Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/114 K.2023/115

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkil banka ile davalı arasında .... tarihinde imzalanan Çek Hesabı Açılış Sözleşmesine istinaden davalıya çek karnesi tahsis edildiğini, davalının müvekkil bankanın Diyarbakır Şubesi nezdinde bulunan hesabından kullandırılan çek karnelerinin karşılıksız çıkması nedeniyle karşılıksız çıkan 4 adet çek tutarınının çek hamillerine ödendiğini, davalının müvekkili bankaya olan muaccel borçlarını ödememesi nedeniyle .... tarihli ihtarname gönderilerek kredi hesaplarının kat edildiğini,

ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine tahsili için Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. Davacı tarafından dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesinin .... esas sayılı takip dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü bakımından bankacı bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, çek hesabı açılış sözleşmesine dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine banka tarafından ödenen 4 adet çek yaprak bedeli karşılığı .... TL asıl alacak, 129,30 TL işlemiş faiz ve 6,47 TL BSMV ile iade edilmeyen 4 adet çek yaprak bedeli sorumluluğundan kaynaklanan ... TL olmak üzere toplamda ...

TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ....esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun gönderilen ödeme emrine karşı süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin davalının katılımı olmaması nedeniyle görüşme yapılmadan anlaşamama ile sonuçlandığı, elde ki itirazın iptali davasının borçlunun itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemiş olması nedeniyle 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında .... tarihli çek hesabı açılış sözleşmesi imzalandığı ve imzalanan bu sözleşme ile davalıya çek karnesi tahsis edildiği, davacı banka tarafından çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle 4 adet çek yaprak bedeli karşılığı ... TL ile nakde dönüşmeyen 6 adet çek yaprak bedeli 9.600,00 TL'nın ödenmesi amacıyla .... tarihli ihtarname keşide edildiği dosya kapsamından sabittir.

Uyuşmazlık, davacı banka tarafından çek hamillerine ödenen yasal yükümlülük bedellerini davalı borçludan talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile, iade edilmeyen çek yaprakları karşılığı bankanın hamiline ödeme yükümlülüğü bulunan ve nakde dönüşmeyen çek yaprak bedellerini davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan çek hesabı açılış sözleşmesi gereğince davacı banka davalıya tahsis etmiş olduğu çek karnelerine istinaden davalı tarafından keşide edilen çeklerin ödeme gününde ibrası halinde karşılıksız çıkması halinde çek yaprak bedelini hamiline ödemekle yükümlüdür.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacı banka tarafından çek hamillerine ödenen 4 adet çek yaprak bedeli karşılığı toplamda ... TL ödendiği, takip tarihi itibarıyla davacı bankanın .... TL asıl alacak, .... TL işlemiş faiz ve 8,52 TL BSMV olmak üzere ... TL alacaklı olduğu, davacı banka tarafından takipte talep edilen ödenmeyen ve iade edilmeyen 4 adet çek yaprağı sorumluğundan kaynaklanan ... TL nakdi alacağa dönüşmediğinden sadece çek yaprak bedelleri olan .... TL'nın depo edilmesini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

Davacı banka tarafından çek hamillerine ödenen yasal yükümlülük bedeli yönüden; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davacı banka ödediği bedeli işlemiş faizi ve faizin gider vergisi ile birlikte davalıdan talep edebilecektir. Bu yöne ilişkin davacının talep edelibeceği miktarın tespitine ilişkin bilirkişi raporunda yapılan değerlendirme denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve davacının talep gibi ... TL asıl alacak, 129,30 TL işlemiz faiz ve 6,47 BSMV olmak üzere toplam .... TL talep edebileceği kabul edilmiştir. Nakde dönüşen alacak likit ve belirlenebilir olduğundan bu miktar üzerinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Davacı banka tarafından ödenmeyen ve davalı tarafından iade edilmeyen çek yaprakları karşılığı talep edilen bedel yönünden. Taraflar arasında imzalanan sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı Kanunun 3/3. Maddesine göre karşılıksız her çek yaprağı için bankalar belli bir miktarı ödemekle yükümlü olduğu, 3/9.

Maddesinde ise çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun sona ereceği düzenlenmiştir. Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, iade edilmeyen çeklerin basım tarihinin 2017 yılı olduğu anlaşılmaktadır. Karar tarihi itibarıyle davalı bankanın iade edilmeyen çek yaprakları karşılığı herhangi bir ödeme yükümlülüğü kalmamıştır.

Bu nedenle ödenmeyen çek yaprak bedeli karşılığı talep edilen .... TL yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş ve bu talep yönünden davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği kabul edilerek davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim