Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1504 K.2026/315

Av. Av.

DAVA

İstirdat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 20/11/2025

KARAR TARİHİ : 05/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 12/06/2025 tarihinde bir trafik kazası gerçekleştiğini, müvekkiline ait araca ... numaralı poliçe ile davalı şirket tarafından trafik sigortası düzenlenmiş olup, ... plakalı araç maliki tarafından aracındaki hasarların giderilmesi için davalı şirkete bu poliçe üzerinden başvuru yapıldığını, davalı şirket tarafından ... numaralı hasar dosyası açıldığını ve müvekkilinin meydana gelen kazada kusurlu olduğundan bahisle ... plakalı araç malikine 82.494,50 TL ödeme yapıldığını,

sonrasında davalı tarafça her nasılsa müvekkilinin kaza tarihinde ehliyetinin bulunmadığından bahisle karşı araç malikine yapmış olduğu ödemenin rücu edilmesi amacıyla ... ...

7. İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça başlatılan icra takibinde ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edilmiş ise de; müvekkilinin icra takibine itiraz edemediğinden takibin kesinleştiğini, müvekkiline karşı haciz işlemlerinin yapılmış olup müvekkilinin malvarlığının haciz tehdidi altına girdiğinden ihtirazi kayıtlı olarak icra dosyasına ödeme yapıldığını, davalı tarafça müvekkilinin kaza anında ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiş ise de;

bu tespite nasıl varıldığının taraflarınca anlaşılamadığını, müvekkilinin 12/02/2002 tarihinden beri ehliyetinin mevcut olup kaza anında da geçerli bir ehliyeti bulunduğunu, kaza anında ehliyeti üzerinde herhangi bir mahrumiyet veya kısıtlama da bulunmadığını, ehliyetine trafik cezası sebebiyle el koyma kararının da olmadığını, dolayısıyla müvekkilinin ehliyetsiz olduğundan bahisle trafik kazası nedeniyle trafik sigortası sigortacısının ödemiş olduğu hasar bedelini müvekkiline rücu etmesinin mümkün olmadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının ''B.4.

Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı'' başlıklı maddesinin ilgili düzenlemesinde '' b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise''denildiğini, ehliyetsizlik nedeniyle sigortacı tarafından yapılan ödemenin sigortalıya rücu edilebileceğinin yer aldığını,

ilgili maddeye göre ehliyetsizlik nedeniyle rücu edilebilmesi için kullanılan araç için aranılan ehliyete sahip olunmaması, ehliyete geçici veya sürekli olarak el konulmuş olması ya da ehliyetin geçerliliğinin yitirilmiş olması gerektiğini, somut olayda kaza tarihi olan 12/06/2025 tarihinde müvekkilinin geçerli bir ehliyeti bulunmakta olup ehliyet rücusuna ilişkin ilgili maddedeki hallerden hiçbirinin müvekkili nezdinde gerçekleşmediğini, İcra ve İflas Kanunu 72/6 maddesinin '' Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs,

ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. ''şeklindeki hükmü gereğince borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan şahsın dava açarak ödediği parayı geri isteyebileceğinin düzenlendiğini, izah edildiği üzere kaza nedeniyle davalı tarafından rücu edilen hasar ödemesinde rücu şartları sağlanmadığından müvekkilinin borçlu olmadığı bir parayı haciz tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, dolayısıyla ilgili kanun maddesi gereği müvekkilinin işbu davayı açma hakkı bulunduğunu,

dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak davalı tarafla arabuluculuk görüşmeleri yapılmış ise de bu görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, izah edilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin faiz, talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile 110.451,22 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ... ile müvekkili şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk (trafik) Sigortası akdedildiğini, müvekkili ile sigortalı davacı ... arasında ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plaka numaralı aracın 11.03.2025 - 11.03.2026 tarihleri arasında sigortalandığını, sigortalı aracın geçerli bir ehliyeti bulunmayan araç sürücüsü ...'nun sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz şekilde araç kullanmak sureti ile kazaya sebep olduğunu,

12.06.2025 tarihinde malik ve ehliyetsiz sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 82.494,50 TL tazminat ödendiğini, kaza tespit tutanağında davacıya ait aracın sürücüsü ...'nun asli (%100) kusurlu olduğu ve kaza esnasında ehliyetsiz olduğu sonucuna varıldığını, davacı tarafın söz konusu maddi hasarlı trafik kazasında gerekli önlemleri almadığını, usul ve yasaya aykırı davranarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, vuku bulan trafik kazası neticesinde zarar gören üçüncü kişilerinin tazminatlarının Trafik Sigortası Poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi tarafından karşılandığını,

kazada açılan hasar dosyası ile 5684 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, kaza neticesinde ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 82.494,50 TL tazminat ödendiğini, müvekkili şirketin, davacı sigortalıya rücu hakkı bulunduğunu, 12.06.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsünün asli (% 100) kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu kazada geçerli bir ehliyetinin bulunmadığının tespit edildiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4. maddesinin, "...Ödemede bulunan sigortacı,

sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise..'' hükmüne haiz olduğunu, işbu hüküm uyarınca kazaya ehliyetsiz bir şekilde sebebiyet verilmesi halinde Trafik Sigortacısının sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin sigortalısına rücu hakkı olduğunun sabit olduğunu,

davacıya ait araç sürücüsünün ehliyetli olsaydı trafik kurallarını bileceğini ve bunlara uyacak olduğundan; dava konusu kazanın münhasıran dava dışı sürücünün ehliyetsiz olmasından kaynaklandığını, dolayısıyla müvekkili şirketin davacı yana rücu hakkının mevcut olduğunu, davacı hakkında başlatılan icra takibinin hukuka uygun olduğunu, müvekkili şirketin rücu bedelini icra takibine konu yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, açıklanan ve Mahkemece re'sen nazara alınacak nedenlerle; açılan davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, ... ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, ... Sigorta A.Ş. poliçe ve hasar dosyası, ... İlçe ... Müdürlüğü yazı cevabı, ... İlçe ... Müdürlüğü yazı cevabı, ödemeye ilişkin kayıtlar ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. 12/06/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takip nedeniyle yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkememizce ... ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2025/...

Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde, davalı vekili tarafından davacı aleyhine,12.06.2025 tarihinde malik ve ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere ödene tazminatın rücuen tahsiline yönelik 82.494,50 TL asıl alacak, 3.851,25-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 86.345,75-TL üzerinden takip başlatıldığı, davacı tarafça istirdat davası açma hakkı saklı kalmak üzere 28.10.2025 tarihinde toplam 110.285,60-TL ve 31.10.2025 tarihinde 165,62-TL olmak üzere toplam 110.451,22-TL ödendiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... poliçe numaralı11.03.2025 - 11.03.2026 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davacı olduğu görülmektedir. Mahkememizce ... ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacıya ait ehliyetnameye ilişkin kayıtlar ile kaza tarihi olan 12/06/2025 tarihi itibariyle davacının geçerli bir ehliyetinin olup olmadığının araştırılarak buna ilişkin kayıtlar celp edilmiş, ayrıca, ... ...

Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının kaza tarihi olan 12/06/2025 tarihi itibariyle ehliyetine sürekli veya geçici olarak el konulup konulmadığının sorulmuştur. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Dava.

ZMMS poliçesi kapsamında, sigortacı tarafından üçüncü kişi hak sahiplerine yapılan ödemenin, ehliyetname olmaksızın araç sevk nedenine dayanılarak, sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davacı,

sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta Genel Şartlarından Sigortacının, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede.

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.b. maddesinde tazminatı gerektiren olayın,

aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameyi haiz olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür.

Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir.Somut olayda, her ne kadar davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalı aracın 12.06.2025 tarihinde malik ve ehliyetsiz sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 82.494,50 TL tazminat ödendiği belirtilerek Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4. Maddesi gereğince kaza esnasında ehliyetsizlik sebebiyle sigortalı aleyhine ... ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2025/...

Esas sayılı dosyasında takip başlatılmış ve bu kapsamda ödenen bedel davacıdan tahsil edilmişse de, dosya kapsamına celp edilen ... Müdürlüğü ve ...

Müdürlüğü yazı cevabına göre, davacının kaza tarihi itibariyle geçerli ehliyetnameye sahip olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince davalı sigortacının sigortalıya rücu şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla, Mahkememizce davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, 110.451,22-TL'nin (110.285,60-TL'si yönünden 28.10.2025 ödeme tarihinden itibaren; 165,62-TL'si yönünden 31.10.2025 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 7.544,92-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.886,24-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.658,68-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00-TLvekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 2.589,14-TL harç ve 63,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 2.652,64-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanan 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/03/2026

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır