Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1149 K.2024/131

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalının Diyarbakır İli .....İlçesinde görev yaptığı süreçte müvekkili ile tanışıp müvekkilin iş yeri olan .....adlı cafeye gidip geldiğini, davalının müvekkilde bulunan bazı telefonları görüp satması halinde talip olduğunu söylediğini, müvekkilninde satabileceğini söylemesi üzerine tarafların anlaştıklarını, taraflar arasında daha önce birkaç kez telefon satışı olduğunu, en son müvekkili davacının davalıya telefon teslim ettiğini ve taraflar arasında .....TL .....tanzim .....vade tarihli senet düzenlendiğini,

davalının vadesi gelen borcunu ödememesi üzerine alacağın tahsili için Silvan İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.

Davacı tarafından dosyaya sunulan deliller incelenmiş, taraflar hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, Silvan İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Silvan İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından keşidecisi davalı, lehtarı davalı olan, .....düzenleme, .....vade tarihli ve .....TL bedelli senede dayalı olarak .....TL asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda .....TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf elde ki davada, davalıya telefon sattığını ve karşılığında senet aldığını, bedelinin ödenmediğini ileri sürmüştür.

İddianın ileri sürülüş şekline göre, dava, telefon satışı karşılığı düzenlenen senette yazılı bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Eldeki davada, davacı vekili müvekkilinin davalıya sattığı telefon karşılığında davaya konu senedi aldığını, borcun ödenmediğini ileri sürmüştür. Dosya kapsamına göre davacı satış sözleşmesine dayanmakta ve bonoya bir kambiyo senedi olarak değil bir ispat vasıtası olarak dayanmaktadır.

Bu belirlemeye göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ödünç sözleşmesinden kaynaklandığı, münhasıran bonoya dayanmadığı ve davanın da mutlak ticari dava sayılamayacağı sonucuna varılmaktadır.

Nitekim, benzer uyuşmazlıkta, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun .....tarih ve .....esas, .....karar sayılı ilamında, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı ve görevli mahkemenin tayininde tarafların tacir olup olmadığı araştırılarak uyuşmazlığın nispi ticari dava kapsamında olup olmadığı, bu kapsamda değerlendirme yapılarak görevli mahkemenin tayininin gerektiği belirtilmiştir.

Taraflar gerçek kişi olup, taraflar hakkında esnaf tacir araştırılması yapılmıştır. Gelen cevabı yazılardan, tarafların ticaret sicilde ve esnaf odasında kaydı bulunmadığı, davalının vergi mükellefiyet kaydının bulunmadığı, davacının .....-.....tarihleri arasında vergi mükellefiyet kaydının bulunduğu, mevçut aşamada faal mükellefiyet kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, taraflar tacir olmadığı gibi uyuşmazlıkta mutlak ticari davalardan olmadığından uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemeleri görevli değildir.

Öte yandan, davacı vekili .....tarihli celsede, müvekkilinin ailesiyle birlikte cafe işletmeciliğinden önce telefon dükkanı işlettiğini, davalı ile buradan birbirlerini tanıdıklarını, müvekkilinin cafe işletirken davalının müvekkiline telefon ihtiyacı olduğunu söylemesi üzerine telefon satışının gerçekleştiğini ve davaya konu edilen senedin düzenlendiğini, satış bedelinin ödenmediğini, davalının telefonu ticari amaçla alıp almadığı hususunda herhangi bir bilgisinin bulunmadığını beyan etmiştir.

Bu halde de uyuşmazlığın Tüketici Mahkemelerinin görev alanına dahil olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

.....tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1 maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2 maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

Elde ki davada, dava dilekçesinin içeriği ve davacı vekilinin duruşmadaki beyanından, davacının mevcut aşamada cafe işletmeciliği yapmadan önce telefon dükkanı işlettiğinin ve davaya konu uyuşmazlıkta da davacının satıcı konumunda olduğunun anlaşılması karşısında, davacının telefon satışını mesleki amaçla gerçekleştirdiği, davalının da mesleki amaçla hareket tettiğine ilişkin dosyaya bir delil yansımamamı karşısında taraflar arasındaki ilişkide davalının tüketici ve uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklandığının kabulü gerekir. Bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Tüketici Mahkemeleri görevli olup, mahkememizce Tüketici Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim