Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/288 K.2025/269

Davacı vekili, müvekkilinin Diyarbakır Sebze ve Meyve Hali'nde kabzımal olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin hamili bulunduğu, .....Bankası .....Şubesi'ne ait, keşidecisi .....Temizlik Lojistik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Olan .....tarihli, .....seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini veya çaldırdığını, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını ile sürerek ödeme yasağına ilişkin tedbir kararıyla birlikte ilgili çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesi ekinde sunulan çek sureti incelendiğinde, çekin hamiline çek olduğu, keşidecisinin .....Lojistik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. olduğu, keşide tarihinin ....., seri numarasının .....ve 50.000,00 TL bedelli olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeke hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce .....tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeke hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan .....tarihli dilekçesi ile, müvekkilinin halde kabzımal olarak faaliyet gösterdiğini ve davaya konu edilen çekin bu faaliyet kapsamında keşideciye satmış olduğu nar meyvesi karşılığında aldığını satışa ilişki faturanın ekte sunulduğunu, ödeme tarihi yaklaşan çeki bulamaması üzerine iş bu davanın açıldığını beyan etmiştir.

Somut olayda, her ne kadar davacı vekili tarafından müvekkilinin davaya konu edilen çekin yetkili hamili olduğu ileri sürülmüş ise de, sunulan fatura dışından bu iddiayı destekleyecek herhangi bir delil sunulmamıştır. Çekin keşide tarihinin .....olduğu ve davanın ise çekin ibraz tarihinden hemen önce açıldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan davacı vekili tarafından çekin ne şekilde kaybolduğuna ilişkin somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmemiştir. Bu haliyle davacının çekin yetkili hamili olduğuna yönelik mahkememizce kanaat oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim