Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1266 K.2025/441

Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı .....plaka sayılı aracın dava dışı .....sevk ve idaresinde seyir halinde iken müvekkiline ait .....plaka sayılı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar için davalı tarafından hasar dosyası üzerinden 2.500,00 TL taraflarına ödeme yapıldığını, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta aynı zamanda değer kaybı meydana geldiğini,

değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine .....tarihinde yapılan başvuru üzerine açılan hasar dosyası üzerinden anlaşma sağlanamadığını, arabulululuk başvuru üzerine yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşmaya sağlanamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu 14.500,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, kaza tarihi itibarıyle uygulanması gereken poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğunu, uyuşmazlık konusu araçta meydana gelen değer kaybı zararının ekte sunulan değer kaybı hesap raporunda ve aşağıda görüleceği üzere iki farklı hesaplama yöntemi ile hesaplandığını, ancak ...... ve .....K. sayılı AYM kararı doğrultusunda müvekkili şirketin başvuran tarafa reel değer kaybı hesaplamasına göre tazminat ödemesi yaptığını, reel hesaplama neticesinde yapılan bu ödeme ile birlikte müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiğini,

müvekkili sigorta şirketi tarafından davacıya .....tarihinde 25.702,38 TL hasar ödemesi yapıldığını, .....tarihinde de davacı vekili .....2.500,00 TL değer kaybı ödendiğini, davacının taleplerinin gerçek dışı olduğunu, başvuru şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini, sigortalı araç sürücüsünün kazada kusurunun bulunmadığını, kaza tespit tutanağının hatalı düzenlendiğini, zira kazaya karışan sürücü ....doğumlu olduğundan sürücü ehliyeti bulunmamakla birlikte kaza tarih itibari ile şoför olarak trafiğe çıkamayacak yaşta olduğunu, bu unsurlar dikkate alınmaksızın kusur oranı belirlenmesinin mümkün olmadığını,

dosyanın kusur incelemesine tabi tutulması gerektiğini, davacının faiz isteminin reddi gerektiğini, aksi takdirde yasal faiz uygulanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden ise makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 25.702,38 TL olarak belirlendiği,

davalı sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin olarak davacı tarafa .....tarihinde 25.702,38 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden .....2.500,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağına göre; .....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile Diyarbakır Caddesini takiben Silvan İlçesi istikametine seyir halindeyken Eski Hastane ışıklı kavşağa geldiği esnada kendisine ışıklı sinyalizasyon sarı ışıktan kırmızı ışığa geçtiği sırada kavşaktaki şartlara uyacak şekilde hızını azaltmadığından aynı hızla ışıklı kavşaktan geçince aracının sol arka çamurluk teker kısımları ile Sanayi istikametinden yeşil ışıkta geçip Eski hastaneye gitmekte olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın ön tampon kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağında, .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK.'nun 47/1-B maddesinde düzenlenen kırmızı ışık kuralına uymamak kuralını ihlal ettiği, sürücüsü .....kural ihlalinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda da, kazanın meydana gelmesinde kırmızı ışık ihlali yapan .....% 100 kusurlu olduğu, .....ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiş, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....% 100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve ....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 17.000,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 2.500,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve bakiye değer kaybı alacağı 14.500,00 TL olup, poliçe limiti dahilinde kalan davacının değer kaybı isteminin 14.500,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Davacı tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine gönderilen başvuru yazısının .....tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu halde .....tarihinde temerrüt gerçekleşmiştir. Davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğuda gözetilerek, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktara temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 14.500,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 990,49 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 187,80 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 375,09 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 187,80 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.043,00 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 511,5 TL tebligat ve posta masrafı ile 5.600,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.111,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 14.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim