Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1378 K.2023/793

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkiline ait davalı nezdinde kasko sigortalı ... plakalı traktörün ... günü devrilerek kaza yaptığını, davalının ... TL ödeme yapmayı taahhüt ettiği halde müvekkiline ... TL ödeme yaptığını ileri sürerek, ... TL’nin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, kaza tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Öncelikle dava konusu trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın ... sayılı ... vadeli ...

KASKO SİGORTA poliçesi müvekkil şirket tarafından temin edildiğini, mezkur poliçe muhteviyatına göre araç başına maddi zarar azami teminatımız (Yapılacak kusur tespiti ve maddi zarar hesabı neticesinde ödenebilecek azami teminat ) ...-TL ile sınırlandırıldığını, poliçede azami teminat limitinin yazılı olması bu miktarın mutlak surette ödeneceği anlamına gelmediğini, Mali Mesuliyet Sigorta Poliçeleri meblağ sigortası niteliğinde olmayıp, zarar sigortası hüviyetinde olduğunu,

... tarihli yazı cevabı ile birlikte Kasko Genel Şartları A- 3.3.2 maddesi uyarınca 1 ay içinde sovtajın tesliminin gerçekleşmemesi ve aynı zamanda sovtaj ihalesine çıkarıldıktan sonra şirketin ve eksperin onayı olmaksızın söküldüğünün anlaşıldığını, aracın mevcut haliyle teslim edilmemesi nedeniyle sovtaj bedeli karşılığında ilgili yasa kapsamında araç davacı yana terk edildiğini, aracın kaza tarihinde piyasa değeri olan ...-TL'den ...-TL sovtaj değeri düşülerek ...-TL tazminat tutarı karşı yana ödendiğini, ödenen tutar sonucu müvekkili şirket yönünden herhangi bir sorumluluğun bulunmadığını,

yapılan tam ziya ve rayiç bedel mutabakatı ile de ... tarihinde sigortalı ile müvekkili şirket mutabık kaldığını, bakiye tutarlar yönünden yapılan mutabakat ile ibra edildiğini, davacıya ait araçta meydana gelen varsa değer kaybı tutarının 2918 sayılı kanun 90. Maddesi uyarınca Trafik Sigortası Genel Şartlarında belirlenen usul ve esaslara göre müvekkili şirket tarafından alınan ekspertiz raporunun esas alınarak davanın reddine karar verilmesini, temerrüdleri söz konusu olmadığından avans faizi talebinin reddini, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Emniyet genel Müdürlüğünden ... plakalı aracın tescil bilgilerine ilişkin yazı cevabı, Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ... poliçe numaralı, ... ile ... tarihleri arasında ziraat traktör genişletilmiş kasko sigorta poliçesi, Dava dışı ... Hizmetleri Ltd.şti. tarafından ... dosya, ... rapor numarası ile ekspertiz incelemesine dair evraklar, ... tarihli ve ... tarihli makine mühendisi raporları, ... tarihinde sigorta bilirkişisinden alınan rapor, Taraflarca imza altına alınan ibraname ve tazminat makbuzu, Dava ve cevap dilekçeleri.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava taraflar arasında ziraat traktör genişletilmiş kasko poliçesi nedeni ile tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu ise davacının ... tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile aracında meydana gelen hasar nedeni ile davalı sigorta şirketine başvuru sonrası ödenen bedelin eksik olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

Davacının davasını ... tarihinde ikame etmiş olduğu Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmekle ... E. Sırasına kaydedildiği, mahkemece ... T., ... K. Sayılı kararı ile Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihi itibari ile faaliyete geçtiğinden dosyanın Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; mahkememizce dosyanın ... E. Sırasına kaydedildiği ve ... T. ...

K. sayılı kararı ile Tüketici Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği, dosyanın Diyarbakır Tüketici Mahkemesi'nin ... E. Sırasına kaydedildiği ve ... T. ... K. sayılı kararı ile Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verildiği ve görev uyuşmazlığı nedeni ile Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine yargı yeri belirleme için gönderildiği, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. HD.'nin ... E., ...

K. Sayılı kararı ile Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine şeklinde kesin karar vermiş olduğu anlaşılmıştır. Verilen işbu karara binaen dosya mahkememizin ... E. Sırasına kaydedilerek yargılaması yapılmıştır.

... plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde aracın davacı ... adına kayıtlı olduğu, kırmızı renkli, dizel yakıtlı, ... 4wd kabin tipinde, 2016 model, tümosan marka ... şase numaralı ... motor numaralı, cinsinin traktör, kullanım amaç ve şeklinin hususu ve zirai araç olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, davaya konu olan aracın kazalı resimleri ve ... Jandarma Karakolu tarafından hazırlanan kaza tutanağı incelendiğinde maddi hasarlı kazanın; ... tarihinde ... plaka sayılı aracın, Suçıktı köyü içinde bulunan köprüden geçerken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda traktörün devrildiği ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği tespit edilmiş, davalı vekilinin olayın oluşuna bir itirazının da olmadığı anlaşılmıştır.

Aracın davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ... poliçe numaralı, ... ile ... tarihleri arasında ziraat traktör genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğu, kasko teminatının rayiç değer üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır. Kaza sonrası dava konusu ... araç üzerinde ... Hizmetleri Ltd.şti. tarafından ... Yetkili Servisi gözetiminde ... dosya numarası ile ekspertiz incelemesi yapıldığı tutanaklardan anlaşılmıştır.

Öncelikle davacının dava açarken arabuluculuğa başvurmadığı fakat davalı sigorta şirketine başvurmakla hasar dosyasının açıldığı ve ...TL ödeme anlaşılmaktadır.

6325 sayılı Arabuluculuk Kanunun'da “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığı altında düzenlenen 18/A maddesinde "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hallerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

Sigortacılık Kanun’unun 30/13.maddesi “Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir.

Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.” düzenlenmesine yer vermektedir. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için dava şartı olarak sigorta şirketine başvuru şartı düzenlenmiş olup ayrıca arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı hususu açıktır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ...

E., ...K.) Dolayısı ile de arabulucuya başvuru dava şartı işbu dosyada aranmamıştır.

Davacının aracında oluşan hasar bedeli belirlenirken güncel Yargıtay içtihatlarında da benimsendiği üzere davacıya ait hasar gören aracın riziko tarihi itibariyle gerçek değeri tespit ettirilerek, tamirinin ekonomik olup olmadığı, hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesi için (tamir ekonomik değilse, aracın halen kimin uhdesinde bulunduğunun belirlenmesi, aracın davacıda bulunması halinde, aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının belirlenmesi,

aracın davalı sigorta şirketinde kalmış olması halinde ise 2. el piyasa değerinden sovtaj bedeli mahsup edilmeden zararın belirlenmesi için) bilirkişiden davaya konu kaza sebebiyle davacı aracında meydana gelen gerçek zarar miktarının tespiti gerekmektedir.

Bu doğrultuda mahkememizce alınan ... tarihli makine mühendisi raporuna göre özetle; "..Davaya konu ... araçta ağır hasar (pert- total) oluştuğu; kaporta, kabin ve mekanik parça kısımlarında hasar oluştuğu, onarım işlemlerinin yapılacak düzeyde olduğu ancak; araç onarımının yapılması dahilinde araç onarım bedelinin yüksek bir bedel olacağı için onarımının ekonomik olmayacağı dava konusu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu ve piyasa araştırması sonucunda aracın onarım bedeli rayiç bedelinin %57 (57/100) oranında olacağı; ,emsal aracın ...

TL bedel ile temin edilebileceği , kaza sonrası dava konusu aracın sovtaj değerinin ... TL karşılığında satışının uyumlu olduğu.." belirtilmiştir. Makine mühendisinden alınan bu rapor gerçek zarar miktarının tespiti hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizin ... E. Sırası ile yapılan yargılama öncesinde dosya kapsamında bulunan Diyarbakır AHM ... E. Dosyasında aldırılan ... tarihli makine mühendisi raporu gerçek zararın tespiti noktasında bir kanaat belirtilmese de raporda davaya konu aracın mevcut halinin tespitleri yapıldığından bu yönü ile hükme esas alınmıştır.

Diyarbakır Tüketici Mahkemesinin... tarihinde sigorta bilirkişisinden alınan raporda ise sigorta sözleşmesi kapsamında kalıp kalmaması yönünden yapılan tespitler dikkate ve hükme esas alınmış fakat ne kadar ödeme yapılacağına yönelik belirtilen görüş makine mühendisi raporu olmadan belirtilemeyeceğinden hükme esas alınmamıştır.

Alınan bu raporlar birlikte değerlendirildiğinde ise hüküm kurmak için yeterli olmadığından mahkememizce yeniden makine mühendisinden rapor aldırma yoluna gidilmiştir.

Belirtilen tüm bu hususlar bir bütün halinde değerlendirildiğinde ve dosya kapsamında bulunan iddia, savunma ve taraf delilleri doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda ,mahkememiz tarafından aldırılan bilirkişi raporu ile aracın pert total işlemine tabi tutulması ve buna göre rayiç değer ile sovtaj farkı belirlenerek tazminata karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, hükme esas alınan makine bilirkişisi raporunda ise aracın perte ayrılmasının uygun olduğu ve aracın rayiç bedelinin ...

TL olduğu, sovtaj değerinin ...

TL olduğunun belirtildiği, davalının savunmaları, alınan ... ve... tarihli raporlar ve sunulan tüm evraklar incelendiğinde aracın davacıda bulunduğunun anlaşıldığı, dolayısı ile de aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının belirlenmesi gerektiği bu miktarın ise ...-...=... olduğu ve bu bedelin davalı sigorta şirketi tarafından dava açmadan önce ödendiğinin sunulan makbuzdan anlaşıldığı kaldı ki bu hususun her iki tarafın da kabulünde olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip Hakim