Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/154 K.2023/381

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin ... Dağıtım A.Ş. çatı şirketi olan ...A.Ş. bünyesindeki Başkent ...A.Ş., İstanbul Anadolu Yakası ... A.Ş., ...... ...Perakende Satış A.Ş., ... İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Perakende Satış A.Ş., Enerjisa Toroslar Elektrik Perakende Satış A.Ş. ile elektrik dağıtımı ve perakende satışı ile ilgili faaliyetlerini gerçekleştirdiğini, çatı şirket Enerjisa bünyesinde Ankara'da faaliyet gösteren Başkent Elektrik Dağıtım A.ş.

Tarafından 06/12/2022 tarihinde müvekkil şirket çalışanı'na teslim edilmek üzere davalı kargo firmasına içinde 1 adet ... seri numaralı bilgisayar olan ... belge numaralı kargo verildiğini, kargoya verilen bilgisayarın davalı kargonun Gaziantep Yesemek Şubesinden kaybolduğu bilgisi ile kayıp kargo takip numarasının müvekkil şirkete mail ile iletildiğini, açıklanan bu nedenlerle müvekkil şirketin kaybolan kargodan kaynaklanan zararın davalı taraftan tazmin edilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının dava dilekçesine ve taleplerine konu ettiği taşıma faturasına kayıtlı gönderinin göndericisinin Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. Alıcı ise ...olduğunu, dolayısı ile davacının gönderinin tarafı olmadığını, bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığından husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkil şirkete teslim edilen ... numaralı taşıma faturasına kayıtlı gönderinin transfer sürecinde kayıp duruma düştüğünün tespit edildiğini, ancak kargo içeriğinin ürünün iddia edilen ürün olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Tarafların usulünce ileri sürmüş oldukları iddia ve savunmaları, 2-Celp edilen kurum cevabi yazıları,

3-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava Nevi İtibari İle Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) İstemine İlişkindir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’unda (TTK) taşıma işleri 762 ilâ 815. maddeleri arasında düzenlenmiş olmakla birlikte taşıma sözleşmesinin tanımına yer verilmemiştir. Ayrıca taşıma hukukuna ilişkin diğer özel düzenlemelerde de taşıma sözleşmesinin tanımı yer almamaktadır. TTK’nın 762. maddesinde taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyıcı. “Taşıyıcı, ücret mukabilinde yolcu ve eşya taşıma işlerini üzerine alan kimsedir” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu tanımdan yola çıkarak taşıma sözleşmesi, ücret karşılığında taşıyıcının eşyayı bir yerden bir yere taşımayı, yolcuyu ise bir yerden bir yere götürmeyi taahhüt ettiği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Buna göre taşıma sözleşmesinin temel unsurları taşıyıcının taşıma taahhüdünde bulunması ve gönderenin veya yolcunun ise taşıma ücretini vermeyi borçlanmasıdır.

Tarafların iradeleri ile oluşan taşıma sözleşmesinde taşıyıcı yönünden ortaya çıkan temel edim, taşıma işinin üstlenilmesidir. Taşınanın eşya ve insan olmasına göre taşımadaki yan edimler değişmekte ve sorumluluk da aynı şekilde farklılaşmaktadır. Eşya taşımalarında ise taşıyıcının taahhüdü, eşyayı kendi gözetimi ve sorumluluğu altında bir yerden bir yere nakletmeyi ifade eder. Bu kapsamda taşınan eşya, taşıyıcı tarafından süresinde taşınarak gönderilene teslim edilmelidir. Teslimin yapılmaması veya geç yapılması nedeniyle zararın ortaya çıkması hâlinde taşıyıcının sorumluluğuna söz konusu olur.

Buna göre eşya taşıma sözleşmesinde en az 3 taraf bulunmaktadır. Bunlar taşıyıcı, gönderici ve alıcı olarak sıralanabilir.

Taşıma sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklar ancak bu sayılan taraflar arasında doğmaktadır.

Davacının husumet yöneltebilmesine ilişkin yapılan değerlendirme;

Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir.

Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. (Emsal karar için bknz.

Gaziantep BAM 11'inci Hukuk Dairesi'nin 2020/200 Esas, 2021/675 Karar sayılı ilamı.)

Şirketler topluluğu, tüzel kişiliği bulunmayan ve Şirketler Hukuku’na tabi özel bir kişi birliğidir. Bu birlikteliğin kendine özgü yapısı ve sorumluluk sistemi bulunmaktadır

Hakim şirkete doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunan şirketler, onunla birlikte şirketler topluluğunu oluşturur. Hakim şirketler ana, bağlı şirketler yavru şirket konumundadır.

Yavru şirketlerin her birinin ayrı bir bağımsız tüzel kişiliği bulunmaktadır. Bu nedenle her bir bağlı şirketi birbirinin yerine geçecek şekilde ortak bir tüzel kişilik olarak nitelendirmek mümkün değildir.

Somut olayımızda davacı, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin çatı şirket olan Enerjisa Enerji A.Ş. Bünyesinde faaliyet gösterdiklerinin bildirmiştir.

Dava konusu taşıma işinde gönderici Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ile alıcı ise dava dışı ...'dir. Davacının ise taşıma ilişkisinde herhangi bir dahli bulunmamaktadır.

Benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/11452 Esas ve 2016/3134 Karar sayılı ilamında;

"Mahkemece, davanın, MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. Alaşehir Şubesi tarafından tanzim edilmiş 28.03.2013 tarih, ... sıra nolu faturaya istinaden taşınan kargonun kaybolduğu ve bu suretle davacı ...'nın 9.000,00 TL maddi zarara duçar olduğu iddiasıyla açılan maddi tazminat davası olduğu, ilgili faturanın kargo şirketi tarafından DMİ Maden Arama İşleme ve Sondaj A.Ş. adına kesilmiş olup, davacının eldeki yazılı belgeye göre sözleşmede taraf sıfatını haiz olmadığı gibi, aksini ispatlayacak yazılı delilin de dosyaya ibraz edilemediği gerekçesiyle davacının aktif husumet ehliyetine sahip olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." denilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, delil durumu ve taraf beyanları dikkate alınarak, davayı açma hakkının bulunmadığı nazara alınarak davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.