Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1265 K.2024/394

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının müvekkili aleyhine ... 4. İcra Dairesi 2023/...

E. Sayılı dosyasının 16.06.2023 tarihli ödeme emri ile 20.000 TL asıl alacak, 1.478,36 işlemiş faiz olmak üzere toplamda 21.478,36 TL 'ye yönelik icra takibi başlattığını, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti için huzurdaki davayı açma zarureti hasıl olduğunu, davalının ...'da bulunan ...'nın sahibi olduğunu, müvekkilinin oğlu ... ...'ın ...'de üniversite öğrencisi olduğunu, davalının yurdunda kalması için yıllık 40.000 TL bedel ile taksitler halinde ödenmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin sözleşmeye uygun davranarak 40.000 TL bedelden 21.000 TL'lik kısmını ödediğini,

müvekkilinin oğlu ...'nın ara tatil nedeniyle 20 Ocakta ...'ya geldiğini, 6 Şubat depremi olunca müvekkilinin oğlunun okula gidemediğini, o dönemde okulların da bir süre tatil edildiğini, daha sonra ise online eğitim olarak devam ettiğini, okulların online eğitimde olduğu zamanda yurtların ise depremzedelerin kullanımına açıldığını, gerek eğitimin online olması gerekse yurdun öğrenciler tarafından kullanımının imkansızlaştığı nedeni ile müvekkilinin oğlu ...'nın eğitim hayatına ...'da aile evinde devam ettiğini,

daha sonra müvekkilinin oğlu ...'nın yurtta kalan eşyalarını almak için gittiğinde kendisine yurt idaresi tarafından kağıt imzalatıldığını, bu kağıdın bir suretinin ise ...'ya verilmediğini, yurt sahibinin haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, müvekkilinin borcu bulunmadığı gibi haksız olarak başlatılan icra takibinde müvekkilinin çalıştığı yere gönderilen maaş haczi sonucu 7.000 TL'sinin haczedildiğini, müvekkilinin ve oğlunun almadığı hizmetin parasını ödemek zorunda bırakıldığını, icra dosyasının tedbiren durdurulması gerektiğini, müvekkili için telafisi güç zararlara neden olabileceğini,

borçlu bulunmadığı halde maaşından kesinti yapıldığını, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün 2023/... esaslı dosyanın tedbiren durdurulmasına, davacı müvekkilinin; ... 4. İcra Müdürlüğü’nün 2023/...

Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, İcra dosyasına ödenen paranın iadesine, davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş olsa da dosyada takibin durdurulmasını gerektirecek hiçbir delilin yer almadığını, bu nedenlerle ihtiyati tedbir yönünde yapılan talebin öncelikle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın, usulde hataya düşerek görevsiz ve yetkisiz yerde davasını ikame ettiğini, taraflar arasındaki işlemin tüketici işlemi olduğunu, hizmetin verildiği yerin ... olduğunu, bu nedenle ...

Tüketici Mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğunu, 20. Hukuk Dairesi E. 2016/... K. 2016/....

13.10.2016 tarihli kararında ;Somut olayda, davacı ile öğrenci yurdu/apart pansiyon işleten davalı arasında konaklama sözleşmesi yapılmış, diğer davacıdan da teminat amaçlı senet alınmış, ancak davacıların sözleşmeden vazgeçmesi sebebiyle icra takibi başlatılmış olup, bu sözleşme kanunun tanımladığı anlamda tüketici işlemidir 6502 Sayılı Kanunun, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde çözümünü öngören 73. maddesi hükmü ile,

“Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme olması bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve dair hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini” düzenleyen 83/2. maddesinin açık hükmü sebebiyle somut uyuşmazlığa bakma görevi tüketici mahkemelerinin görev alanına girmektedir. şeklinde karar verildiğini, 06.02.2023 Kahramanmaraş depremi nedeniyle yurtta kalma imkanının olmadığını ve kalan aylara ilişkin tahakkuk ettirilen icra takibinin iptalini talep ettiğini, davacı tarafın,

06.02.2023 Kahramanmaraş depremi nedeniyle yurtta kalma imkanının olmadığını ve kalan aylara ilişkin tahakkuk ettirilen borcunun bulunmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı talep ettiğini, öncelikle kötü niyet tazminatının İİK'da düzenlenmekte olduğunu, takibin iptalinin kurumuyla birlikte talep edilebileceğinden menfi tespit talebiyle birlikte istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, doğrudan usulden reddi gerektiğini, davacı taraf ile Yükseköğrenim Yurt/Pansiyon Hizmet Sunum Taahhütnamesi akdedildiğini, davacı adına yürütülen tüm işlemlerde bu sözleşme uyarınca hareket edildiğini, davacının,

kurumdan Şubat 2023 ayı dahil toplamda 6 aylık bir hizmet aldığını, kurumun hizmet bedelinin yıllık 40.000,00 TL üzerinden verilen hizmet düşülerek ve kalan aylara ilişkin hizmetin %50'sinin tahsili amacıyla ... 4. İcra Dairesi 2023/...

E. Sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiğini, anılı sözleşmenin 7. fıkrasının ilk bendinin 2 numaralı satırında 15 Eylül sonrası yapılacak fesihlerde %50'sini tahakkuk ettirme yetkisi kuruma verildiğini, nitekim Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği madde 37/10/b maddesiyle birebir örtüşen sözleşme maddesine uygun şekilde davacıdan ücret tahsili istenildiğini, davacının mücbir sebep iddiasının da yerinde olmadığını, nitekim davacının deprem bölgesinde ikamet etmediğini, hizmet aldığı okul ve yurt da deprem bölgesinde olmadığını,

bu nedenle YÖK tarafından okulların hem online hem yüz yüze devam edebileceğinin açıklanmasına rağmen bu nedene dayanarak kurumun zarar ettirilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ekte yer alan sözleşmeye göre de 7/2/2 "Yükseköğretim kurumundaki kaydını sildiren veya donduran, birinci derece yakını vefat eden, en az bir dönem boyunca tedavi göreceğini ya da hastalık raporunu veya tabii afet nedeniyle zarar gördüğünü belgeleyenler ile salgın hastalıklar nedeniyle kurumda barınamayanlar," gerekçe gösterilen deprem nedeniyle bir belgelendirme yapmayan davacının salt kendi iradesiyle yurda gelmediği ve kurumu zarara uğrattığını,

davacı tarafından kuruma aralarındaki sözleşmeyi feshettiklerine dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, kurumun 6 Şubat depremi nedeniyle faaliyetlerine ara vermediğini, izah edilen nedenler ve toplancak deliller doğrultusunda; davacının davasının yetkisizlik ve görevsizlik nedeniyle usulden mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine, İcra takibinin durdurulmasına yetecek delil sunamadığından tedbir talebinin ayrıca reddine, takibi sürüncemede bırakmak adına yapılan itirazın hukuki dayanağının bulunmaması nedeniyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELİNDİRME VE GEREKÇE

Dava; davacı aleyhine ... 4. İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasında, kambiyo senedinden kaynaklı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 3/1- k maddesinde, "tüketici", ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak, 3/1-L maddesinde ise “tüketici işlemi”, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak ifade edilmiştir.

Yine anılan Yasanın 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu, 83/2. maddesinde ise, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, davacı ile öğrenci yurdu işleten davalı arasında Yükseköğrenim Yurt/Pansiyon Hizmet Sunum Taahhütnamesi imzalanmış olup, iş bu sözleşme gereğince düzenlenen senetten kaynaklı icra takibi başlatılmış olup, konaklama hizmetine ilişkin bu sözleşme kanunun tanımladığı anlamda tüketici işlemi olup, 6502 sayılı Kanunun, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde çözümünü öngören 73. maddesi hükmü ile,

“Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme olması bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini” düzenleyen 83/2. maddesinin açık hükmü nedeniyle somut uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemeleri olup, mahkememizin davaya bakmaya görevli olmadığı anlaşılarak, görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1- Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Katip · e-imza Hakim · e-imza