Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/113 K.2023/864

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Müvekkil...'ın tekstil sektöründe faaliyet göstermekte olan bir şahıs işletmesi mevcut olduğunu, müvekkilinin davalı ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. ile tekstil malzemeleri alımı konusunda anlaştıklarını ve ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. AŞ.'ne Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.Vişne Caddesi/BURSA Şubesi'ne ait 16427 çek seri numaralı 455.000 TL.bedelli çeki keşide ederek verdiğini, davalı ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic.

A.Ş.'ne ait çeklerin kendisine teslim edilmesine rağmen müvekkiline teslim etmesi gereken tekstil malzemelerini müvekkiline teslim etmediğini, daha sonra davalı ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1112 E. Sayılı dava dosyası ile konkordato davası açıldığını ve mühlet alındığını, müvekkilinin alım konusunda anlaşılan malzemeleri teslim etmeyecek olduğunu bildiren ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. Ve Tic.

A.Ş.'nden çeklerin iadesini istediğini, ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş.'ne ait çeki diğer davalı olan ... Bankası Anonim Şirketine teminat olarak kullandığını, bu sebeple çekleri müvekkiline iade edemeyeceğini söylediğini, dava konusu etmiş olduğumuz çekin ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş.

cirosu ile ... Bankası Anonim Şirketi adlı bankaya teminat olarak bırakılarak kredi kullanıldığını, davalı ...

Kumaş'ın kendine nakdi kaynak yaratabilmek amacıyla müvekkiline ait çeki malları teslim etmemesine rağmen kullandığını, söz konusu çeki tahsil edebilmek amacıyla çeki 3.kişilere ciroladığını, bu süreçte konkordato alarak kendisine karşı yapılabilecek icra takiplerinin de önünü kestiğini ve müvekkilini zarara uğratmak amacıyla çekleri teminata bıraktığını, davalıların kötüniyetli olarak sadece çeki tahsil ederek sebepsiz zenginleşmeye çalıştıklarını, ticari defter ve faturaların incelendiğinde bunun ortaya çıkacağını beyanla,

müvekkilinin davalılara hiçbir borcu bulunmadığından belirlenecek teminat mukabili Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş Vişne Caddesi Bursa Şubesi‟ne ait ... çek seri numaralı 455.000TL.bedelli çek için icra takibine konu edilememesi, ihtiyati hacizde dahi olacak şekilde yapılan takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

müvekkilinin keşideci olduğu Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş Vişne Caddesi/Bursa Şubesi‟ne ait 16427 çek seri numaralı 455.000TL Bedeli zek ile İlgili olarak müvekkilinin, çeki elinde bulunduran alacaklıya ve diğer olası cirantalara herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Kumaş Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi özetle: davacı ile müvekkili arasında uzun yılladır süre gelen bir ticari ilişki mevcut olduğunu, söz konusu siparişe ilişkin tüm teslimat şirkete zamanında yapılmış ve buna ilişkin tüm fatura işlemleri gerçekleştiğini, tarafların ticari defterleri incelendiğinde işbu husus açıkça ortaya çıkacağını, davacı

yan her ne kadar müvekkilin davacıya kumaş tedariği sağlıyor gibi lanse etmişse de, müvekkilinin geçmişte zaman zaman davacı şirkete ürün tedariği de sağladığını, faturalardan da görüleceği üzere davacı yanın müvekkili şirkete çek bedellerinden çok daha fazlasını borçlu olduğunu, işbu siparişlerin teslim edildikten sonra,

ödeme noktasında davacı yan sıkıntı yaşadığını, ikili görüşmelerle çözmeye çalışıldığını, dava tarihine kadar ne müvekkilime ne de ilgili bankalara ne de çekin kullanıldığı üçüncü kişilere davacı tarafından gönderilen herhangi bir ihtarname, mail ya da mesaj almadığını, davacı tarafından amaçlanan işbu dava ile süre kazanılıp bu enflasyonist ortamda borcunu ertelemeye çalışıldığını, davacı yanın en son kesilen faturaları baz aldığında çeklerin vade gününe kadar herhangi bir itiraz ve ihtirazi kayıtta bulunmaması hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu, her faturanın yasal

bir itiraz süresi olduğunu, basiretli bir tacir yasal süresi içerisinde itirazlarını yaparak, malın kendisine gelmediğini, iddia ederek faturayı iade edebileceğini, ancak davacı faturayı iade etmek bir yana çeklerin ödeme günü gelene kadar kimseyle herhangi bir iletişime geçmediğini, müvekkili şirketin konkordato süreci içerisinde olan bir şirket olduğunu, mevcut konkordato projesinde hazırlanmış olan ön projede dava konu çeklerin yer aldığını ve şirket mal varlığı bünyesine çeklerin de dahil edilerek projelendirme yapıldığını beyanla, davacı tarafından haksız yere açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi özetle:diğer davalı ... Kumaş Tekstil hakkında yapılan araştırma neticesinde kredi kullandırılmasına mani bir durum olmaması sebebiyle 30.10.2018,20.04.2020, 02.06.2022 ve 07.06.2022 tarihlerinde Genel Kredi Sözleşmeleri imzalanmış ve bu sözleşmelere istinaden kredi kullandırıldığını, dava konusu .. Seri numaralı, 30.01.2023 keşide tarihli 455.000TL tutarlı çek diğer davalı ...

Kumaş Tekstil tarafından kredi borcuna mahsup edilmek üzere, müvekkil bankaya verildiğini, bu şekilde devredilen çek ile birlikte içerdiği hak da kayıtsız ve şartsız yeni ve haklı hami olan müvekkili bankaya geçtiğini ve söz konusu çekin üzerinde gerek davacının gerekse diğer davalıların hakkı kalmadığını, kredi kullandırılmadan önce müşteri hakkında kesinlikle bir araştırma yapıldığını, araştırma neticesinde Kredi kullandırılmasına mani bir durum söz konusu değilse kredi kullandırıldığını, ancak bankaların davacının iddia ettiği şekliyle bir araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, hiçbir banka nezdinde de böyle bir uygulama mevcut olmadığını,

müvekkili bankanın bile bile davacı zararına hareket etmediğini, müvekkil banka'nın tamamen yabancısı olduğu temel borç ilişkisinden kaynakladığı iddia edilen bir kısım iddiaların müvekkili bankaya karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı ile diğer davalı arasındaki temel hukuki ilişkide herhangi bir taraf sıfatı bulunmayan müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle dava konusu, muhatabı Kuveyt Türk Bankası A.Ş olan 30.01.2023 tarihli 455.000,00TL.bedelli ve 0016427 seri numaralı çek yönünden verilen tedbir kararının kaldırılmasına,

müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğinden, davanın müvekkili banka açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın tüm talepler yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, keşidecisi... olan, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. Vişne Caddesi/BURSA Şubesi'ne ait ... çek seri numaralı 455.000 TL.bedelli çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Davacı, keşidecisi olduğu 455.000 TL bedelli çekin davalılardan ... Kumaş..Aş'ye davalı şirketten tekstil malzemesi alımı için verildiğini, ancak tekstil malzemelerinin kendisine iade edilmediğini ileri sürerek, davalı ... Kumaş..Aş'ye ve ... Kumaş..Aş'ce çekin ciro edildiği ... Bankası Anonim Şirketi'ne karşı menfi tespit davası açmıştır.

Mahkememiz dosyasında davalı ... Kumaş..Aş'ye ait ticari defterler ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesi bakımından düzenlenen 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava tarihi itibari ile davacı taraf defter bilgilerine göre davacı tarafın davalı taraftan 11.986,208,74 TL alacaklı olduğu, davalı taraf defter bilgilerine göre davalı tarafın davacı taraftan 1.869.291,14 TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarına konu olan çek ve banka ödemeleri ve iade işlemlerine ait belgelerin dava dosyasına sunulması ile taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin yeniden hesaplanabileceği belirtilmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2017/1779 esas, 2019/1320 karar sayılı kararında "Dava bedelsizlik nedeniyle çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava konusu çek kambiyo senedi niteliğinde olup sebepten mücerrettir. Bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispatı gerekir. Davacının tek taraflı olarak düzenlemiş olduğu ticari defterleri bedelsizlik iddiasını ispatlamaya yeterli değildir. Mahkemece bu husus gözönüne alınmaksızın yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." şeklinde belirtiği üzere çekin bedelsiz kaldığını ispat külfeti bu iddiayı ileri sürendedir.

Mevcut dava, çekin bedeliz kaldığı iddiasına dayanan menfi tespit davasıdır. Dava konusu çek kambiyo senedi niteliğinde olup sebepten mücerrettir. Davacı, dava konusu çeki hangi ticari ilişkiye istinaden, hangi miktarda mal alımına ilişkin verdiğini ve bu çekin bedelsiz kaldığını kesin delillerle ispatı gerekmektedir. HMK 222/3 maddesi uyarınca ticari defterlerin hükme esas alınabilmesi için her iki tarafın(davacı ve davalılardan ...

Kumaş..Aş) ticari defterlerinin birbirini doğrulaması gerekmekte olup, davacı ile davalı tarafın ticari defterlerini birbirini doğrular nitelikte olmadığı görülmüştür. Dava konusu çekin her iki tarafın ticari defterlerinde bulunmaması davacının davasını ispat ettiği anlamına da gelmeyecektir. Davalılardan ... Bankası Anonim Şirketi'nin hamil olduğu, kötü niyetle çeki elde ettiği ispat ettiği de ispatlanamamıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim ..... · E-Imzalıdır. E-Imzalıdır.