Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1082 K.2025/295

Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı araç sürücüsü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile müvekkiline ait ...plakalı aracın arka kısmına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın sigorta şirketi tarafından açılan ...nolu hasar dosyası kapsamında orijinal olmayan parçalarla ve yetkili servis dışında onarım ve parça değişimi işlemi sonucunda giderildiğini,

kaza nedeniyle oluşan hasara bağlı müvekkiline ait araçta aynı zamanda değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın onarımının yetkili servis yerine yetkili servis dışında gerçekleştirilmesi ve onarım aşamasında orijinal parça yerine muadil parça kullanılması nedeniyle de müvekkilinin zararının oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10,00 TL hasar tazminatı ile 10,00 TL değer kaybının kazanın meydana geldiği tarihten itibaren,

mahkememin aksi kanaatte olması halinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü ...tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt veya avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...havale tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı yönünden talep sonucunu 30.000,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, ...plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde .../...tarihlerini kapsayan ...nolu ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından başvuru şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini, davacı ait aracın hasarının kendi kasko sigortacısı ...Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığını, sonrasında müvekkili şirkete rücu edilmesi nedeniyle ...Sigorta A.Ş.'ye 12.343,70 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile birlikte davacının zararının karşılandığını,

davacıya ait aracın hasar onarımının kendi kasko sigortacısı tarafından karşılandığından halefiyet ilkesi gereğince davacının dava açma hakkının bulunmadığını, değer kaybının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının avans faizi talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, dava dışı ...Sigorta A.Ş. nezdinde kasko sigorta poliçesi kapsamında oluşturulan hasar dosyası ile ödemelere dair belgeler, davalı sigorta şirketi nezdinde oluşturulan hasar dosyası ve sigorta poliçesi ile yapılan ödoemelere dair belgeler ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bakımından makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı ile aracın onarımı aşamasında orijinal parça yerine muadil parça kullanıldığından bahisle orijinal parça ile muadil parça bedelleri arasındaki fiyat farkı istemine ilişkindir.

...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı araç arasında davaya konu kazanın meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği kazayı da kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen ...Sigorta A.Ş. nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 13.974,00 TL olarak belirlendiği,

hasar bedelinin tamamının işçilik bedeline ilişkin olduğu, onarım aşamasında davacıya ait araçta değişimi yapılan yedek parça bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak dava dışı ...Sigorta A.Ş.'ye 12.343,70 TL ödeme yapıldığı, değer kaybının ödenmesi için davacı tarafça davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacıya ait aracın hasar onarımı aşamasında orijinal parça yerine muadil parça kullunılıp kullanılmadığı, kullanıldığının kabulü halinde orijinal parça ile muadil parça arasında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinden; ...tarihinde davalı sigortalı araç sürücüsü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile davacıya ait ...plakalı aracın arka kısmına çarpması sonucu sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, mahkememizce kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsü ...davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

1-Aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmadığından bahisle talep edilen hasar bedeline ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.1 maddesinde; "Hasar halinde, hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.

" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan düzenleme gereğince hasar onarım aşamasında öncelikle hasar gören parçanın onarımı gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmaması halinde çıkma veya eşdeğer parça kullanılması için hak sahibinin muvafakati veya orijinal parça ile değiştirilme olanağının bulunmaması gerekir.

Davacı tarafça aracın onarımı aşamasında orijinal yedek parça kullanılmadığı ileri sürülmüş ise de, kaza sonrası davacıya ait araçta meydana gelen hasar kendi kasko sigortacısı nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında onarımı gerçekleştirildiği gibi, kaza sonrası düzenlenen eksper raporu ile dosya kapsamında makine mühendisinden alınan bilirkişi raporuna göre, davacıya ait aracın onarımı aşamasında parça değişimi yapılmadığının anlaşılması karşısında, davacının orijinal parça ile muadil parça arasındaki fiyat farkına yönelik hasar bedeli isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 30.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Düzenlenen rapor, mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 30.000,00 TL olup, davacının değer kaybı isteminin bu miktar üzerinden kabulüne ve davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu gözetilerek kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı tarafından hasar bedeline ilişkin açılan davanın REDDİNE,

2-Davacı tarafından değer kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 30.000,00 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.049,30 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 513,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.108,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 513,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.368,20 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 72,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.572,00 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 2.570,97 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.598,56 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 1,44 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim