Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/584 K.2023/526

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle;09.03.2021 günü saat 14:30 sıralarında. Bursa ili, Osmangazi ilçesinde, davalı ...

Oto Kiralama A.Ş.'ye ait ... plakalı Renault marka araç, Müvekkilin şirket bünyesinde kullanmak için kiralamış olduğu ... plakalı Hyundai marka aracınına çarparak, aracın savrularak ters yöne dönmesine ve ağır hasar almasına sebep olduğu, söz konusu kaza sonrasında araçta maddi hasar meydana geldiği, trafik kazası tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda davalı, %100 kusurlu olduğu, kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere kırmızı ışıkta geçtiği, eksper raporunda da davalının kusurlu olduğu belirtildiği,

müvekkilin araç kiralama işiyle iştigal ettiği, kaza sebebiyle hasar gören araç, şirketin müşterilerine kiraladığı araçlardan biri olduğu, meydana gelen kaza sebebiyle aracı 109 gün boyunca kullanamadığı, müvekkil şirket ... plaka sayılı aracı ...'tan 01.01.2021 tarihinde şirket bünyesinde araç kiralama işi için 1 yıl süre ile kiraladığı, müvekkil şirket dava konusu aracı en son 01.03.2021 tarihinde ...'e aylık olarak kiraladığı, ancak davalının kusuru ile meydana gelen kaza sebebiyle araç ağır hasar aldığı,

onarımı 25.06.2021 tarihinde bittiği ve aracı o zaman teslim aldıkları, onarım süresinde aracı kullanamamış ve bu süreçte müvekkil sözleşmenin tarafı ......'e ikame araç verdiği, davalının kusuru nedeniyle müvekkil, aylardır söz konucu araç ile kiralama hizmeti veremediği, Müvekkil kazanç kaybına uğradığı, müvekkile ait aracın son aylık kiralama bedeli 2832,00 TL olduğu,

ancak bu miktar aylık veya yıllık kiralamaya göre değiştiği, müvekkilin kazanç kaybının hesabı , emsal kazanç araştırması neticesinde alınacak bilirkişi raporu ile hesaplanacağı, davanın 6100 sayılı yeni Hukuk Yargılama Yasası’nın 107.maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açıldığını, 08.07.2021 tarihinde müvekkil adına kazanç kaybının ödenmesi için arabulucuk merkezine başvuru yapıldığı, ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek kazaya sebebiyet veren aracın üçüncü kişilere devir ve temlikini önlemek amacıyla ... plaka sayılı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir konulmasına,

uzman bilirkişiler tarafından tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyen ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle kaza tutanağının kazaya karışan araçlar arasında tutulmuş olduğu görüldüğünden akabinde alınan eksper raporundaki kusur tespiti kabul edilemez nitelikte olduğu, Mahkeme nezdinde alınacak bilirkişi raporu ile kusur tespiti yapılarak davacının iddialarının değerlendirilmesi gerektiği, ... plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazası sonrasında uğradığı hasar nedeniyle serviste 109 gün kaldığı bu nedenle davacının aracını kiraya veremediğini ve araçtan mahrum kaldığı iddia edildiği, dava dosyasına davacı tarafından sunulan toplam parça ve işçilik onarım bedeli e-faturasının 25.06.2021 tarihinde düzenlendiği görüldüğü,

ancak davacı aracının 109 gün öncesinde servise girdiğini gösteren hiçbir delil sunmadığı, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının dava dosyasına aracın onarımına ilişkin sunduğu belgelerde değişen parçalar incelendiğinde bu parçaların Türkiye sınırlarında herhangi bir oto tamircisinde bulunabilecek ve kısa süre içerisinde temini gerçekleştirilebilecek parçalar olduğu, herhangi bir oto tamircinin kolaylıkla erişim sağlayabileceği parçalarla yapılacak araç onarımının 109 gün sürdüğü iddiası izahtan vareste olduğu, huzurdaki dava dosyasında müvekkilin işleten sıfatı bulunmadığı,

bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle müvekkil yönünden reddi gerektiği, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın işleteni müvekkil şirket değil araç kiralama sözleşmesi ile aracı kiralayan olduğu, müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın dosyaya sunulan araç kiralama sözleşmesinde imzası bulunan kiracı ve aynı zamanda araç fiili hakimiyetine iken dava konusu kazaya karışan sürücü ...'e ihbarını talep etiklerini belirterek davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası, araç kiralama sözleşmesi, araç servis ve onarıma ilişkin kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 09/03/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle kazanç kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce, taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumunun tespitine yönelik rapor düzenlenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Adli Trafik Kusur bilirkişisi ......'ın 01/08/2022 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

01/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde 84- "Araç sürücüleri trafik kazalarında a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,... hallerinde asli kusurlu sayılırlar." ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı 47.nci maddesinin " b) Trafik ışıklarına,...

Uymak zorundadırlar, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere (tedbirsiz) uymak zorundadırlar" kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Asli Yönden ve %100 (yüzdeyüz) Oranında Kusurlu olduğu;... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir füili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu yönünde rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ibraz ve celp edilen deliller, aynı zamanda davacıya ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar da incelenmek üzere ,meydana gelen kaza nedeniyle davacının var ise kazanç kaybından kaynaklı zararının tespiti yönelik taraf iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor düzenlenmesine karar verilerek dosya tüm ekleri ile birlikte mali müşavir bilirkişisi ........ ve makine mühendisi bilirkişi ......'a tevdi edildiği, bilirkişilerin 02/02/2023 tarihli raporu dosyamıza ibraz ettikleri görülmüştür.

02/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava, 09.03.2021 tarihli trafik kazası kaynaklı davacıya ait ... plakalı HYUNDAİ

marka ACCENT BLUE 1.6 CRDI MODE DCT tipi aracın kiraya verilememesi nedeniyle

uğradığı kazanç kaybının kazanın oluşumundaki kusur durumuna göre davalı taraftan

tahsiline ilişkin olduğu, heyetçe dava dosyası kapsamında tüm bilgi, belge, davacı ticari defterlerinin

incelenmesi ve yapılan piyasa araştırması sonucu;

davacı şirketin 2021 yılı fiziki (yevmiye) defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu,

Garaj Boya Kaporta Servis Otom. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dosyasına gelen cevap

yazısında, ... Plakalı aracın 10.03.2021 tarihinde servise alındığını, 24.06.2021 tarihinde

teslim edildiğini beyan ettiği, Garaj Boya Kaporta Servis Otom. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından ... adına 25.06.2021 tarih HSR2021000000654 nolu 21.000,81 TL bedelli e arşiv fatura düzenlendiği, dava dosyasında mevcut bulunan sözleşmeye göre; davacı ... Plakalı aracı 01.01.2021

tarihinde 1 yıl süreli aylık 2.360 TL bedelle ... tan kiraladığı, ..., davacı şirkete (... Plakalı ) araç ile ilgili olarak aylık kdv dahil 1.770 TL araç kiralama bedeli faturası düzenlediği, Ticaret Sicil Gazetesine göre; 03.09.2021 tarihi itibari ile ... hisse devirleri sonucu davacı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, davacı ....... plakalı aracı ...'e kiraya vermiş ve davacı tarafından ...'e 01.03.2021 tarih FEA2021000000090 nolu 2.832 TL bedelli araç kiralama bedeli e arşiv fatura düzenlendiği, dava dosyasına gelen ve mahkemece Mahkeme kasasına konan mevcut belgelere göre; ...'in ... plakalı aracı (08.03.2021-12.03.2021) tarihleri arasında toplam 937 TL

bedelle ...

Oto Kiralama A.Ş. den kiralamış olduğu, davacı tarafa ait ... plakalı HYUNDAİ marka ACCENT BLUE 1.6 CRDI MODE DCT tipi aracın, 09.03.2021 tarihli trafik kazası nedeniyle ön kısımlarından hasara uğradığı, sol ön çamurluk, ön panjur, ön panel, sağ ön çamurluk, soğutma radyatörü, klima radyatörü, hava filtre kutusu, silecek su deposu, ön tampon demiri, ön tampon, sağ sol sis lambaları, motor alt muhafaza, ön silecek su deposu, tampon braketleri, vs kısımlarından hasara uğradığı, araçtaki hasar durumunun incelenmesi sonucu aracın 15 günlük süre zarfında kolaylıkla onarılabileceği ve makul onarım süresinin 15 gün olarak tespit edildiği,

davacı tarafa ait ... plakalı HYUNDAİ marka ACCENT BLUE 1.6 CRDI MODE DCT tipi aracın, onarım süresi boyunca kiraya verilememesi nedeniyle davacının uğramış olduğu kazanç kaybının 2.773,98 TL hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Davacı vekili 14/04/2023 tarihli dilekçesinde özetle.

Dosyaya 02.02.2023 tarihinde ibraz edilen bilirkişi raporu doğrultusunda ava dilekçesinde 1.000 TL talep edilmiş olan kazanç kaybı bedelinin 1773,98 TL artırılarak dava değerinin 2773,98 TL olarak belirlenmesine ve kaza tarihi olan 09.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

09/03/2021 tarihinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile Gökdere istikametinden Ali Ferruh Yücel caddesini takiben Zafer bulvarı istikametinde doğru seyrederken kaza yeri olan Mahmudiye kavşağı istikametinden geçişi esnasında aracının sol ön köşe ve yan kısımları ile Ankara yolu istikametinden Mahmudiye caddesini takiben Kurtuluş caddesi istikametine doğru seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ ön köşe ve yan kısımları ile çarpışmaları sonucu meydana gelen kazada mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre,

... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen kaza nedeniyle davaya konu ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusursuz olduğu, kaza nedeniyle davaya konu ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın 15 günlük süre zarfında onarılabileceği ve makul onarım süresinin 15 gün olarak tespit edildiği,

davacı tarafa ait ... plakalı aracın, onarım süresi boyunca kiraya verilememesi nedeniyle davacının uğramış olduğu kazanç kaybının 2.773,98 TL tespit edildiği, her ne kadar davalı tarafça,kazaya karışan ... plakalı aracın araç kiralama sözleşmesi ile sürücü ...'e kiralandığından dolayı işleten sıfatı bulunmadığını belirterek husumet yokluğundan davanın reddini talep etmişse de,

İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmış olup somut olayda sürücü ...'in ... plakalı aracı (08.03.2021-12.03.2021) tarihleri arasında ...

Oto Kiralama A.Ş. den kiralamış olduğu, gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiği, somut olayda, davalı vekilince dosyaya sunulan oto kiralama sözleşmesine göre, kazaya karışan aracın kısa süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ihbar olunana kiralandığı,

söz konusu kiralama sözleşmesine istinaden işleten sıfatının kalmadığının iddia edilemeyeceği, bu nedenle davaya konu kaza nedenle meydana gelen kazanç kaybına yönelik zarardan davalı işletenin sorumlu olduğu anlaşılmakla Mahkememizce, davanın kabulü ile, kazanç kaybından kaynaklı 2.773,98-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 09.03.2021 tarihinden itibaren işleycek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, kazanç kaybından kaynaklı 2.773,98-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 09.03.2021 tarihinden itibaren işleycek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 189,50-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 90,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 2.773,98-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 158,10-TL harç, 2.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 360,00-TL tebligat giderinden oluşan toplam 2.618,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/05/2023

Katip ..... · ✍e-imzalı Hakim ...... · ✍e-imzalı