Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/41 K.2022/2200

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .../2021 tarihinde davalı sigorta şirketince sigortalanan ... plaka sayılı araç sürücüsünün ....

Bulvarı üzerinde geri manevra yaptığı sırada aracının sağ arka kısımları ile sürücü ... sevk ve idaresindeki müvekkile ait ... plaka sayılı aracın aracın sağ ön yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkile ait araçta 15.656,39 TL hasar meydana geldiğini, hasarın onarıldığını,

değer kaybının ödenmesi için ....2021 tarihinde yapılan başvuruya istinaden....2021 tarihinde 2.200,21 TL ödeme yapıldığını ancak yapılan ödemenin yetersiz olması nedeniyle iade edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda talep sonucunu 6.500,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın da kusurunun bulunduğunu, kaza sonrası davacının aracında oluşan değer kaybına ilişkin 2.200,21 TL ödeme yapıldığını, değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, avans faizine hükmedilemeyeceğini beyan eden savunma yaparak davanın reddini dilemiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik tescil bilgileri ile tramer kayıtları dosya arasına kazandırılmış, kazanın meydana gelmesinde kusur ve davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğine ilişkin Ankara ATK'dan rapor alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, ... plaka sayılı aracın ....2021-...2022 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 43.000,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu kazanın ....2021 tarihinde meydana geldiği, kaza sonrası düzenlenen ...2021 tarihli eksper raporuna göre davacının aracında 15.656,39 TL hasar meydana geldiği, davacı tarafından değer kaybının ödenmesi...2021 tarihinde yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 2.200,21 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin ...2021 tarihinde davacı tarafından davalı sigorta şirketine iade edildiği dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun ve davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda; ....2021 günü saat 15.50 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile ...

Bulvarı üzerinde geri manevra yaptığı esnada aracının sağ arka kısımları ile .... sokak üzerinde seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sağ yan ön kısmına neticesi meydana gelen trafik kazasında, sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile gerisine ilişkin gerekli ve yeterli kontrolleri yapmadan kurallara aykırı şekilde geri manevra yaptığı esnada düz seyirle kavşağa giriş yapan araca çarpması ile meydana gelen kazada asli kusurlu olduğu,

sürücü ...'in ise sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile olay mahalli kavşağa giriş yaptığı esnada geri manevra ile aracına çarpan otomobil nedeniyle meydana gelen kazada atfı kabil kusurunun bulunmadığı, değer kaybına ilişkin ise; dava konusu ... plaka sayılı, ... model, Km'si:166.626 olan, ...1.6 M.Jet .... marka tipi otomobilde meydana gelen hasarların durumu ve miktarı talimat yazısında belirtilen istem doğrultusunda dosya tümüyle incelenerek, yapılan piyasa araştırması ve değerlendirme sonucunda kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin 155.000,00 TL olduğu,

aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı, hasarlı kısımların özelliği değerlendirildiğinde dava konusu araçta 5.500,00 TL değer kaybı meydana geleceği, kaza sonrası hasarlı haldeki ikinci el piyasa rayiç değerinin 148.500,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı zararının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen traffik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Somut olayda, davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik alınan ATK raporu mahkememizce de benimsenmiş ve sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Anılan ilkeler doğrultusunda değer kaybının tespitine yönelik dosyaya sunulan ATK raporu bu yönden de mahkememizce benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı 6.500,00 TL kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 2.200,21 TL değer kaybı ödendiği ileri sürülmüş ise de, yapılan ödemenin davalıya iade edildiği davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ...2021 tarihli dekonttan anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle meydana gelen değer kaybının tamamını ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar 6.500,00 TL kabul edilmiştir.

Faizin türü ve başlangıcına ilişkin olarak; her ne kadar davacı vekili kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi talep edilmiş ise de, davacıya ait aracın hususi olması ve sigorta şirketinin temerrüd tarihinden itibaren faizden sorumlu olacağı gözetilerek, kabul edilen alacağa davalı sigorta şirketinin temerrüd tarihi olan ....2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim