Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/437 K.2022/644

Dava

Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi ile.

Müvekkili ... şirketinin 23.10.2002 tarihinde .... ilinde kurulduğunu, şirketin 2003 yılında tadil hale gelmiş, isim değişikliğine gittiğini, resmi olarak varlığını devam ettirmekte olmasına rağmen 2013 yılından beridir yaklaşık 9 yıldır fiili olarak ....'da herhangi bir ticari girişimde bulunmadığını, şirketin fiilen son bulduğunu, şirketin merkezi yerine 10.03.2022 tarihinde tasfiye ve merkezin değişikliği amacıyla taşınmaya karar verildiğini, taşıma sırasında karar defterinin olmadığının fark edildiğini, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgeler tacirin iradesi ve kusuru dışında çalınmış olabileceği düşünülerek zayi olduğunu belirtmiş,

bu nedenle müvekkil şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini Mahkememizden talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır.

(Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)

Somut olayda, davacı tarafça sadece davacı şirkete ait karar defterinin kaybolduğunun beyan edildiği, söz konusu defterin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olduğu yönünde bir iddia ve ispat bulunmadığı, davacı tarafça dava dilekçesine iddia ettiği zayi olayı nedeniyle somut herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı (aynı yönde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2021/3665 Esas sayılı kararı) , kaybolma nedeninin açıklanamadığı, bu nedenle metnine yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.