulü ile davalının ...

17. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E.sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına; takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takibine, itirazın iptali davası olup yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce, ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından, 01/02/2019 tarihinde, fatura alacağının tahsili amacıyla, davalı aleyhine 75.706,78-TL asıl alacak, 7.887,94-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam, 83.594,72-TL miktar üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 12/02/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce ...

Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak, davalı ...'a ait 2019 yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin celbi istenildiği, gelen yazı cevabı ile; sistem kayıtlarının tetkikinden ,dairenin kayıtlı mükellef olan ...'ın işletme hesabı esasına tabi olduğu, BA/BS bildirim zorunluluğunun bulunmadığı ,mükellef tarafından 2019 takvim yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmediği,mükellefin dönem matrahının tespiti için nolu taktire sevk fişi ile taktir komisyonuna sevk edildiği şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Mahkememizce, ... Vergi Dairesi'ne tekrar müzekkere yazılarak, davalıya ait 2017 ve 2018 yılı BA/BS formları ile Gelir Vergisi Beyannamesinin celbine, ayrıca ...

Vergi Dairesinin önceki müzekkere cevabı da ilgi tutularak davalının 2019 yılı dönem matrahının tespiti için takdir komisyonuna sevk edildiği anlaşılmış olmakla buna ilişkin tespit edilen 2019 dönem matrahının gönderilmesi istenildiği, gelen yazı cevabı ile; sistem kayıtlarının tetkikinden, daire mükellefi ...'ın, 2017 takvim yılına ait YGV Beyannamesinin 17.03.2018 tarihinde verildiği ve işletme hesabı esasına tabi olduğu, bu nedenle ba/bs formu verme zorunluluğunun bulunmadığı,

mükellefin 2018 ve 2019 takvim yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilmemesi nedeni ile takdire sevk edildiği anlaşılmış olup, mükellefin 2017 Yılı Yıllık Gelir Vergisi beyannamesi ve 2018-2019 yıllarına ait Takdir Komisyonu Kararları'nın yazı ekinde gönderildiğine dair bilgi verildiği görülmüştür. Mahkememizce, ... vergi dairesine müzekkere yazılarak, davacı şirkete ait 2017 ve 2018 yıllarına ait BA/BS formlarının dosyamıza celbedildiği görülmüştür.

Mahkememizce, ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, davalıya ait kayıtların mahkememize gönderilmesi istenildiği, gelen yazı cevabı ile; davalı ...'ın sicil kaydının bulunmadığı yönünde bilgi verildiği görülmüştür. Mahkememizce, ... ... Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, davalıya ait kayıtların celbi istenildiği, gelen yazı cevabı ile; ...'ın 16/10/2017 tarihinde kayıt olduğu ve kaydının halen devam ettiği yönünde bilgi verildiği anlaşılmıştır.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, dosyaya celp edilen yazı cevaplarından davalı tarafın tacir olmayıp, esnaf kaydının bulunduğu, ayrıca bu hususta 2007/... sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "... ile ...

Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak ... meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını,

(2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların ... sayılmaları ile ... siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla ... ...

Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, 213 Sayılı vuk 177. maddesi parasal hadlerin, 2017 yılında. VUK 177/1'e göre yıllık alış 170.000. VUK 177/1'e göre yıllık satış 230.000. VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 90.000. VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 170.000 olduğu, 2018 yılında. VUK 177/1'e göre yıllık alış 190.000.

VUK 177/1'e göre yıllık satış 260.000. VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 100.000. VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 190.000 olduğu, 2019 yılında. VUK 177/1'e göre yıllık alış 230.000. VUK 177/1'e göre yıllık satış 320.000. VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 120.000.

VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 230.000 olduğu, davalının 2017 yılına ait beyan ettiği alım miktarının 16.178,50 TL, yıllık hasılat miktarının 2.586,23 TL olduğu, davalının 2018 ve 2019 takvim yılına ait gelir vergisi beyannamelerinin verilmemesi nedeniyle takdire sevk edilmiş olup, 2018 ve 2019 yılına ait Takdir Komisyon Kararına göre söz konusu dönem matrahının sıfır olarak takdirine oy birliği ile karar verildiği, bu değerlerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177/2 maddesine göre 2017, 2018 ve 2019 değerleme oranının tamamından az olduğu,

bu sebeple davalının tacir kabul edilemeyeceği, faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu, sonuç olarak, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından davaya konu uyuşmazlıkla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2022

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır