Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/514 K.2022/1327

2- 3- 4-

DAVA

Kooperatifin Dağılması İstemli

DAVA TARİHİ : 11/05/2022

KARAR TARİHİ : 28/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatifin Dağılması İstemli davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... İli ... İlçesi ....... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi; anasözleşmenin kurucu ortaklar tarafından imzalanması üzerine ... 18.09.2006 tarihli ... sayılı iznini müteakip ... Ticaret Sicil Memurluğuna 19.09.2006 tarihinde .../... sicil nosu ile tescil ettirilerek kuruluşunu tamamladığını, kooperatifin kuruluşunu takiben 28.09.2006 tarihli ... sayılı ...

Ticaret Sicil Gazetesinde de kuruluş ilanı yayımlandığını, kooperatifin faaliyetine devam ettiğini, ancak son genel kurul toplantı tarihi olan 15.06.2016 tarihinden sonra genel kurul toplantısının yapılmadığını kanuni organları da teşekkül ettirilemediğini, aslında genel kurulun;

kooperatifin zorunlu karar ve irade organı olup, kooperatifin devamlılığı için esas olduğunu, kooperatif ortakları ile yapılan görüşmede kooperatifin şimdiye kadar herhangi bir faaliyette bulunmadığı gibi bundan sonra da herhangi bir çalışma yapamayacağını ifade ederek Kanuna göre feshedilmesi talebinde bulunduklarını, müvekkil idare komisyonu tarafından tutulan 08.03.2022 tarihli rapora göre de kooperatifin genel kurul toplantılarının 15.06.2016 tarihinden bu yana yapılmayıp, kanuni organlarını teşekkül ettirilmediğini, Kooperatifler Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre feshedilmesi için mahkemeye başvurulması hususunun mütalaa edildiğini,

anlaşılacağı üzere kooperatifin 2016 yılından bu yana herhangi bir faaliyette bulunmadığını, halbuki Kooperatif anasözleşmesinin ''olağan genel kurul toplantısı'' başlıklı 56.maddesinde: ''Olağan genel kurul toplantısı, yönetim kurulunun daveti ile her yıl, hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren en geç 6 ay içinde yapılır.'' hükmü mevcut olduğunu, anasözleşmenin ''dağılma sebepleri'' başlıklı 111/f maddesinde: ''Kooperatif,....f-3 yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmaması halinde... dağılır.'' hükmü mevcut olduğunu,

anasözleşmenin ''dağılma sebepleri'' başlıklı 111/g maddesinde:''g-Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ... Bakanlığı'nca tespiti halinde mahkemeden alınacak kararla dağılır.'' hükmü de mevcut olduğunu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ''şekil'' başlıklı 45.maddesi: ''Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır.

Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur.(EKLENMİŞ CÜMLE RGT: 01.07.2017 RG NO: 30111 KANUN NO: 7033/9) Ancak, usul ve esasları ilgili Bakanlıkça yapılacak düzenlemede gösterilmek üzere;

kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla üç hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir.'' hükmü gereği olağan genel kurul toplantılarının yapılmaması halinden bahsedildiğini, kanunun ''kooperatifin dağılma sebepleri'' başlıklı 81/1.maddesinin 6. ve 7.sırasında : '' “Kooperatifin;..........

6-Üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde, 7-Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla, dağılır…” hükmü ile kooperatifin dağılma sebepleri sayıldığını, kanunun ''İlgili Bakanlık'' başlıklı Ek-1.maddesinde ''Bu Kanunda geçen Bakanlık isimleri "İlgili bakanlık" olarak değiştirilmiştir. (DEĞİŞİK FIKRA RGT: 13.06.2010 RG NO: 27610 KANUN NO: 5983/4) (YÜR.

TAR.: 13.12.2010) İlgili bakanlık deyiminden, bu Kanun kapsamındaki tarımsal amaçlı kooperatifler ve üst kuruluşları için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, …anlaşılır.'' denilerek tarımsal kooperatiflerle ilgili kanundan kaynaklanan işlemlerde müvekkil Bakanlık yetkili kılındığını, Kanunun ''Anonim Şirket hükümlerine atıf'' başlıklı 98.maddesinde: ''Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim Şirketlere ait hükümler uygulanır.'' denilmekte olduğunu, söz konusu atıf uyarınca Türk Ticaret Kanununun Sona Erme ve Tasfiye bölümündeki hükümler incelendiğinde;

''genel sona erme sebepleri başlıklı 529.maddesinde: ''(1)Anonim şirket;...,b)İşletme konusunun gerçekleşmesiyle/gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle, c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle, .., f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde, sona erer.'' denilmekte olduğunu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ''Davaların niteliği ve muhakeme usulü'' başlıklı 99.maddesinde: ''Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır.

Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır.'' denilmekte olduğunu, tüm bu nedenlerin Bakanlık temsilcilerince yapılan tespitler ve 3476 sayılı Kanunla tadil edilen 1163 sayılı Kanunun 81/1-6 ve 7.maddesi, Türk Ticaret Kanununun Anonim Şirketlerin Sona Ermesi ve Tasfiyesi başlığı altındaki 529.maddesi ve kooperatif anasözleşmesinin 111.maddesi çerçevesinde artık kooperatifin amacına ulaşma imkânının kalmadığı anlaşıldığından, olağan genel kurul toplantılarını yapamayan ... ili ... ilçesinde faaliyet gösteren ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin Feshi ile sona erdirilebilmesi adına yapılması gerekli işlemler için Tasfiye Heyeti atanması kararı verilmesini ... Bakanlığına vekaleten talep etme zarureti hâsıl olduğunu belirterek davanın kabulüne, ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin feshine ve Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini 659 sayılı KHK’nın 4/2-a ile 6. maddesine istinaden idare vekili olarak talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatifin tasfiyesine karar verilip verilmeyeceğine ilişkindir.

... İli ... İlçesi ....... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi; anasözleşmenin kurucu ortaklar tarafından imzalanması üzerine ... 18.09.2006 tarihli ... sayılı iznini müteakip ... Ticaret Sicil Memurluğuna 19.09.2006 tarihinde .../... sicil nosu ile tescil ettirilerek kuruluşunu tamamladığı, kooperatifin kuruluşunu takiben 28.09.2006 tarihli ... sayılı ...

Ticaret Sicil Gazetesinde de kuruluş ilanı yayımlandığı, kooperatifin faaliyetine devam ettiği, ancak son genel kurul toplantı tarihi olan 15.06.2016 tarihinden sonra genel kurul toplantısının yapılmadığını kanuni organları da teşekkül ettirilemediği, aslında genel kurulun; kooperatifin zorunlu karar ve irade organı olup, kooperatifin devamlılığı için esas olduğu, kooperatif ortakları ile yapılan görüşmede kooperatifin şimdiye kadar herhangi bir faaliyette bulunmadığı,

kooperatif ortakları ile yapılan görüşmelerde ise şimdiye kadar kooperatifin herhangi bir faaliyette bulunmadığı gibi, bundan sonrada kooperatifin bir çalışma yapamayacaklarını ifade ettikleri, 1163 sayılı kooperatifler kanunun şekil başlıklı 45.maddesi ile " genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü toplandığı, olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunlu olduğu,

ancak usul ve esasları ilgili bakanlıkça yapılacak düzenlemede gösterilmek üzere kooperaif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla olağan genel kurul toplantıları en fazla üç hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir " hükmü gereği sonraki genel kurul toplantılarının yapılmaması,

yine kooperatifler kanunun " dağılma sebepleri başlıklı 81.maddesi birinci fkrası ile kooperatifin 6-üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde 7- amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararlar , dağılır ..." hükmü gereği kooperatifin dağılma sebepleri hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Dosya arasına alınan kayıtlar ve davalıların duruşmadaki beyanlarında kooperatifin hiçbir faaliyeti olmadığını, ancak tasfiyeye de girmediklerini, öncesinde köyde hayvancılık olduğu için Kooperatifin geliri olduğunu, sonrasında onun da bittiğini, kendilerinin sadece isim olarak yönetim kurulunda yer aldıklarını, kooperatifin hiçbir geliri olmadığından genel kurulu yapacak para bile olmadığını, kooperatifin tasfiye edilmesi talebine bir diyecekleri olmadığını, kooperatifin fesh edilmesinin uygun olduğunu ifade etmişlerdir.

Bu durumda kooperatif dağılmış sayılmalı, tasfiye işleri için bir tasfiye memuru atanmalıdır. Dışarıdan atanacak tasfiye memuru için ücret takdiri gerekir. Ücret ödenmeden de memur görevine başlayamaz. Gayri faal bir kooperatifin bu masrafı karşılaması mümkün görülmemiştir. Bu sebeple kooperatifin son yönetim kurulu üyeleri tasfiye memuru olarak görevlendirilmiş ve tasfiye memuruna ücret takdir edilmemiştir. Bu sebeplerle davanın kabulüne karar verilerek .... ...

TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ'nin FESİH VE TASFİYESİNE, Tasfiye heyeti olarak son yönetim kurulu üyeleri ..., ... ve ...'nun seçilip atanmasına, Tasfiye giderlerini kooperatif bünyesinden karşılanmasına, Tasfiye heyetine ücret taktirine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza