Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/795 K.2024/46

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Mersin ili Anamur ilçesinde muz ve çilek başta olmak üzere meyve sebze komisyonculuğu işi ile uğraşmakta, davalılar da aynı şekilde Bursa ilinde meyve sebze komisyonculuğu işi ile iştigal etmekte olduğunu, davalıların müvekkile ulaşarak "26.425 kg" çilek sipariş ettiklerini, müvekkilinin de karşı tarafın bu siparişini kabul ederek 3 gün gibi kısa bir süre içerisinde 26.425 kg çileği hazır edeceğini bildirdiğini, fiyat olarak ise paketleme, kasa,

palet ve soğuk hava deposu giderleri de dahil olmak üzere müstahsilden alınan bedele kilogram başına "6 TL" kar koymak suretiyle anlaşıldığını, özet olarak aralarındaki anlaşmaya göre müvekkil 26.425 kg çileği 10.05.2022 tarihinde hazır edecek davalılar ise 619.550,00 TL mal bedelini müvekkile ödeyeceğini, taraflar arasında yapılan sözlü anlaşmadan sonra davalıların bu anlaşmaya binaen ticari teamüller gereği icra takip dosyasına sundukları dekontlardan da anlaşılacağı üzere 150.000,00 TL kapora bedeli gönderdiğini, müvekkilinin sözleşmede kendi edimi olarak kararlaştırılan 26.425 kg çileği teslim hazır hale getirdiğini,

yine anlaşmanın gereği olarak dava dışı ...'ya ait soğuk hava deposuna tevdi etmesine rağmen davalıların sözleşme hükümlerine aykırı davranarak sözleşme bedeli olarak kararlaştırılan kalan bakiyeyi ödemeyip çileği de teslim almayarak alacaklının temerrüdüne düştüğünü, müvekkil karşı taraf temsilcilerini defalarca çileklerin çok çabuk bozulabilen ürünler olmasından kaynaklı olarak,

teslim almaları konusunda telefonla arayarak uyardığını, çileklerin 5 gün ...'ya ait soğuk hava deposunda kaldıktan sonra müvekkil davalı şirketi aradığını, şirket yetkilisi ...'ın sözleşmeden döndüklerini çilekleri almalarının mümkün olmadığını beyan ettikten sonra müvekkili daha fazla zarara uğramamak adına kalitesi düşük çilekleri kilosu 9 TL'ye başka bir komisyoncuya sattığını, herkesin de bilgisinde olduğu üzere çileğin ömrünün diğer meyvelere kıyasen kısa olup çok çabuk bozulmakta olduğunu, müvekkilinin sözleşme sonucu toplam 231.000,00.-TL zarara uğradığını, zararın tazmini için davalılar aleyhine Bursa 3.İcra Dairesinin 2022/...

E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, söz konusu takibin karşı taraf vekilinin itirazı sonucu durduğunu, müvekkilinin davalılar ile aralarında yaptığı ticari sözleşme gereğince davalıların istediği kalitedeki çilekleri piyasaya borçlanarak tedarik ettiğini, ancak davalıların çilekleri teslim almaktan vazgeçmeleri nedeniyle aradan geçen süre zarfından çileklerin kalitesinin bozulması nedeniyle çok daha düşük bedele satmak zorunda kalarak zarara uğratıldığını,

bu zararın tazmini için (zarar bedelinden davalıların müvekkillere ödemiş olduğu kaporo bedeli düşülmüştür) Yapılan icra takibine davalı taraf haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiklerini, davalının müvekkilinin likit bir alacağına haksız olarak sırf icra takibini durdurmak saiki ile itiraz etmesi nedeniyle davalı aleyhine %20 den az olamamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile davalıların Bursa 3.İcra Dairesinin 2022/...

E. Sayılı nolu icra takibinde asıl alacağa ve ferilerine yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen davalılar aleyhine devamına, davalıların haksız olarak icra takibine itiraz ettiğinden dolayı alacağın % 20'den aşağı olamamak üzere ayrı ayrı icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile verilmesine üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin takipte alacaklı gözüken davacı tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkil şirket ile davacı arasında yapılan sözlü anlaşma neticesinde çilek alım-satım anlaşması yaptığını, müvekkilinin anlaşma gereğince davacının da dilekçesinde belirttiği üzere davacıya 150.000,00-TL kapora ödediğini, her ne kadar davacı tarafından müvekkillerin sözleşme hükümlerine aykırı davranarak sözleşme bedelini ödemedikleri ve çilekleri teslim almadıkları belirtilmişse de müvekkilinin yetkili elemanları çilekleri teslim almak için davacının Mersin'de bulunan tesisine gittiğini,

