Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/526 K.2021/591

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekilinin 14/07/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili dava dışı... lehine ...Bankası Bursa Ticari Şubesi’nin 31.08.2021 tarih, .... Seri nolu 42.000,00 TL bedelli çeki 06.07.2021 tarihinde düzenlediğini, müvekkili düzenlemiş olduğu işbu çeki 07.07.2021 tarihinde Yurtiçi Kargo ile...gönderi numarası ile...’ye gönderilmek üzere kargoya verdiğini, ancak kargo...’ye ulaştırılamayıp, kargoda söz konusu çekin kaybolduğundan bahisle, dava konusu çekin üçüncü kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s ve 757.maddesi kapsamında çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir." Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulun 2013/11-1884 Esas ve 2015/1059 Karar sayılı İlamında vurgulandığı üzere)

Bu nedenle hem yasal düzenlemedeki açıklık hem de geçerliliğini sürdüren istikrarlı Yargıtay uygulaması dikkate alındığında, keşidecinin çek iptali davası açmasına yasal olanak bulunmadığı kabul edilmelidir. Keşideci - hesap sahibinin kaybettiği, çaldırdığı yada benzer şekilde elinde çıkan çek veya çek yaprağı ile ilgili olarak kendisinden talepte bulunulması halinde, hak iddia edene karşı menfi tespit davası açması mümkündür.

Sonuç olarak, iptali istenen çek yaprağının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, çekin cirantası, hamili ya da çek üzerinde hak sahibi olan kişinin dava açmadığından, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla HMK' nın 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının, çekin üçüncü kişilere ödenmesinin engellenmesine dair ihtiyati tedbir isteminin, davacının keşideci olup dava açma hakkı olmadığından çek iptaline özgü ödeme yasağına dair ihtiyati tedbir talep etme hakkı da bulunmadığından davacının İhtiyati tedbir talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle REDDİNE,

2-Davacının ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

5-HMK'nın 333. Maddesi gereği yatırılan ve kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgililere İADESİNE,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır