Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/427 K.2025/1080

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından fabrikasının taşınması aşamasında makinelerin nakliyesi konusunda davalı şirket ile anlaşma sağlandığını. Davalı şirket tarafından, 25.12.2021 tarihinde gerçekleşen nakliye sırasında makinelerin doğru sabitlenmemesi nedeni ile 1 adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ve 1 adet de 2001 model ... marka 160 ton ... hidrolik kauçuk presleri makinesinin devrildiğini.

Tırın üzerine hatalı yüklendiğini, zincirle sabitlenmesi gerekmesine karşın ip ile sabitlenmeye çalışıldığını, 4 makinenin nakliye sırasında virajı alırken devrilerek zarar gördüğünü. ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyası ile delil tespit yaptırıldığını. Müvekkili şirket tarafından makinelerin kurulumu sonrası seri üretim için çalıştırıldığını ancak makinelerin gereği gibi düzgün çalışmadığını.

Makinelerin düzgün çalışmadığı ve teslim tutanağında belirtilen şartların geçerli olmadığı için davalı tarafa ihtarname gönderildiğini. Bu nedenle davanın kabulü ile 1.000,00 TL maddi zararın 25.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu kazayı kabul ettiklerini, nakliye sırasında taşıyıcı aracın virajı alamaması nedeni ile ilgili kazanın meydana geldiğini. Müvekkilinin kendi sorumluluğu dahilinde söz konusu makinelerde gerekli tamirat ve iyileştirmeleri gerçekleştirdiğini. Müvekkilinin davacının herhangi bir zarara uğramaması ve iş kaybı yaşamaması için elinden gelen çaba ve hassasiyeti gösterdiğini, davacının da onayını alarak tamiratları gerçekleştirdiğini. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya makine mühendise bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif icra edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişinin 08/01/2024 tarihli raporunda; "*1adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presi ve 1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin tamir edilmiş olduğu, bunlardan 1 adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presinin çalışabilir vaziyette olduğu,1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin (İşletme No KP 11) ise çalışmaz vaziyette olduğu,

talebim üzerine ... kalıbı bağlanılarak yapılan üretim deneme sırasında piston üst bağlantı flanşı arasından yoğun hidrolik yağı kaçağı olduğu ve mevcut hali ile üretim yapabilir nitelikte olmadığı ve yeniden çalışabilir hale getirilebilmesi için gerekli tamir maliyetinin 75.000,00 TL olduğu,

tamirat sırasında sökülmeden görülemeyen hususlar nedeniyle bu masraf miktarının artabileceği,Dava konusu tamir edilmiş çalışır vaziyette olan makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların giderilmesi için gerekli masraf miktarının 30.924,00 TL olduğu,Dava konusu makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların tamir edilinceye kadar kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet zararının 502,500,00 TL olduğunu" bildirmiştir.

Dosya aynı makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişinin 03/06/2024 tarihli raporunda.

"Kök raporda saatlik olarak 2.500,00 TL belirlendiği bu 2.500,00 TL'nin bir günlük mü yoksa bir saatlik mi olduğu hususunun değerlendirilmesi yönünde 2.500,00 TL'lik ücretin bir vardiyaya karşılık gelen 8 saatlik çalışma süresinin toplam ücreti olup saatlik ücret (2.500,00/8) 312,50 TL/Saat olarak hesaplandığı, 1 adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presi ve 1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin tamir edilmiş olduğu,

bunlardan 1 adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presinin çalışabilir vaziyette olduğu, 1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin (İşletme No KP 11) ise çalışmaz vaziyette olduğu, talebim üzerine ... kalıbı bağlanılarak yapılan üretim deneme sırasında piston üst bağlantı flanşı arasından yoğun hidrolik yağı kaçağı olduğu ve mevcut hali ile üretim yapabilir nitelikte olmadığı ve yeniden çalışabilir hale getirilebilmesi için gerekli tamir maliyetinin 75.000,00 TL olduğu,

tamirat sırasında sökülmeden görülemeyen hususlar nedeniyle bu masraf miktarının artabileceği,Dava konusu tamir edilmiş çalışır vaziyette olan makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların giderilmesi için gerekli masraf miktarının 30.924,00 TL olduğu, Dava konusu makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların tamir edilinceye kadar kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet zararının 1.110.000,00 TL olduğu,

Davacının ilgili makineleri kullanamadığı süre boyunca yapmaktan itina ettiği giderlerin (işçilik, makine bakımı, elektrik gideri, amortisman vs.) 34.875,00 TL olduğunu," bildirmiştir.28/09/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"Kök raporda saatlik olarak 2.500,00 TL belirlendiği bu 2.500,00 TL'nin bir günlük mü yoksa bir saatlik mi olduğu hususunun değerlendirilmesi yönünde 2.500,00 TL'lik ücretin bir vardiyaya karşılık gelen 8 saatlik çalışma süresinin toplam ücreti olup saatlik ücret (2.500,00/8) 312,50 TL /Saat olarak hesaplandığı,1adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi,

2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presi ve 1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin tamir edilmiş olduğu, bunlardan 1 adet 2011 model ... marka hidrolik saç sıvama presi, 2 adet 2002 model ... marka 160 Ton hidrolik kauçuk ... presinin çalışabilir vaziyette olduğu,1 adet 2001 model ... marka 160 Ton ... hidrolik presinin (İşletme No KP 11) ise çalışmaz vaziyette olduğu,

talebim üzerine ... kalıbı bağlanılarak yapılan üretim deneme sırasında piston üst bağlantı flanşı arasından yoğun hidrolik yağı kaçağı olduğu ve mevcut hali ile üretim yapabilir nitelikte olmadığı ve yeniden çalışabilir hale getirilebilmesi için gerekli tamir maliyetinin 75.000,00 TL olduğu,

tamirat sırasında sökülmeden görülemeyen hususlar nedeniyle bu masraf miktarının artabileceği,Dava konusu tamir edilmiş çalışır vaziyette olan makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların giderilmesi için gerekli masraf miktarının 30.924,00 TL olduğu,Dava konusu makinaların yukarıda detayları tanımlandığı üzere arızaların tamir edilinceye kadar kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet zararının 1.110.000,00 TL olduğu,Davacının ilgili makineleri kullanamadığı süre boyunca yapmaktan itina ettiği giderlerin (işçilik, makine bakımı, elektrik gideri,

amortisman vs.) 34.875,00 TL olduğunu," bildirmiştir.20/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle,"Davalı taşıyıcı, davacının uğradığı zarardan, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı içip 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ve TTK.'nın 884. maddesi uyarınca bu tutarın üç katı ile şekilde sorumlu olacağı,Buna göre;Dava konusu uyuşmazlıkta davalının sorumlu bulunduğu maddi tazminat tutarının dava tarihi (05.05.2023) itibarıyla (1 Kg x 8,33 x 3) 1.147.857,01 TL (58.899,02 $) olduğu, " bildirmiştir.Tanık ... ifadesinde.

"Ben davacı şirkette fabrika müdürü olarak çalışmaktayım, ben makinelerin düştüğü anı görmedim yüklendiği sırada oradaydım, hatta yükleme sırasında davalının çalışanlarını uyardık, kendileri yanlış yükleme yapılmadığını bu işi sürekli yaptıklarını, işlerine karışmamamız gerektiğini söylediler, tarafıma telefon açılarak makinelerin düştüğü söylendi, olay yerine gittiğimizde dört makinenin de yerde olduğunu gördük, hatalarını kabul ettiler, biz makineleri alarak yetkili servisine yaptırmak istedik fakat davalı kendi tanıdıklarının olduğunu, orijinali gibi yapacaklarını söyledi ve makineleri bize vermedi,

... marka olan makine kısa süre sonra geldi, onun sadece rekoru değişmişti ve çalışıyordu, bu makine yönünden bir sıkıntı yoktu, diğer iki makine yaklaşık bir buçuk ay sonra geldi, biz kendilerine bir hafta deneyeceğimizi makinelerin çalışması halinde kabul edeceğimizi söyledik, nitekim makineler bir sistemin parçası olduğu için, bu makinelere ait kısım devreye girmedi, kendileri birkaç usta getirerek uğraştılar fakat yapamadılar, sonrasında biz servisi çağırdık ve makineleri kendimiz tamir ettirdik, yazılımını da ayarlattık, sonra bu makineler çalışmaya başladı, son makine ise diğer iki makineden 15-20 gün sonra geldi,

bu makinenin kafa kısmında yağ kaçağı vardı, davalı tarafla anlaşmazlığa düşünce bilirkişi incelemesi yapılacağı için makineyi hiç tamir ettirmedik, makine hala arızalıdır nitekim keşif gününde de görülmüştür, makinelerin tamiri sürecinde davalıya sürekli makineleri bize vermesini kendimizin tamir ettireceğini söyledik fakat makineleri getirmediler," beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesine istinaden bir kısım makinelerin taşınması sırasında makinelerin hasarlanması üzerine makinelerde meydana gelen zararın ve davacının makinelerin çalışmaması nedeniyle uğramış olduğu kar kaybının kısmen 1.000,00-TL sinin davalıdan tahsiline ilişkindir.

Taraflar arasında öncelikli olarak bir taşıma sözleşmesi düzenlenmiş, akabinde iki tarafın da kabulünde olduğu şekli ile, taşınan bir kısım makinelerin devrilerek düşmesi neticesinde hasar meydana gelmiştir. Davacının iddiasına göre davalı taraf makinelerdeki hasarların giderilmesi için makineleri davacının rızası hilafında alıkoymuş ve akabinde bir kısmını uzunca bir süre tamir ettirememiştir.

Davalı ise bu yönde bir anlaşma olduğunu iddia etmektedir.Kural olarak taşıyan, taşınanın, taşıma sırasında uğramış olduğu ziya ve hasarından sorumludur. Fakat bu noktada sınırlı sorumluluk ilkesi geçerli olup, ayrıca kar kaybı gibi yansıma zararlardan da TTK 884.

Madde uyarınca sınırlı sorumluluğa göre hesaplanacak zarar miktarının üç katı tutarı ile sorumludur.Fakat; dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre, taraflar, taşıma ilişkisinde meydana gelen zararın giderilmesi amacıyla ikinci ve bağımsız bir sözleşme akdetmişlerdir.

Bu sözleşme uyarınca davalı taraf, meydana gelen hasarı tamamen gidermeyi üstlenmiş ise de, mahkememizce yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında üstlendiği edimi eksiksiz olarak yerine getirememiştir.Tarafların düzenlemiş olduğu ve davacı tarafından dosyaya sunulan "İbraname" başlıklı 21.03.2022 tarihli protokolde de bu husus açıkça yazılmış olup, davacının 7 günlük süre içerisinde teslim edilen makinelerin kontrolünü yapacağı, herhangi bir olumsuz durum tespit etmemesi durumunda davalıyı ibra etmiş kabul edileceği,

herhangi bir hata/eksiklik/kusur ya da olumsuz bir durum halinde ise onarımın gerçekleştirilemediğinin kabul edileceği noktasında anlaşılmıştır.Nitekim davacı tarafça, davalıya, 25.03.2022 tarihinde ihtarname gönderilmiş ve bir kısım makinelerin denenmesi sonucunda kullanılamaz ürün çıkardığı, tüm makinelerin tekrardan denetim ve muayenelerinin yaptırılacağı, ibraname ile bağlı olunmadığı hususu ihtar edilmiştir.

Dolayısıyla davalının artık yeni bir sözleşme ile zararın giderimini üstlendiği gözetildiğinde, taşıma hukuku kaynaklı sorumluluğun sınırlandırılması hükümlerinden yararlanamayacağı, zaten sınırlı sorumluluk halinde dahi makinelerin ağırlığına göre belirlenen bedelin, zarar miktarından fazla olduğu, dolayısıyla bilirkişilerin belirlediği zararın da piyasa koşullarında bu tür makinelerin tam performans ile çalışması haline göre davacının makineleri kullanamaması sebebiyle uğramış olduğu zarar tutarının 1.110.000,00 TL olarak belirlendiği, yine makineler kullanılsa idi yapılacak gider ve masrafların 34.875,00 TL olarak belirlendiği,

dolayısıyla bunun mahsubu ile zarar miktarının 1.075.125,00 TL olarak belirlendiği, yine makinelerin yeniden çalışır hale getirilebilmesi için yapılması gereken masrafın toplamda 105.924,00 TL olarak belirlendiği, bu bedellerin de denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gözetilerek,

davacının uğramış olduğu zararın tahsiline karar vermek gerekmiştir.Davacının henüz gerekçeli karar yazılmadan, HMK 305/A maddesi uyarınca faiz talebi hakkında hüküm kurulmadığından bahisle hükmün tamamlanmasına yönelik dilekçesi dikkate alındığında, mahkememizce hüküm kurulurken faiz hususunun gözden kaçırıldığı anlaşılmış olup, bu hususun hükmün tamamlanması suretiyle gerekçeli kararda tamamlanmasına karar verilmiş ve faiz yönünden hiç hüküm kurulmadığı gözetilerek, hüküm fıkrasına " 25.03.2022 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte" kelimeleri eklenilmek suretiyle hüküm tamamlanmıştır.

Ayrı bir tamamlama kararı yazılmasına gerek görülmemiştir. Faiz başlangıç tarihi olarak ise, öncesinde tamiratın yapılıp yapılamayacağı ve zarar miktarı belli olmadığından, ibraname başlıklı protokol sonrasında davacı tarafından davalıya gönderilen ve temerrüt ihtarı da sayılabilecek nitelikteki ihtarname tarihi dikkate alınmıştır.

Açıklanan nedenler ile davanın kabulü ile, 105.924,00TL makinenin tamir bedeli, 1.075.125,00TL mahrum kalınan kar olmak üzere toplamda 1.181.049,00TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; 105.924,00TL makinenin tamir bedeli, 1.075.125,00TL mahrum kalınan kar olmak üzere toplamda 1.181.049,00TL’nin 25.03.2022 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 80.677,45-TL harçtan, 179,90-TL peşin harç, 20.152,29-TL ıslah harcı toplamı olan 20.332,19-TL'nin mahsubu ile bakiye 60.345,26-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı, 20.152,29-TL ıslah harcı, 1.912,35-TL keşif harcı, 16.882,50-TL muhakeme masrafı toplamı olan 39.306,94-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 177.346,86-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-7155 Sayılı Kanunun 23. maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı. 25/09/2025

Katip · ✍e-imzalı Hakim · ✍e-imzalı