Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1219 K.2025/1363

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....plaka sayılı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin davalı tarafından yapıldığını, .....başlangıç ve .....bitiş tarihli .....poliçe sayılı sigorta poliçesi tanzim edildiğini, .....günü saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresinde bulundurduğu .....plakalı otomobil ile .....Caddesi üzerinde .....caddesi istikametinden Diyarbakır Elazığ yan yolu istikametine seyir halindeyken No:.....önüne geldiği esnada aracının sağ ön kısımları ile yaya olarak yola çıkan ve müvekkillerinin desteği olan .....çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini,

müvekkillerinin desteği .....kaza sonrası ağır yaralandığını, bütün müdahalelere rağmen meydana gelen kaza nedeniyle aynı gün .....tarihinde saat .....sıralarında vefat ettiğini, müvekkilleri .....destek .....annesi, .....ise desteğin babası olduğunu, davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, başvurunun davalı sigorta şirketine .....tarihinde tebliğ edildiğini, mevzuat gereği 8 iş günü içerisinde taleplerinin karşılanmadığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanamadığını,

anılan trafik kazasına ilişkin Ergani C.Başsavcılığının .....soruşturma sayılı dosyası ve akabinde düzenlenen .....nolu iddianame ile Ergani .....Asliye Ceza Mahkemesinde kovuşturma aşamasına geçildiğini,

Ergani .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas .....karar sayılı kararı ile sanık .....Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı /Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen .....tarihli .....-.....-....sayılı Adli Tıp Raporu ile aracın sürücüsü .....açık kural ihlali nedeniyle tali kusurlu bulunduğunu belirterek her bir davacı için 1.000,00 TL olmak üzere şimdilik 2.000,00 TL'nin.....tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacılara verilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı aracın müvekkili şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğu;

sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, söz konusu sorumluluğun aynı zamanda davacının yoksun kaldıkları gerçek destek miktarı ile de sınırlı olduğunu, davacıların destek zararının ispatı gerektiğini, kazaya konu kusur oranı tespitinin Adli Tıp Kurumu tarafından tespiti gerektiğini, müteveffanın yola aniden fırladığını, izah edilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine, Ergani İlçe Emniyet müdürlüğü'ne, Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Türkiye Noterler Birliği'ne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, Dicle Üniversitesi Hastanesi Başhekimliği'ne ve Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesine yazılan müzekkerelere yanıt verildiği anlaşılmıştır.

Ergani .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas .....Karar sayılı dosyası, dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce kusur hususunda aldırılan .....tarihli Adli Tıp raporunda; "Sürücü .....%25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, .....doğumlu müteveffa yaya .....yaşı nedeniyle davranış faktörlerinin olayın oluşumunda %75 (yüzde yetmişbeş) oranında etken olduğu" şeklinde rapor ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma zararından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, belirsiz alacak olarak açtığı dava dilekçesinde her bir davacı için ayrı ayrı 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının, .....tarihinden itibaren işleyecek avans-reeskont faizi, bunun mümkün olmaması halinde yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesini talep ve dava etmiştir.

.....Günü saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile .....Caddesi üzerinde Çermik caddesi istikametinden Diyarbakır — Elazığ yan yolu istikametine seyir halindeyken No: .....önüne geldiği esnada aracının sağ ön kısımları ile yaya olarak yola çıkan .....çarpması sonucu .....kaza sonrası yaralandığı ve Ergani Devlet Hastanesine kaldırıldığı ardından Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmiş ise de aynı gün vefat ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacılar, müteveffa .....anne ve babasıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.(Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı)

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/15154 E. 2019/5802 K sayılı içtihadı). Yargıtay kararları ile yerleşik hale geldiği üzere, çocuğun anneye ve babaya destek olacağı farazi olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu kaza ile ilgili açılan Ergani Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyası Mahkememizce fiziken celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Bu dosya arasında bulunan kaza tespit tutanağının incelenmesinde, araç sürücüsüne herhangi bir kusur atfedilmediği, yaya Muhammed Ali Gülsün'ün KTK'nun 68/1-c maddesini ihlal ettiği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Savcılık aşamasında kusur hususunda Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı'ndan .....tarihli kusur raporu alınmış ve bu raporda sürücü .....sevk ve idaresindeki kamyonet ile yerleşim yeri içi, caddede seyir halindeyken beyanında belirttiği üzere yolun kenarında bulunan çocukların varlığını da dikkate alıp seyrini kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde müteyakkız sürdürmesi gerekirken bu hususlara yeterince riayet etmediği,

sağ taraftan taşıt yoluna giren müteveffa yayaya karşı zamanında etkin fren ve direksiyon tedbirine başvurmadan çarptığı kazada tali kusurlu olduğu ve müteveffa yaya .....olay mahallinde kendi can güvenliği açısından taşıt yoluna girmeden önce seyir halindeki araçların hız ve mesafelerini gözlemleyerek korunma tedbirine başvurması ve ilk geçiş hakkını sol tarafından gelen kamyonete vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği,

taşıt yoluna kontrolsüzce girip yolun karşısına doğru geçiş yaptığı sırada aracın çarpmasına maruz kaldığı kazada yaşı nedeniyle davranış faktörleri olayın oluşumunda asli kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ergani .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas .....Karar sayılı ilamında ATK kusur raporu hükme esas alınarak şüpheli aleyhinde mahkumiyet kararı verilmiş, söz konusu karar kesinleşmiştir.

Kesinleşen ilam Mahkememiz için TBK'nun 74. maddesi uyarınca bağlayıcı niteliktedir. Mahkememizce kusur oranları hususunda ATK'dan rapor alınmış, müteveffa yaya .....% 75 ve sürücü .....% 25 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. ATK kusur raporu, dosya kapsamına ve kesinleşen ceza dosyasına uygun bulunmuş ve Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce davacıların aktüeryal zararının hesaplanması için bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda, müteveffanın askerlik süresinin dışlanmadan hesaplama yapıldığı görülmüş, bu nedenle gerek tarafların rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi ve gerekse askerlik süresinin dışlanması için ek rapor alınmış, .....tarihli bilirkişi ek raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yönteminin hesaplamaya esas alındığı,

bakiye ömrün rapor tarihindeki verilere göre tespit edilmiş olduğu (bu yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin .....Esas .....Karar sayılı içtihadı), yetiştirme giderlerinin düşülmüş olması ve destek paylarının Yargıtay kararlarına uygun şekilde belirlendiği görülmüş, bilirkişi ek raporu Mahkememizce hükme esas alınmış, tarafların bilirkişi ek raporu veya yeni bir rapor alınması taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili .....tarihli talep artırım dilekçesi ile davacı .....yönünden dava değerini 247.343,09 TL'ye ve davacı .....yönünden dava değerini 354.062,87 TL'ye yükselttiği, talep olunan alacaklara .....tarihinden itibaren işleyecek avans-reeskont faizi, bunun mümkün olmaması halinde yasal faizi işletilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili, müteveffanın annesi ve babasının bakım ve gözetim yükümlülüğü altında olduğu için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir.

Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Müterafik kusura ilişkin bir savunma olmasa dahi mahkemece bu hususun resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir.

Somut olayda zararın meydana gelmesinde veya artmasında, davacıların bir bakım gözetim ihmali yoktur zira ceza dosyasında alınan ifadelerden, kaza esnasında çocuğun babaanne .....bakım ve gözetimi altında olduğu ortadadır. Şayet somut olayda babaanne tarafından açılan bir dava olsa idi, babaannenin müterafik kusuru tartışılabilirdi.

Ancak müteveffanın kaza sırasında babaannesinin gözetiminde olması, davacıların bakım ve gözetim yükümlülüklerini ihmal ettiğine dair başkaca delil bulunmaması nedeni ile Mahkememizce müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

Nitekim 9 yaşındaki küçüğün teyzesinin gözetimi altında iken gerçekleşen bir kaza nedeni ile anne baba tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasında, Yargıtay .....Hukuk Dairesi Başkanlığı .....Esas .....Karar sayılı içtihadı ile müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiğini içtihat etmiştir.

Davacılar vekili talep olunan alacağa .....tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir. Davacılar vekilinin dava dilekçesinin ekinde sunduğu iadeli taahhütlü başvuru belgesinin davalıya .....tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür. Davalı sigorta şirketi, başvuruda eksik evrak bulunduğuna dair bir savunma ileri sürmemiştir. .....Tarihinden itibaren 8 iş günü hesaplandığında, davalının temerrüt tarihinin .....olduğu anlaşılmıştır.

Davacılar vekili talep olunan alacağa avans faizi veya reeskont faizi işletilmesini talep etmiş olup, davalı tarafça sigortalanan aracın yolcu taşımada kullanılan ticari taksi olduğu yani ticari nitelikteki araç olduğu görülmüş, alacağa avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

İzah edilen nedenlerle davacıların davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim