Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/183 K.2025/150

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline teslim edilen ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi .... Tekstil İnşaat Enerji Tarım Gıda Hayvancılık Petrol Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ödeme yeri ... olan ... vade tarihli, ... seri numaralı ve ... TL bedelli hamiline yazılı çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini ve yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, ilgili çekin müvekkiline ... nolu taşınmaz üzerinde ... cephesinde kalan ...

Blokun altında yer alan olan ... metrekare kapalı alana sahip olacak dükkana ilişkin Ergani ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas numaralı dosyasında verilen karara ilişkin anlaşma uyarınca verildiğini, müvekkilinin dükkana ilişkin hakkını sözleşme uyarınca devrederek borcunu yerine getirdiğini, ayrıca bu hususta Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, ilgili evrakların ekte sunulduğunu, müvekkilinin, hem ...

TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu ileri sürerek ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı verilmesini ve yargılama neticesinde ...'a ait ... tarihli, ... seri numaralı ve ... TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili davanın açıldığı tarihte sunulan ... tarihli beyan dilekçesinde, dosyada her ne kadar keşidecisi ...Tekstil İnşaat Enerji Tarım Gıda Hayvancılık Petrol Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan bankası ... Şubesi, seri numarası ..., vade tarihi ..., ödeme yeri .... olan ...

TL bedelli hamiline yazılı tacir çeki üzerinden iptal davası açılmış ise de, müvekkili ile keşideci arasında sonradan düzeltilen sözleşme uyarınca farklı bir çek verildiğinin tespit edildiğini, taraflarına aslı getirilen sözleşme ile bu durumu fark ettiklerini, sonradan ortaya çıkan bu durum uyarınca keşidecisi .... Tekstil İnşaat Enerji Tarım Gıda Hayvancılık Petrol Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ödeme yeri ... olan ... vade tarihli, ... seri numaralı ve ...

TL bedelli hamiline yazılı çek üzerinden davanın yürütülmesine karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak ön yüzü sunulan çek bilgileri incelendiğinde, çekin hamiline yazılı olarak düzenlendiği, keşidecisinin ... Tekstil İnşaat Enerji Tarım Gıda Hayvancılık Otom, keşide yeri ..., ... keşide tarihli, ... seri numaralı ve ... TL olduğu, beyan dilekçesinin ekinde sunulan çek bilgileri incelendiğinde, keşidecisinin ... Tekstil İnşaat Enerji Tarım Gıda Hayvancılık Otom, keşide yeri ..., ... keşide tarihli, ...seri numaralı ve ...TL olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çeklerin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çekleri kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce ... tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca hangi şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından ara karara istinaden sunulan ... tarihli dilekçe ile, çekler üzerinde ... Otomotiv İnşaat Taşımacılık Petrol Gıda Tic. Ltd. Şti. ve .... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkilinin cirosunun bulunduğunu, müvekkilinin talebe konu çekleri ... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den ticari faaliyetlerine karşılık aldığını ve illgili faturaların dilekçe ekinde sunulduğu beyan edilmiştir. Dilekçe ekinde sunulan fatura incelendiğinde, faturanın ... tarihli ve ... TL bedelli olduğu, davacı tarafından ... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ye hitaben düenlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dava dilekçesinde zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin keşide tarihi ... tarihli, ... seri numaralı ve .... TL olduğu beyan edilmiş ve dava dilekçesinin ekinde ekinde çekin keşideci tarafından davacıya verildiğine ilişkin ... tarihli adi yazılı sözleşme sunulmuş, beyan dilekçesinde ise, çekin ... keşide tarihli, .... seri numaralı ve ... TL bedelli olduğu ileri sürülmüştür.

Davacının delil olarak dayandığı adi yazılı sözleşme her zaman düzenlenebileceği gibi, delil olarak dayanılan sözleşmede yazılı çek bilgileri ile beyan dilekçesi ile zayi nedeniyle iptali talep edilen çek bilgileri uyuşmamaktadır. Öte yandan davacı çekin kaybolduğunu ileri sürmüş ise de, çekin ne şekilde zayi olduğuna ilişkin somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.

Zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin ibraz tarihinin geldiği ve ibraz süresinin de dolmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan hususlar gözetildiğinde, davacının beyan dilekçesinde belirtilen ve zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim