Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/634 K.2023/463

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı şirket dava dilekçesinde özetle; Şirketinin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Karar Defteri ve Ortaklar Pay Defterinin zayi olduğunu, zayi olan bu defter için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

1-Davacı şirketin usulünce ileri sürmüş olduğun iddialar, 2-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava Nevi İtibari İle Zayi Belgesi Verilmesi Talebine İlişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Madde metninden de yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır.

Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olması ve tacirin bu defter ve belgelerin bu şekilde zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Somut olayda, davacı taraf defterlerin kaybolduğunu iddia etmiş, ancak hangi belirli olay neticesinde kaybolduğuna dair bir açıklama getirmemiştir. Davacının 10 yıl saklamak zorunda olduğu, ticari defter ve belgelerini kasa ve buna benzer sağlam yerlerde muhafaza etmesi gerekirken güvenli bir yerde bulundurmadığı, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı açıktır. (Benzer karar için bknz. Gaziantep BAM 11. HD. 2023/179 Esas ve 2023/363 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak ve talep ileri süremeyeceği, bu sebeplerle davacının kendi kusuruyla meydana gelen olay sonucu zayii olduğunu belirttiği ticari belgelere ilişkin olarak zayii belgesi verilemeyeceği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.