Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/324 K.2025/132

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla .....kavşağını geçtikten sonra tekrardan dönelli kavşağa gelmek için ilk dönüş yolu ayırımında sol sinyalini verip,dönüşünü tamamladıktan sonra;

gaziler istikametinden .....kavşağına hızla gelen .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın müvekkile ait .....plakalı aracına arkadan çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı .....Sigorta A.Ş tarafından sigortalanmış .....plaka sayılı araç (Poliçe No:.....) (Sigorta Tarihi:...../.....) müvekkilininin .....plaka sayılı aracına çarparak aracın hasara uğramasına neden olduğunu, dava hakları saklı kalmak kaydıyla,

müvekkiline ait .....plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybına mahsuben şimdilik 100,00 TL'nin haksız fiilin meydana, geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin aracının onarım süresinde uğramış olduğu araçtan yoksun kalma zararına mahsuben 100 TL'nin ise davalı gerçek kişi olan .....(T.C:.....) ile .....(T.C:.....)'dan haksız fiilin meydana ,

geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı gerçek kişilerden müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından yapılan inceme sonucunda .....plakalı sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edilmesi sebebiyle müvekkili şirket tarafından davacının talebi reddedildiğini, davada talep edilen, davalıya ait araç maddi hasarlı trafik kazası sonucu "araç mahrumiyet bedeli" hem trafik sigortalı genel şartları hem de KTK'ya göre teminat dışı olduğunu, kazanç kaybına ekonomik geleceğin sarsılmasına dayalı tazminat taleplerinin ise müvekkil şirketçe karşılanma olanağı bulunmamakta olduğunu, kar kaybı, kazanç kaybı,

efor kaybı araçtan yoksun kalma nedeni ile uğranılan zarar gibi dolaylı zararlar karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile güvence altına alınmadığından müvekkil şirket bu zararlardan sorumlu olmadığını, sigorta araç sürücünün uyuşmazlık konusu kazada kusurunun olmaması sebebiyle davanın reddini, her halde davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarının SBM'den talep edilmesini, Mahkememizce resen seçilmek üzere araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman .....kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesini,

vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; .....günü saat .....da tutulan kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında ; çarpışma yeri taslağında gösterildiği gibi sürücüsü olduğu araç ile sol şeritte hareket halindeyken dönüş cebinden çıkan aracı fark ettiğim zaman fren tuttum fakat çarpışmaya engel olamadığı şeklinde beyanda bulunduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında Aracımla .....kavşak istikametinden gelerek sol ara yoldan tekrar .....istikametine dönüş yapmak için sinyalimi verdim. Sağ tarafımı kontrol ettiğimde .....plakalı aracın en az 100 metre olduğunu görerek dönüşümü tamamladım. Yola devam edeceğim esnada .....plakalı aracın sağ ön kısmı ile aracımın sol arka tarafına çarpmıştı, şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 240.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının açıldığı, herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; .....plakalı .....model .....modelindeki aracın .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu.

Dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, Aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 1.030.000,00 TL olabileceği, Aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 954.000,00 TL olabileceği, Dava konusu .....plakalı araçta .....tarihindeki kaza nedeniyle değer kaybının oluştuğu, Kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....fiyatının: 76.000,00 TL (Yetmiş Altı Bin Türk Lirası) olabileceği, Dava konusu .....plakalı aracın .....tarihindeki kaza nedeniyle onarım, parça değişim ve işçilik KDV Dahil 67.075,12 TL olabileceği,

Davalı .....Sigorta Anonim Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için değer kaybı ve hasar tazminatı ödemediği, Kaza tarihi itibariyle (.....) araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 8.904,00 TL olabileceği, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 151.979,12 TL (Yüz Elli Bir Bin Dokuz Yüz Yetmiş Dokuz Türk Lirası On İki Kuruş) olabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu. Davacı .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ASLİ kusur maddelerinden olan 67/1-b (Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek, izin verilen hallerde bu manevraları yaparken karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmak,) Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında kusurlu olduğu;

.....Sigorta A.Ş. kuruluşu tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı .....plakalı araç sürücüsü.....' ın da yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun TALİ kusur maddelerinden olan 52/1-a (Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak,) Maddesini ihlal ettiğinden %25 oranında kusurlu olduğu; kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: 100,00-TL araç değer kaybı bedeli,100,00-TL ikame araç bedeli talepli olarak açılan davamızı toplam 21.026,00 TL artırarak toplam 21.226,00TL’nin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte davalılardan Müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde. Kazaya karışan .....plakalı aracın, davacıya ait .....plakalı araç ile .....tarihinde kazaya karışmış olduğu, kazanın , .....plakalı aracı sürücü .....nın kullandığı esnada aracın ön kısımları ile, karşı istikametten gelip U dönüşü yaptığı esnada önüne çıkan başvuru sahibine ait .....plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır.

Meydana gelen kaza nedeni davacı .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun asli kusur maddelerinden olan 67/1-b (Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek, izin verilen hallerde bu manevraları yaparken karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmak,) Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında kusurlu olduğu;

.....plakalı araç sürücüsü.....' ın da yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun tali kusur maddelerinden olan 52/1-a (Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak,) Maddesini ihlal ettiğinden %25 oranında kusurlu olduğu; kanaatine varılmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, 76.000,00TL gerçek zararın oluşacağı, 8.904,00TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tali (%25 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı; zarar kaleminin ise teminat limitinin üstünde kaldığının anlaşılması karşısında davalının teminat limiti dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir.

Davalı .....aracın maliki olduğu anlaşılmakla işleten sıfatının devam ettiği anlaşılmakla davalı KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince kusursuz olarak sorumludur. Diğer davalı .....ise .....plakalı aracın kazaya karıştığı sıradaki sürücüsü olup haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Davalıların kusuru nisbetinde sorumlu olacakları, davalı sürücünün ise tali kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.

Dolayısı ile de davacının değer kaybı talebi yönünden davasının sigorta şirketinin ve davalı işleten ile sürücünün kusur tenzili yapıldığında 19.000TL den sorumluluğuna hükmedilmiş, davalı sürücü ile işletenin ise kusur tenzili yapıldığında ikame araç bedeli olan 2.126,00TL den sorumlu olacaktır.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten ve sürücü yönünden bu tarihe isabet eden .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir.

Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim