Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/143 K.2020/656

...

VEKİLİ

DAVALI : ... -

...

VEKİLLERİ

DAVA

Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/03/2020

KARAR TARİHİ : 12/10/2020

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 23/10/2020

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı bankanın Suburcu şubesinde çek hesabı bulanan dava dışı ... ... seri numaralı çeki keşide ederek borcuna karşılık müvekkiline verdiğini, müvekkiline verdiği çek süresinde ibraz edilmesine rağmen karşılıksız çıktığını, müvekkili tarafından davalı bankaya 30/11/2018 tarihinde yapılan teminat bedelinin tahsili istemi başvurusunun reddedildiğini, karşılıksız çıkan .... numaralı çekten dolayı davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu 1.600-TL'nin uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesin ekinde sunulan Arabuluculuk tutanağının davaya konu çekle ilgili bulunmadığını, dava konusu çekin güncel bir sureti yer almadığını, söz konusu çekin " karşılıksızdır " işlemi görmediğini, müvekkili Bankanın Suburcu Şubesi çek müşterisi ....ait 0013134 seri no'lu 7.500.-TL bedelli, 30/11/2018 tarihli dava konusu çekin davacı tarafından... 30/11/2018 tarihinde ibraz edildiğini, davacının başvurusu üzerine takas bankası ....

A.Ş. aracılığı ile müvekkili bankaya sorulan çekin imza kontolünün yapıldığını ve çek üzerindeki imza ile keşideci .... sistemde kayıtlı imza sirkülerinde yer alan imzasının uyuşmadığı anlaşıldığından takas bankası tarafından çek arkasına 30/11/2018 tarihinde imza uyuşmazlığına ilişkin şerh düşüldüğünü, TTK’nın ilgili hükümleri gereği bankaların, çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü bulunduğunu, dolayısıyla basiretli tacir olarak imza denetimi yapan müvekkili bankanın, karşılıksız işlemi görmemiş ve açık olarak imza uyuşmazlığı bulunan bir çek için yasal yükümlülük bedeli ödeme yükümlülüğü bulunmadığını,

basiretli tacir olarak imza denetimi yapan müvekkili bankanın açık olarak fark edilen imza uyuşmazlığı söz konusu iken yasal şartları taşımayan ve geçerli olmayan bir çekin yasal yükümlülük tutarını ödememesinin hukuka uygun olduğunu beyanla belirtilen savunmaları çerçevesinde davacı tarafın tüm taleplerini kapsar şekilde davanın reddine, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, çek teminat bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TTK'nın 812. maddesinde; "Sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğerki, senette düzenleyen olarak gösterilen kişiye, kendisine verilen çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun yüklenmesi mümkün olsun." hükmü yer almaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/03/2018 tarih 2016/8943 Esas 2018/1854 Karar sayılı ilamında, "Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu kusur aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte çek nedeniyle ödeme yapması durumunda muhatap banka kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamayacaktır.

Bu itibarla, keşidecinin dava konusu çekler nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde imzaya itiraz etmemesi, çeklerdeki imzanın sahte olma ihtimalini ortadan kaldırmayacağı için muhatap bankanın sahte imza nedeniyle ödeme yapmaması da Kanun’un bankaya yüklediği bir yükümlülüktür.

Bu durumda, mahkemece, dava konusu çeklerdeki imzanın keşideciye ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir." şeklinde ifade edildiği üzere, muhatap banka ödediği meblağı keşideciden rücuen talep ettiği durumda, rücu sırasında keşidecinin çekin sahte olduğu savunmasıyla karşılaşabilecek ve keşideci bu tutarı ödemekten kaçınabilecektir.

Bu durum karşısında, ödeme talebiyle karşılaşan muhatap bankanın, imza kontrolü yapmak hak ve mükellefiyetinin bulunduğu ve muhatap bankanın sahte imza nedeniyle ödeme yapmamasının da kanunun bankaya yüklediği bir yükümlülük olduğu açıktır.

Açıklanan bu hususlar kapsamında, yapılan itiraz üzerine Mahkememizce dava konusu çeklerdeki imzaların keşideciye ait olup olmadığı yönünde araştırma yapılmak üzere (1). celse ara kararı ile bilirkişi incelemesine karar verilmiş, ispat yükü üzerinde bulunan davacı taraf, bilirkişi incelemesi için gerekli delil avansını yatırmamıştır. Bu sebeple çekteki imzanın keşideciye ait olduğu ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.