Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/2178 K.2023/529

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... günü saat 10:00 sıralarında kaldırımda yürüdüğü esnada .... plakalı uzun ve geniş aracın yüzde yüz kusurlu olarak .... Caddesini takiben Adliye Kavşak istikametine ters yönde seyredip ....

Caddesine katılım yaparak sol şeride girip sağa dönüş yapmak istediği esnada aracının sağ arka kısmının trafik direğine çarpması sonucu iş bu direk devrilerek müvekkilinin yaralandığını ve en az 3 ay ayağına basamayacak şekilde yatılı olarak eve sevk edildiğini, müvekkilinin evde bakıma muhtaç hale geldiğini, müvekkilinin çok ciddi manevi zararı bulunduğunu, müvekkilinin bu süre zarfında işinden uzak kalarak elde edeceği gelirlerinden mahrum kaldığını, çalışma gücünün azalmasından ve kazanç kaybının yitirilmesinden doğan şimdilik 100 TL ,

Sosyal Güvenlik Kurumları tarafından karşılanmayan hastane masrafları ve faturalar olmak üzere 9.996,36 TL , Adli Tıp Kurul Raporuna Göre Belirlenmiş olan 3 haftalık evde bakım ücreti olarak sonradan belirlenmek üzere şimdilik 100 TL, 15.000 TL de manevi olmak üzere toplam ... TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini , yargılama harç ve masrafları ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Milli Savunma Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Evvela Görev, yetki, zamanaşımı, hak düşürücü süre, taraf ehliyeti, hukuki yarar yokluğu, usulsüz tebligat, iş bölümü, derdestlik, kesin hüküm, yargı yolu, husumet ve HMK''da belirtilen tüm ilk itirazlarımızı ve mevzuatımızda yer alan tüm def'ilerde yönünden de itirazlarını sunduklarını, davacı tarafından müvekkili idare vd. aleyhine açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup, dava dilekçesinde yer alan iddiaları kabul etmediklerini ve davanın reddini talep ettiklerini, davanın müvekkili İdare yönünden husumet yokluğundan reddini,

zira yol ayırım çalışması Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından yapıldığını ve müvekkili iderece yapılan çalışmanın uygun olmadığı bildirilmesine rağmen uyarıların dinlenmediğini, davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevsiz olduğunu, bu dava ticari dava kapsamına girmediğini, müvekkili idereye atfedilecek bir kusur bulunmadığını, olay yerinde tüm emniyet tedbirlerinin alındığını, olay anında trafik polisinin yönlendirmesi ile aracın aksi istikamette gittiği mobese kayıtlarından anlaşılacağını, kaza yerinde tutulan bir araç nedeniyle trafik akışının tersi istikamete yönlendirildiğinin görüldüğünü,

yönlendirilen tarafın araç genişliğine uymaması sebebiyle kaza meydana geldiğini, idareye atfedilecek kusur bulunmadığını, davanın görevsizlik nedeniyle reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise müvekkili idareye atfedilecek bir kusur bulunmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, işin esasına girilecekse davanın esastan reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı, müvekkil şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, ... tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, .... plakalı araç, müvekkil şirkete ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere .... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, İş bu poliçe kapsamında şahıs başına maddi tazminat limiti ...

TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigortacı şirket, üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacının maluliyetinin tespiti için atk tarafından muayene edilerek uygun yönetmelik çerçevesince rapor düzenlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderleri poliçe kapsamında olmadığını, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı kapsamına girmediğini, davanın usulden reddini,

aksi kanaat halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DELİLLER

1- Diyarbakır .... Hastanesi, Diyarbakır ..... Devlet Hastanesi tedavi evrakları ve tedavi evraklarını içeren CD, 2-Milli Savunma Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü cevabi yazısı, 3- Davacı asilin SGK kayıtları ile Diyarbakır SGK İl Müdürlüğünden gelen yazı cevabı, SED araştırma tutanağı. 4- Diyarbakır CBS .... ve ... Soruşturma sayılı dosya, 5- Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan kusur raporu, Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim dalı tarafından düzenlenen .... tarihli maluliyet raporu, 6- Aktüerya Bilirkişisi .... tarafından düzenlenen .... tarihli aktüer raporu.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri kalemlerine ilişkin maddi ve manevi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının, kusur oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıda sürekli geçici sürekli iş gücü kaybı, maluliyet oluşup oluşmadığı, bakıcıya ihtiyaç duyup duymayacağı, buna göre, tazminatın miktarı ile manevi tazminatın koşullarının oluşup oluşmadığı ve miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya kapsamına göre; dava konusu kaza ... tarihinde gerçekleşmiş olup; dava konusu trafik kazasının dava dışı .... sevk ve idaresinde iken meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır. Dosya arasında bulunan belgelere göre davalı .... Sigorta A.Ş. (....) plaka sayılı araca ilişkin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı olup; bu aracın .... numaralı poliçe ile.... tarihleri arasındaki dönem için sigorta altında olduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu olayla ilgili tüm kayıt ve belgeler getirtildikten, deliller yöntemine uygun olarak toplandıktan sonra; maluliyet ve tazminat hesabı yönünden raporlar aldırılmıştır:

Davaya konu olayla ilgili tüm kayıt ve belgeler getirtildikten, deliller yöntemine uygun olarak toplandıktan sonra; maluliyet ve tazminat hesabı yönünden raporlar aldırılmıştır:

► Dicle Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen ... tarihli maluliyet raporunda; davacının maluliyet

oranının % 2 ve sürekli olarak belirlendiği, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar

uzayabileceği ve 3 hafta süreyle başkasının bakımına ihtiyaç duyabileceğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

► Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan ... tarihli kusur raporunda; Sürücü ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, Davacı Yaya ...’ın kusursuz olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

► Aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen ... tarihli aktüer bilirkişi raporunda; TRH 2010 Ulusal Yaşam Tablosuna göre belirlenen yaşam süresi ve gelecek dönem zarar hesabının %10 artış %10 iskonto uygulanarak Davacının dava dilekçesinde fazlaya İlişkin hakkımızın saklı kalması kaydıyla, 100,00 TL bakıcı gideri, tedavi masrafları ve 9.996,36 TL işgücü kaybından (sürekli - süreksiz) doğan tazminat talebi olup davalının %100 kusuru oranında ve İşleyecek Dönem hesabının 2023 yılı asgari ücret .... TL üzerinden yapıldığı hesaplamada ödemesi gereken tazminatın; Geçici İşgörmezlik ₺8.507,70 TL, Sürekili İşgörmezlik ₺285.791,31 TL, Bakıcı Gideri ₺2.504,25 TL, Tedavi Gideri ₺9.287,36TL olmak üzere toplam ₺306.090,62

olarak

hesaplandığı anlaşılmıştır.

Alınan maluliyet, kusur ve aktüerya raporunun güncel mevzuta uygun olduğu, rapor içeriğinin denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının avukat olduğunun tespit edildiği, aktif olarak çalışmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. SGK kayıtları ve dosyaya kazandırılan diğer evraklar incelendiğinde davacının asgari ücretten daha fazla ücret kazandığına dair bir belge ibraz etmediği anlaşılmakla davacının içtihatlar nazara alındığında da asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiği kanaatine varılmış raporun asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılan kısmı hükme esas alınmıştır.

6098 Sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararının bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirlenecektir.

Dosya kapsamında yer alan kaza tespit tutanağı, ceza dosyası, kaza anına ilişkin kamera kayıtları ve diğer belgeler incelendiğinde; .... günü saat 09:52 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki .... Komutanlığına ait .... plakalı uzun ve geniş tank taşıyıcı araç (24 m uzunluğunda ve 3,80 m genişliğinde) ile aracının önünde ve arkasında eskortları (yönlendirici olarak Bölge Trafik Ekibi görevlileri mevcut) da bulunduğu halde ....

Caddesi üzerinde ters yönde seyrederek geldiği olay yeri Adliye Kavşağında sağa dönüşe geçip Elazığ Caddesine giriş yapmakta olduğu sırada dönüşünü tamamlamak üzere iken aracının sol yan en arka kısımları ile kavşak yapısına ait bulunan yaya geçidi trafik lambası direğine çarpması nedeniyle bu direğin devrilerek kaldırımda yürüyen davacı yaya ...’ın ayağı üzerine düşmesi neticesinde dava konusu yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.

Dolayısı ile de davacı kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmamaktadır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; .... tarihinde kazanın sigorta poliçe süresi içerisinde meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında, davalı bakanlığın ise işleten olarak haksız fiil hükümleri kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, davacıda bu kazaya bağlı olarak % 2 ve sürekli olarak belirlendiği, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar

uzayabileceği ve 3 hafta süreyle başkasının bakımına ihtiyaç duyabileceğinin anlaşıldığı, dosyaya sunulan faturalardan tedavi giderine ilişkin masraf yaptığının sabit olduğu, dosyada bulunan evraklar ve alınan maluliyet raporuna göre Geçici İşgörmezlik ₺8.507,70 TL, Sürekili İşgörmezlik₺285.791,31 TL, Bakıcı Gideri ₺2.504,25 TL, Tedavi Gideri ₺9.287,36TL olmak üzere toplam ₺306.090,62 tazminat talep edebileceği sabit olmakla, tazminatın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin teminatta yazılı miktar doğrultusunda sorumlu olduğu anlaşıldığından davacının bedel artırım dilekçesindeki taleple bağlı olarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, davacıdaki maluliyete tekabül eden tazmninatın belirlenmesi bir incelemeyi gerektirmektedir.

Bu nedenle, gerçek zararın tespitinden sonra sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabulü gerekir.

O halde, sigorta şirketinin ihbar tarihinden itibaren 8 gün sonrasında veya en erken ekspertiz raporu düzenleme tarihinde gerçek zararı öğrenerek tazmin yükümlülüğü doğduğu ve bu tarih itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü ile faiz başlangıç tarihi yönünden buna göre hüküm kurulması gereklidir.Davacı tarafça, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurulmuş olduğu anlaşıldığından 01/12/2021 tarihinden itibaren 8 iş günü sonundan itibaren yasal faiz uygulanmış; davalı bakanlı açısından ise haksız fiil hükümleri uyarınca haksız fiil tarihinden itibaren temerrüde düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.

Manevi tazminat açısından ise davacı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve 56. maddeleri gereğince manevi tazminat talebinde bulunma hakkına sahiptir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi kurulu raporu davalının kusur durumu, olayın meydana geliş biçimi, iyileşme süresi ve sonuçları, tarafların ekonomik ve sosyal durumu dikkate alındığında davacı 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı, manevi tazminat talebi için maddi tazminat talebinden ayrılabilecek mahiyette herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından yargılama giderlerinin tamamından davalıların sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim