Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/671 K.2023/1094

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... günü saat ...sıralarında davalı sürücü ...direktifindeki ...plakalı ...marka otomobilin, dört şeritli ...Bulvarında ...istikametinde ilerlerken karşıdan karşıya geçmekte olan yaya ...çarparak ölümüne neden olduğunu, ölümlü trafik kazası neticesinde müteveffa ...eşi ...ve mütevaffanın bakımına muhtaç engelli oğlu ...için Karayolları Trafik Kanunu gereği sigorta şirketine başvuru yapıldığını, olumlu bir geri dönüş alınamaması üzerinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak görüşmelerin olumsuz sonuçlanması üzerine iş bu davanın açıldığını,

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen ...dosya numaralı soruşturmada trafik ve harita bilirkişisince hazırlanan rapora göre:davalı ...asli kusurlu bulunduğunu, müvekkili ..., eşi müteveffa ...vefatıyla birlikte müteveffanın kendisine sağladığı maddi destekten mahrum kaldığını, eşinin vefatıyla yaşadığı üzüntü ve elemin yanında maddi sıkıntılar içerisine düştüğünü, müvekkili ...annesi müteveffanın vefatıyla birlikte müteveffanın kendisine sağladığı maddi destekten yoksun kaldığını,

müvekkili ...sunulan rapordan da anlaşılacağı üzere 20 yıla yakındır sürekli olarak şizofreni tedavisi görmekte olması sebebiyle annesinin bakımına muhtaç olduğuna, annesinin vefatıyla yaşadığı üzüntü ve elemin yanında bir de maddi sıkıntılar içerisine düştüğünü, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; meydana gelen kaza neticesinde müvekkillerinin yoksun kaldığı destek, murisin hastane tedavi giderleri ve defin giderleri nedeniyle şimdilik ...-TL maddi tazminatın davalılardan ( sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesi teminat tutarı ile sınırlı kalmak üzere ) müştereken ve müteselsilen alınarak,

...ölümüyle müvekkili ...şizofreni tedavisi gördüğünü ve aile desteğine muhtaç olduğunu, bu psikolojik rahatsızlıkta onun daima yanında olan en yeğane manevi destekçisinin müteveffa olduğunu, bu hastalığı sebebiyle bir yuva kuramadığı ve hastalığın devamı süresince de kuramayacağı göz önüne alındığında manevi olarak anne desteğinden devamlı olarak yoksun kaldığını ve bu psikolojik rahatsızlığın yanına bir de annesinin acısı eklendiğini, bu acının müvekkilinin psikolojik rahatsızlığını daha da ilerleteceğinin aşikar olduğunu, müvekkili eş ...ise yaşının ilerlediğini ve ömrünün bu yaş döneminde en çok ihtiyaç duyduğu,

geri kalan ömrünü paylaşacağı yol arkadaşı olan eşini kaybetmesiyle büyük bir manevi boşluk yaşadığını, diğer müvekkillerinin de annelerinin kaybıyla hayatlarındaki bu boşluk ve eksiklik dolayısıyla acı duyduklarını ve bundan böyle de duyacaklarını, kazanın meydana geldiği yerin de davacı müvekkilerin evinin altında olması sebebiyle müvekkillerin bu acıdan uzak kalamadığını, duyulan bu acıların yanında kazaya karışan davalı taraf ve ailesinden kimsenin de müvekkillerine bir destek gelmediğini, eşini yitiren ...ve annelerini yitiren ..., ..., ...,

...ve ...için ...(...bin) TL manevi tazminatın davalı ...tahsili ile müvekkillerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle:Dava dilekçesinde bahsi geçen ...tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ...plakalı araç, müvekkil şirkete ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti maddi tazminat bakımından kişi başı ...TL olduğunu, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, müteveffanın vefatı sebebi ile işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesi gerektiğini,

