Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/46 K.2022/1984

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin ....

Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyonlar İdaresinden aldığı iş ile .. ili ve muhtelif ilçelerinde içme suyu depoları ve terfi binalarının iyileştirilmesi işininin yapımını üstlendiğini ve içme suyu depolarının yapımı hususunda davalı ..... ile yapımı tamamlanan her depo için 9.000,00 TL ücret ödenmesi karşılığı sözleşme imzaladıklarını, davalının 10 deponun yapımını tamamladıktan sonra işe devam etmemesi üzerine sözleşmenin fesih edildiğini ve başka bir taşeronla anlaşma sağlandığını, davalı tarafa yapımı tamamlanan depoların ücreti ödendiği gibi davalının ödemesi gereken SGK ödemeleri yanında avans olarakta bir kısım çekler verildiğini,

davalının işe devam etmemesi ve sözleşmenin fesih edilmiş olması nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek verilen çekler yönünden borçlu olmadının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalılar cevap dilekçesi sunmamış, davalı ..... duruşmadaki beyanında, davaya konu edilen çeki babası olan diğer davalıya teslim ettmek üzere ......'den aldığını, öğrenci olduğunu, herhangi bir meslek icra etmediğini beyan etmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan .../2021 tarihli sözleşme incelendiğinde;.....-....... San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı ile davalı ..... arasında davaya konu edilen işin yapımı için sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır.

Dava, taraflar arasında yapım işini konu alan eser sözleşmesi gereğince verildiği ileri sürülen çeklerin bedelsiz kaldığından bahisle menfi tespit istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nın 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Davalıların esnaf mı yoksa tacir mi olduğunun tespiti amacıyla gerekli müzekkereler yazılmış olup, Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabı yazıda, davalıların ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı, Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevabında ise, davalı...'in vergi mükellefiyet kaydının bulunmadığı, diğer davalı .........'in ise vergi mükellefiyet kaydının bulunduğu, ancak vergisel ödevlerini yerine getirmemesi nedeniyle mükellefiyet kaydının ...../2017 tarihi itibarıyle resen sona erdirildiği, 2021 dönemine ilişkin talep edilen bilgilere ulaşılma imkanının bulunmadığı bildirilmiştir.

Somut olayda, davalıların ticaret sicilinde tacir kaydı bulunmaması, davalılardan...'in vergi mükellefiyet kaydının bulunmaması ve öğrenci olduğunu beyan etmesi, diğer davalının ise 2021 yılı itibarıyle vergisel ödevlerini yerine getirmediğinden 213 sayılı VUK.'nun 177. maddesinde düzenlenen esnaf işletme sınırının üzerinde bir geliri olduğunun tespit edilememesi hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davalıların tacir olmadığının kabulü gerekir. Davalılar tacir olmadığından ve uyuşmazlıkta 6102 sayılı TTK.'nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığından uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemeleri görevli değildir.

Sonuç olarak, ticari dava olmayan ve malvarlığına ilişkin açılan davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Açıklanan nedenlerle Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hukum kurulmuştur.

Katip Hakim