Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/356 K.2022/857

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ...şirketi tarafından işletilen ..... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ...... plakalı dorse, dava dışı sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu, yolun gidiş istikametine ayrılmış üç şeridini de kapattığını, müvekkili ...., kazayı vaktinde fark ederek, sevk ve idare ettiği ... plaka sayılı aracı, emniyet şeridine çekerek park ettiğini, geri istikametten gelen aynı istikamete seyir halinde olan .... plaka sayılı çekici, çekici sürücüsü yola gereken dikkati vermediğinden, fren tedbirine zamanında başvurmadığından,

müvekkilin emniyet şeridinde park halinde olan aracına çarptığını, davalı ..... şirketi tarafından işletilen ..... plaka sayılı çekici diğer davalı ... Sigorta AŞ nezdinde ....... poliçe numarasıyla ZMMS sigortalı olduğunu, davalı ..... şirketi tarafından işletilen .... plaka sayılı araç aynı zamanda .....

Sigorta AŞ'ye ..... nolu poliçeyle Kasko Sigorta Poliçe'yle sigorta edildiğini, Müvekkiline ait ....plaka sayılı araç Toyota / Coralla marka model araç davalı Allianz Sigorta şirketi eksperlerinin raporuyla belirli olduğu üzere pert olduğunu, davalı şirketlerin, kazaya karışan araçlarını sigorta eden dava dışı sigorta şirketleri müvekkile ödeme yapmadığını, ancak aracın kaza tarihi itibariyle değeri 400.000,00 TL ila 475.000,00 TL arasında olduğunu, müvekkilin pert olduğu rapor edilen ...... plaka sayılı aracı, 06/04/2022 tarihinde 78.000,00 TL bedelle sattığını,

Davalıların malvarlıkları üzerine geçici haciz şerhi işlenebilmesi için dava değeri 100.000,00 TL'yle sınırlı olarak İİK m.257 gereğince İhtiyati Haciz Kararı verilmesine, davalı şirketler tarafından işletilen ..... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ..... plakalı sayılı araç ilde ...... plaka sayılı araç üzerine KTK m.85/2 hükmü gereğince şerh verilmesine,

davanın kabulü ile 100.000,00 TL [HMK m.107 gereğince bedel artırılacaktır] hasar bedelinin kaza tarihinden [10/01/2022] itibaren işleyecek yasal faiziyle [davalı sigorta şirketlerinden poliçe limiti dahilinde] davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkillere verilmesine,Mahkeme masrafları ile ücret i vekaletin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava Değerinin Belirlenmesi: Davacı vekili sunmuş olduğu 07/10/2022 tarihli dilekçesinde, dava değerini, bilirkişi raporu doğrultusunda, 165.000,00 TL artırarak 265.000,00-TL'ye yükseltiklerini, buna göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ıslah edilerek belirlenen 265.000,00-TL hasar bedelinin kaza tarihi 10/01/2022 tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (Sigorta şirketleri poliçe limiti dahilinde müteselsil sorumludur.) alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALILARIN SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı ......

Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket’in poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket, azami poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortası bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortasıdır. kısaca açıklamak gerekirse, söz konusu teminat limitinin tamamının defaten ödenmesi söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazmini esas olduğunu,

müvekkili şirket’e ilgili düzenleme gereği usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından, işbu davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, dosyada kusur oranlarının tespiti için herhangi bir rapor alınmamış olduğundan, en doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere,

davacı tarafça sunulmuş olan ekspertiz raporunda belirtilen araç hasarına ilişkin tutarlar son derece fahiş olup işbu raporun taraflarınca kabulü imkansız olduğunu, söz konusu araç hasarının uzman sigorta eksperi tarafından yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için huzurda görülen davanın haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkili şirketin faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....

Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava yetkisiz bir mahkemede açıldığından yetki itirazları bulunduğunu, müvekkili şirket merkezi Ümraniye/İstanbul olduğundan dava yetkisiz mahkemede açıldığını, bu nedenle itirazlarının kabulüyle dosyanın yetkili İstanbul Anadolu mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, niteliği itibari ile hukuki yarar yokluğu dolayısıyla davanın reddedilmesi gerektiğini, davayı kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte, sayın mahkemeniz farklı kanaatte ise;

kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu tespit edilirse; alanında uzman, bağımsız ve tarafsız bir bilirkişi marifetiyle meydana gelen zararın poliçe teminat kapsamında olup olmadığının ve davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini, bilirkişi tarafından yapılacak olan hesaplamada kara araçları kasko sigortası genel şartlarında belirtilmiş olan teminat dışında kalan zararların göz önünde bulundurularak hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini,

müvekkil sigorta şirketinin KDV’ye ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil sigorta şirketinin poliçeden doğan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından; aleyhine açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu dosyada müvekkili şirkete bugüne değin usulüne uygun tek bir tebligat dahi yapılmadığını, müvekkili şirket uzun yıllardır taşımacılık sektöründe faaliyet göstermekte olup yüklendiği işi azami dikkat ve özenle ifa ettiğini, dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek bir yönü olmayıp Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairsinden rapor alınması gerektiğini, müvekkil şirket aleyhine açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar Olunan Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

KTK m. 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklarla başvurulmadığını, kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere şayet bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar ekine göre yapılmasını, kabul manasına gelmemek kaydıyla, yukarıda belirtilen hesaplama yönteminin yanı sıra gerçek değer kaybının belirlenebilmesi için gerekli kriterlerin incelenmesi ve bu incelemenin de alanında uzman bilirkişi kanalı ile yapılması gerektiğini,

tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 sayılı kanun yürürlüğe girmiş olup huzurdaki davada uygulanmasını, sigortanın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, müvekkil şirketin KDV’den sorumluluğu ancak KDV ödendiği fatura ile ispatlandığı takdirde doğabileceğini, müvekkil şirket ihbar edilen konumunda olup, iş bu davada taraf olmadığından, bu nedenle hakkında karar verilmemesini,aksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile ihbar edilen konumunda olmamız nedeniyle müvekkil şirket adına hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1- Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;

Davalı ..Anonim Türk Sigorta Şirketi, .... Sigorta A.Ş ve .... Sigorta A.Ş vekili tarafından sigorta poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyaları kapsamında davacıya ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

2- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları

Davacıya ait olup, dava konusu 10/01/2022 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı belirtilen.... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce hasar kayıtlarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

3-Türkiye Noterler Birliği kayıtları

Davacının, dava konusu kaza sebebiyle hasarlandığını belirttiği......plakalı aracına ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

4-Nurdağı Cumhuriyet Başsavclığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; mağdur müştekinin ....., müşteki şüphelinin ........ olduğu soruşturmaya konu suçun taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma olduğu, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

5-Bilirkişi raporları

i) Kusur Bilirkişi Raporu: İddia ve savunmanın değerlendirilmesi bakımından, dosyaya toplanan kayıt ve belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, gelen cevabi yazılar ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının tespiti bakımından dosyanın trafik bilirkişisine tevdiine karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 15/08/2022 tarihli raporda,.....plaka sayılı çekici, .....plaka sayılı otomobil,..... plaka sayılı otomobil, ......plaka sayılı otomobil, ..... plaka sayılı otomobil .....plaka sayılı otomobil, ... plaka sayılı çekici,....plaka sayılı çekici,

.... plaka sayılı otomabilde meydana gelen hasar ile ilgili; ......plaka sayılı çekici sürücüsü ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b maddesinde belirtilen Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar, kuralını ihlal edip ağır ihmal ve ihlali ile kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, ...... plakalı çekicinin hasarı ve bariyerlerde meydana gelen hasar ile ilgili;

...... plaka sayılı çekici sürücüsü Zeki Şahin'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b maddesinde belirtilen Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar, kuralını ihlal ettiği rapor edilmiştir.

ii) Makine mühendisi bilirkişi ile bir sigorta eksperi bilirkişi tarafından düzenlenen 15/09/2022 havale tarihli raporda; .... Plakalı Toyota Corolla 1.6 Vısıon Multıdrıve S marka 2020 Model aracın toplam tamirat bedelinin KDV dahil 195.133,36 TL tutarında hasar meydana geldiği ve bu hasar nedeniyle .....

Plakalı aracın ekonomik anlamda tamirinin uygun olmaması, pert (total) hurda olarak işlem yapılması, tamir süresinin olmayacağı, değer kaybının oluşmayacağı, kıymet artışının meydana gelmeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı, mevdana gelen kaza nedeni ile araçta oluşan hasardan dolayı oluşan maddi sonuç sovtaj bedeli yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 08.08.2022 tarihli kusur bilirkişisi tarafından kazanın oluşumunda ağır ihmal ve ihlali olduğunun tespiti yapılan ...plakalı aracın Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı ....

Sigortanın .....plakalı araçta oluşan hasarda ki sorumluluğunun poliçe kapsamında kaza tarihi itibari ile geçerli poliçe limiti olan 50.000 TL olduğu, ..... plakalı aracın kasko sigortacısı ...

Sigortanın ise poliçe üzerinde ihtiyari mali sorumluluk teminatı “Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve poliçe teminat kapsamında olmak şartı ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.

Sigorta türkiye sınırları içerisinde geçerlidir.” bulunması sebebiyle .....plakalı araçta meydana gelen hasarın .... Sigorta nezdindeki Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesi limiti olan 50.000 TL üzerinde kalan ve yukarıda sovtaj bedeli sonrasında kalan bakiye hasar bedelinden mahsubu sonrasında kalan bakiye hasar bedeli olan 215.000 TL'den sorumlu olacağı rapor edilmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, trafik kazası sebebiyle trafik kazasından kaynaklı hasar bedelinin tazminine yönelik maddi tazminat istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davalının yetki itirazı yönünden;

6100 sayılı HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesine göre; "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davacının yerleşim yeri Gaziantep olduğuna göre davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur; davalı vekilinin yetki itirazı bu sebeple yerinde görülmemiştir.

Davalının zamanaşımı def'i yönünden;

2918 sayılı KTK'nın 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne; aynı kanunun 109/2. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda kazanın meydana geldiği tarih 10/01/2022, dava tarihi ise 09/05/2022 olduğuna göre zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Davanın esası yönünden;

Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava konusu trafik kazasının 10/01/2022 günü saat 20:15 sıralarında dava dışı sürücü...'in sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı çekici (......plaka sayılı yarı römork) ile Osmaniye ilinden Gaziantep ili istikametine seyir ederken 650. metreye geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ kısımda bulunan bariyerlere çarparak akabinde savurularak sol şeritte bulunan bariyerlere çarparak durmasıyla otoyolun iki şeridini kapatması,

akabinde geriden gelen araçların orta şerit üzerinde ve sol şeritte dörtlüleri yanık vaziyette bekledikleri esnada Gaziantep istikametine seyir eden dava dışı sürücü .....'ın sevk ve idaresindeki ..... plaka sayılı çekici ile durumayarak duraklama yapan ..... plaka sayılı çekiciye bağlı ..... plakalı yarı römorkun sol arka kısımlarına çarparak ve savrulup sol şerit üzerinde duraklayan ..... plakalı otomobile arkadan çarpması ve çarpmanın etkisiyle aralarında davacıya ait ..... plakalı aracın da bulunduğu, hareketlenen diğer araçların birbirlerine arkadan çarpmaları neticesinde meydana geldiği;

Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen ve davacının aracında meydana gelen hasarın oluşumuna sebebiyet veren ikinci kazanın oluşumunda ...... plaka sayılı çekici sürücüsü ......'ın KTK'nın 52/1-b maddesinde belirtilen "Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar" kuralını ihlal etmesinin etken olduğu, hasarlanan .... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı Mahkememizce değerlendirilmiştir.

Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ..... plakalı davalılardan ......nin maliki olduğu aracın, davalı .... Sigorta A.Ş. nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu, davalı .... Sigorta A.Ş. Nezdinde de İMMS poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait .... plakalı aracın hasar gördüğü, sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, olayda....plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişinin 15/09/2022 tarihli raporunda hesap edilen hasar bedelinin 195.133,36-TL olduğu,

aracın teknik özellikleri ve hasar durumu dikkate alındığında aracın hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak durumu, kaza tarihi itibari ile serbest piyasada vapılan sorgulamada piyasa rayicinin 350.000,00-TL olduğu aracın perte ayrılması için gereken hasar tutarı olan 182.000,00-TL'lik değer itibariyle onarım kabul eder durumda olmadığı,

aracın tamirinin ekonomik olmadığını, aracın pert-total işlemi gerektirtiği, aracın hurdasının davacıda olduğu gözetilerek aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri olan 350.000,00-TL'den sovtaj bedeli olan 85.000,00-TL mahsup edildiğinde gerçek zarar miktarının 265.000,00-TL olacağı belirlenmiştir. Bu surette belirlenen hasar bedelinden ZMMS sigortacısı olan ....

Sigorta A.Ş'nin poliçe teminat limiti olan 50.000,00-TL'ye kadar sorumlu olacağı da gözetilerek bu surette hükmedilen tazminatının davalılardan tahsiline, hükmedilen alacağa davalı. Sigorta yönünden dava tarihinden, davalı .... Sigorta yönünden başvuru gerçekleştirilmiş olduğundan temerrüt tarihi itibariyle (başvuru + 8 iş günü), davalı ....,,,Ltd. Şti.

Yönünden kaza tarihi olan 10/01/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş, bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

02/11/2022