cenaze ve defin giderlerinin poliçe kapsamında olmaması nedeniyle ilgili taleplerin reddinin gerektiğini, faizin hatalı talep edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, talep edilecek faizin yasal faiz olması gerektiğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddinin gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil ..., sevk ve idaresinde olan ...Plaka sayılı ...Marka araç ile ...tarihinde ...Bulvarı ...istikametinde dört şeritli yolda ilerlerken, taksirle yaya ...çarptığını, bu kaza sonucu aracından indiğini, ambulansı aradığını ve gelen ambulans ile Merhume ...hastaneye kaldırıldığını ve vefat ettiğini, aracını tüm kurallara uygun bir şekilde kullanan müvekkilinin tüm dikkatine rağmen merhumenin kusurlu davranışı neticesinde ve birdenbire yola fırlaması nedeniyle kazanın meydana geldiğini, dava konusu kazada merhumun asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin sorumluluğu,

kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, müvekkilininin suçsuzluğuna rağmen davacı tarafların talep etmiş olduğu maddi, manevi tazminat ve destekten yoksun kalma taleplerinin fahiş olduğunu, davacıların talep ettiği maddi tazminat miktarının uğradığı zararların ötesine geçtiğini, aynı şekilde manevi tazminatın, lehine hükmedilen kişi için bir zenginleşme sebebi olamayacağı gibi, aleyhine hükmedilen için de bir ceza niteliği taşımaması gerektiğini, ancak davacıların talep ettiği miktarların elem ve üzüntünün giderilmesi amacından çok müvekkiline yüklenmeye çalışılan bir ceza niteliğinde olduğunu,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

DEĞERLENDİRME

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıların ölenin desteğinden yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın, davaya konu kazada kusur durumu, zarar miktarı, zararın poliçe teminat kapsamında olup olmadığı, temerrüt tarihi ile faizin türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağı, tüm bilgi ve belgelerden; ...günü saat ...sıralarında Davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile ...Bulvarı üzerinden ...istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiği sırada yaya geçidi mahallinden yolun karşısına geçmekte olan yaya ...aracının ön kısmı ile çarpması sonucu dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.

Olay mahalli yerleşim yeri içi, dört şeritli bölünmüş yol, ...m genişliğinde, olay mahalli azami hız limiti 50 km/h, zemin asfalt, yol yüzeyi kuru, hava açık, vakit gece, aydınlatma var, ışıklı/sesli işaret yok, yatayda düz, düşeyde eğimsiz yol güzergahı olduğu, çarpma noktasına ...m mesafede 'Yaya Geçidi' levhasının olduğu ve çarpma noktasının yaya geçidine ...m mesafe uzaklıkta olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin ...tarihli celse ...no'lu ara kararı uyarınca aktüer hesabı yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından sunulan ...tarihli raporda; "...günü yaşanan olay sonucu hayatını kaybeden ...’ in desteğinden yoksun kalan eşi ve çocuklarının destekten yoksun kalma tazminatlarının, dosyada bulunan kusur raporlarında yüzdelik olarak kusur oranları tespit edilemediğinden %100 kusur oranına göre yapılan hesaplamada; 1. ihtimale göre destekten yoksun kalma tazminatları: Eş ...: ...TL, oğlu ...: ...TL olmak üzere toplam : ...TL olduğu, 2. ihtimale göre destekten yoksun kalma tazminatları:

Eş ...: ...TL olduğu,

Talep edilen diğer hususların mahkemeniz yetkisinde bulunduğu" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.

Mahkememizin ...tarihli celse ...no'lu ara kararı uyarınca, kaza tespit tutanağı, soruşturma ve ceza dosyasında alınan bilirkişi raporları ile davaya konu kazaya ilişkin kamera kayıtları da incelenmek suretiyle davaya konu kazada kusur durumunun tespiti amacıyla bilirkişi raporu düzenlenmesi için dosyanın Ankara ATK'ya gönderilmesine karar verilmiş olup, Ankara Adli Tıp Kurumu tarafından sunulan ...tarihli raporda; "Davalı sürücü ...% 100 (Yüzde Yüz ) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ...'in kusursuz olduğu" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.

Savcılık dosyasında mübrez ...tarihli Adli Tıp raporunda, müteveffa yaya ...tali kusurlu olduğu, Davalı ...asli kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu ...plakalı aracın davalı ...A.Ş. nezdinde ...numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ...- ...tarihleri arasında, kaza tarihi olan ...tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı ölüm halinde kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde ...TL olduğu, sigortalının davalı ...olduğu görülmüştür.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; ...günü meydana gelen trafik kazası sebebiyle dava dışı müteveffa ...vefat ettiği, müteveffaya çarpan ...plakalı araç sürücüsünün ...olduğu, aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı ...Sigorta A.Ş tarafından sigortalı olduğu sabit olmakla, söz konusu kazaya ilişkin olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan ...tarihli bilirkişi raporunda; müteveffa ...2918 sayılı KTK'nın 68/b-c (taşıt yolunun karşı tarafına geçmek isteyen yayalar, taşıt yolunun yaya ve okul geçidi ile kavşak giriş ve çıkışlarından geçmek zorundadırlar.

Mecburi hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek, tehlikeye düşürecek davranışta bulunmaları, dikkatsiz hareket etmeleri yasaktır.) maddesini ihlal etmekle tali kusurlu olduğu, davalı sürücü ...ise 2918 sayılı KTK'nın 52/a, 73 maddeleri uyarınca, seyir sırasında hızını azaltması veya mahal şartlarına göre uygun hale getirilmesini gerektiren yaya geçidine yaklaşmasına rağmen tehlikeyi algılayabilecek ve reaksiyona geçebilecek uygun hızda seyretmediğinden asli kusurlu olduğu,

belirtilmiş, mahkememizce aldırılan ...tarihli Adli Tıp Kurumu raporu uyarınca herhangi bir değerlendirme yapılmadan, davalı sürücü ...asli kusurlu olduğu, müteveffa ...ise yaya geçidi mahalinden yolun karşısına geçmesi sebebiyle kusurunun bulunmadığı belirtilmiş, mahkeme heyetince kazaya ilişkin görüntüler incelenmiş, müteveffanın yaya geçidinden tespit raporunda belirtildiği üzere 7 metre ileriden karşıdan karşıya geçmek istediği,

yol durumu ve hava şartları değerlendirildiğinde 7 metrelik mesafenin yaya geçidi veya mahali olarak değerlendirilemeyeceği, bu suretle müteveffa ...de 2918 sayılı KTK'nın 68/b-c maddeleri uyarınca kusurunun bulunduğu anlaşılmış, bu tespit doğrultusunda kazanın oluşumunda davalı ...%75, müteveffa ...%25 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı ...ve ...tarafından maddi tazminat talep edilmiş ise de; ...tarihli celsede davacılar vekili tarafından söz konusu maddi tazminat taleplerinden feragat edildiğinden bu talepler yönünden açılan davaların ayrı ayrı feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacılar tarafından ayrı ayrı manevi tazminat talebinde bulunulmuş olup, davacılardan ...müteveffanın eşi, diğer davacıların ise müşterek çocukları olduğu dosya kapsamı ile sabittir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda, kazanın oluş şekli, kusur durumu, kaza nedeniyle davacıların murisin vefat etmesi sebebiyle davacıların yaşadığı acı, elem, üzüntü, ıstırap, keder nedeniyle lehlerine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği davacıların talep etmiş oldukları manevi tazminat miktarları makul görülmekle ayrı ayrı kabulü ile kabul edilen edilen tazminata kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı ...yönünden maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

2-Davacı ...yönünden maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

3-Davacıların manevi tazminat taleplerinin KABULÜ İLE;

A-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

B-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

C-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

D-Davacı ... yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

E-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

F-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 36.887,40 TL harçtan başlangıçta alınan 1.711,17 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 35.176,23 TL harcın davalı ...alınarak Hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 1.711,17 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.791,87 TL nin davalı ...alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan, 1.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 275,00 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 1.775,00 TL yargılama giderinin, davalı ...alınarak Hazineye gelir kaydına,

7- Manevi tazminat yönünden;

A-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ...verilmesine,

B-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ...verilmesine,

C-Davacı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ...verilmesine,

D-Davacı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ...verilmesine,

E-Davacı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ...verilmesine,

F-Davacı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...tahsili ile davacı ... verilmesine,

8-Davalı ...Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti talep miktarını geçemeyeceğinden 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı davalı ...Sigorta A.Ş'ne verilmesine,

9-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.640,00 TL arabulucu ücretinin davalı ...alınarak davacılara verilmesine,

10-HMK 333. madde gereğince gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan Üye Üye Katip