yine taraflarca sözlü olarak anlaşılan çek ve seneti yanlarında götürdüklerini, fakat davacı tarafça anlaşmaya rağmen ilgili çek ve senet kabul edilmeyerek malların teslim edilmediğini, yani davacının belirttiği gibi müvekkilleri tarafından ürünlerin teslim alınmaması iddiasının doğru olmadığını, ürünleri daha teslim almadan 150.000-TL kapora ödeyen müvekkilinin ürünleri teslim almaması da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca davacı tarafça belirtildiği üzere, davaya konu çileklerin ...'ya ait soğuk hava deposuna tevdii edildiği iddiasının da doğru olmadığını,

davacı tarafından çileklerin anlaşmaya rağmen anlaşmalı soğuk hava deposuna tevdii edilmediğini, davacının, hiçbir gerekçe göstermeden anlaşmadan döndüğünü, çilekleri teslim etmediğini, davaya konu çilekleri başka kişilere sattığını, davacının ilgili çilekler ile alakalı bir zararı kalmadığı gibi müvekkilinden almış olduğu 150.000-TL kapora bedelini de iade etmeyerek sebepsiz zenginleşme durumu oluştuğunu, taraflarınca ilgili duruma karşı 21.06.2022 tarihinde Bursa Hal Hakem Heyeti'ne başvuruda bulunulmuş olup, ilgili dosyanın da celbini talep ettiklerini, müvekkil şirketlerin ticari hayatlarına uzun süredir devam etmekte olup,

bu zamana kadar iş yaptıkları hiçbir kimseye karşı bir borç biriktirmedikleri gibi ödemelerini düzenli ve zamanında yapmakta olduklarını, davacının çeşitli bahaneler ile kötü niyetli hareket ederek müvekkillerine çilekleri teslim etmediğini, akabinde çilekleri hemen başkasına sattığını ve müvekkilinden de teslim etmediği çileklerin parasını istemekte olduğunu, bu nedenle davacı tarafından açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, İcra ve İflas Kanunu 67/2.

Madde uyarınca takibinde kötü niyetli olan alacaklının hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilir. Davacı- alacaklı tarafından başlatılan Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası olmayan bir borç için başlatılmış olup tamamen kötü niyetli ve haksız menfaat sağlamaya yöneliktir. Belirtilen nedenlerle nedenlerle davacı aleyhinde %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen mahkememizin 2022/979 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin meyve sebze komisyonculuğu işi ile uğraştığını, davalı ...'ın Bursa ilinde meyve sebze komisyonculuğu yaptığını, ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...

Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin yetkilisi olduğunu, davalının müvekkili şirketten 26.425 kg çilek sipariş ettiğini, aralarındaki anlaşmaya göre 26.425 kg çileği 10.05.2022 tarihinde hazır etmek sureti ile 619.550,00 TL mal bedeli karşılığından anlaştığını, aralarında yapılan sözlü anlaşmadan sonra davalı tarafından 11.05.2022 ve 12.05.2022 tarihlerinde 150.000,00.-TL kapora bedeli gönderdiğini, müvekkilinin 26.425 kg çileği teslime hazır hale getirdiğini, anlaşmanın gereği olarak dava dışı ...'ya ait soğuk hava deposuna tevdi etmesine rağmen davalının kalan bakiyeyi ödemediğini,

sözleşmeye konu edilen çilekleri de teslim almadığını, bunun üzerine şirket yetkilisi ...'ın sözleşmeden döndüklerini çilekleri almalarının mümkün olmadığını beyan ettiğini, daha sonra müvekkilinin daha fazla zarara uğramamak adına çilekleri komisyonculuk yapan Bahattin Dürüs'e satmak zorunda kaldığını, bunun üzerine takip başlatıldığını ve davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, daha sonra davalı ...'ın hal hakem heyetine başvurduğunu, hal hakem heyetinin de bu itirazı kabul ettiğini,

bu nedenle Bursa Valiliği Ticaret il Müdürlüğü Hal hakem heyetinin 01.09.2022 tarih ve 24 nolu kararının öncelikle taraf ehliyeti olmayan ... tarafından yapıldığından usul yönünden iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 2022/795 esas sayılı dosyası ile 2022/979 esas sayılı dosyaları incelenerek her iki dosya arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu anlaşıldığından birleştirme hususu incelenmiş ve mahkememizin iş bu dava dosyası ile yine mahkememizin 2022/795 esas sayılı dosyaları arasında tarafları ve konuları bakımından hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, davanın aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığı ve dava dosyalarının birlikte görülmesinde usul ekonomisi yönünden de yarar görülmekle HMK.'nun 166 maddesi uyarınca mahkememizin 2022/795 Esas sayılı dosyası ile eldeki dava dosyasının birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, asıl dava yönünden davalılar aleyhine Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasında çilek alım satım sözleşmesinden kaynaklı ödenmediği iddia edilen bakiye alacaktan kaynaklı toplam 233.292,60 TL alcacağa yönelik takibe itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Birleşen davada ise davalı tarafça, taraflar arasında çilek alım satım sözleşmesinden kaynaklı bedelin ödenmediği iddiası nedeniyle yapılan başvuru sonucunda talebin kabulüne dair verilen Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 01.09.2022 tarih 24 karar numaralı kararının iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Mahkememizce birleşen dosyada 04/10/2022 tarihli ara karar verilen ihtiyati tedbire yönelik kararın icrası yönünden Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasına sehven yazılan yazının işlemsiz iadesinin istenilmesine, davalılar ile birleşen dosya davalısına ait ticaret sicil kayıtlarının celbine, Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'na müzekkere yazılarak,

01.09.2022 tarih 24 karar sayılı dosyasının bir örneğinin celbine, dosya kapsamında mevcut delil durumuna göre, birleşen dosyada 04/10/2022 tarihli ara karar verilen ihtiyati tedbire yönelik itirazın teminat yönünden kabulü ile İhtiyati tedbir talebinin, 150.000,00 TL bedelin %15'i oranı olan 22.500,00-TL teminat bedeli mahkememiz veznesine depo edildiğinde, Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 01.09.2022 tarih 24 karar sayılı kararının, icra takibine konu edilmesinin önlenmesine şeklinde değiştirilmesine,

Teminat bedeli yatırıldığında, Tedbir kararının icrası yönünden Bursa 4. İcra Dairesi 2022/8889 Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına, İhtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebin reddine, bu konuda arar karar oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Celse arasında Bursa Ticaret İl Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacı vekilinin tedbir kararı gereğince teminatı yatırdığı, icra müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, BTSO ya yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacıya ait 2022 yılı Gelir vergisi beyannamelerinin celbine, dava konusu itibari ile dosyanın heyete tevdine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz heyetince tanık ile ispatı mümkün olan hususlardan olmayan ticari ilişkiye teslim ve diğer hususlardaki alım, satım, ödeme iddiaları konularında ve dava değeri itibari ile tanık dinlenmesi mümkün bulunmadığından taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tanık dinletme istemlerinin reddine karar verilmiş, taraf vekillerine iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm alım, ödeme ve sözleşme ilişkisine ilişkin yazılı delillerini (dilekçelerinde daha önce dayandıkları ancak bu güne değin sunmadıkları delillerini) sunmaları konusunda 1'er aylık süre verilmesine,

bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmayacağı yada ne şekilde yaptırılacağı konusunda daha sonra karar oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Celse arasında davacı vekilinin davanın esasını karşı beyanlarını içerir dilekçesini sunduğu görüldü.

Yargılama sırasında davalılar vekilinin davacı tarafın ürünü toplayamadığı, çilek ürünün hassas ve çabuk bozulan bir ürün olduğunu, müvekkil ile anlaşmanın yapıldığı tarihin fason sözleşmenin yapıltığı tarih olan 10/05/2022 olduğunu, müstahsil makbuzlarının tarihinin ise 07/05/2022 olduğunu, ancak bunun daha sonra da kesilmiş olma ihtimali olduğunu, sisteme ne zaman gönderildiğinin vergi dairesinden sorulmasını talep ettiklerini, ayrıca hal kayıt sisteminde hal hakem heyetince yapılan araştırmada bu yaş meyve sebzeye rastlanmadığını, bu hususların araştırılması konusunda takdiri mahkemeye bıraktıklarını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce davalılar vekilinin geçen celse beyanlarında bildirdiği davacı tarafça düzenlenen ve dosya içerisine örnekleri ibraz edilen müstahsil makbuzlarının vergi dairesi sistemine ne zaman gönderildiği konusunda Anamur Vergi Dairesine yazı yazılmasına, ursa Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Çiftçi Hal Kayıt Sistemine yazı yazılarak, davacı tarafça müstahsil makbuzlarında belirtilen tarihlerde ...'ya ait soğuk hava deposuna davalı ... Gıda ve ... Gıda San. Tic. LTD.

ŞTİ.'ye mal transferi ile ilgili sistemden herhangi bir başvuru yapılıp yapılmadığının sorulmasına, davacı tarafça 01/11/2023 tarihli dilekçesinde talep edilen davalılar tarafından düzenlenmesi gerektiği bildirilen bitki sertifikasının hangi amaçla düzenlenmesi gerektiği ve bu davanın ispat ile ilgisinin ne olduğu konularındaki açıklayıcı beyanlarını bildirmek üzere davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verilmesine, davacı vekiline açıklayıcı beyan dilekçesi sunulduktan sonra davacı vekilinin talebi nedeni ile Anamur İlçe Tarım Müdürlüğüne yazı yazılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı şirketlerin Bursa ilinde meyve sebze komisyonculuğu işi yapmakta olduğu, davacı tarafın da aynı işi yapması sebebiyle taraflar arasında sözlü olarak çilek alım satım anlaşması yapıldığı, anlaşmaya göre 26.425 kg çileğin davacı tarafından hazır edileceği, bu malların bedeli olarak da davalı şirketler tarafından 619.550,00.-TL ödeme yapılacağı, davalıların sözlü anlaşma gereğince davacı vekilinin dava dilekçesinde de belirttiği üzere davacıya 150.000,00.-TL kapora bedeli ödediği,

akabinde davacı tarafın kendi edimi olan 26.425 kg çileği dava dışı olan ...'ya ait soğuk hava deposuna tevdi ettiği, fakat davalıların sözleşme hükümlerine aykırı davranarak sözleşme bedeli olarak kararlaştırılan kalan bakiyeyi ödemeyip çileği de teslim almayarak alacaklı temerrüdüne düştüğünden bahisle davalılar aleyhine dava açıldığı,

her ne kadar davacı taraf davalıların sözleşme hükümlerine aykırı davranarak bakiye bedeli ödemediklerini ve çilekleri teslim almadıklarını beyan etmişse de davalı tarafça da davalının yetkili elemanlarının çilekleri teslim almak ve taraflarca bakiye bedelin çek-senet aracılığıyla ödeneceğini sözlü olarak anlaşıldığı için çek ve senet ile davacının Mersin'de bulunan tesisine gittiği, fakat davacı tarafın anlaşmaya uymayarak ilgili çek ve seneti kabul etmeyerek malları da teslim etmediği,

ürünleri daha teslim almadan 150.000,00.-TL kapora bedeli ödeyen davalıların ürünleri teslim almamasının hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmekte olduğu, işbu satış sözleşmesinde davalıların edimleri olarak kararlaştırılan satış bedelinin bakiye kısmını ödemeye hazır olsa da davacı tarafın sözleşme hükümlerine aykırı davranarak hem çilekleri teslim etmekten kaçındığı,

hem de bakiye bedeli kabul etmediği anlaşılmış, , Mersin Vergi Dairesi Anamur Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda ... tarafından düzenlenen müstahsil makbuzlarının Mayıs 2022 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle ödevli tarafından beyan edilerek 21/06/2022 tarihinde onaylanmış olduğu anlaşılmış olup, Mayıs 2022 dönemi muhtasar ve prim hizmeti beyannamesinin gönderildiği,

dosyamız arasına alındığı anlaşılmış, davacı tarafın 15.05.2022 tarihinde çilekleri başkasına satmak zorunda kaldığını beyan ettiği, fakat çileğin yapısı gereği çok hassas bir ürün olup, çok kısa bir süre içerisinde bozulma özelliğine sahip olduğu, bu sebeple çileklerin bozulmadan o kadar süre beklemesinin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmekte olduğu, uyuşmazlığa karşı 21.06.2022 tarihinde Bursa Hal Hakem Heyeti'ne başvuruda bulunulduğu, heyet tarafından yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde ilgili uyuşmazlığın 01.09.2022 tarihli gerekçeli kararla davalılar lehine sonuçlandığı,

Bursa Hal Hakem Heyeti tarafından verilen söz konusu kararda "İddia sahibinin dilekçe ekinde yer alan dökümlerde unvanlarına yer verilen ihracatçı sahip olan şirketlerin yetkilisinin MERSİS kayıtlarında ... olduğu görülmüş olup Hal Kayıt Sisteminde şikayete konu tarihler arasında yapılan resmi bildirim sorgulamalarında çilek ürününün gerek ...'a gerekse savunmada adı geçen soğuk hava deposuna gönderildiğine dair herhangi bir bildirim tespit edilememiştir." denilerek şikayetin kabulüne karar verildiği,

Bursa Hal Hakem Heyeti kararına ek olarak mevzuat gereği yaş sebze transferinin gerçekleştirilebilmesi için öncelikle transferi gerçekleştirilecek ürünün hal kayıt sistemine işlenmesi gerekmekte olup, hal kayıt sistemine işlenmeden ürünün transferinin gerçekleştirilemeyeceği, malın depoya girdiğine dair davalılar ... ve şirketleri adına bir kayıt da bulunmadığı anlaşıldığından, Bursa İl Ticaret Müdürlüğü yazı cevabı ile de bu husus doğrulanmış olup davacı tarafça hayatın olağan akışına aykırı iddialarının ispat olunamadığından yerinde görülmeyen asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Başkan .... · e-imza · Üye .... · e-imza · Üye .. · e-imza · Katip .. · e-imza