Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/634 K.2021/518

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize dava dilekçesinde özetle; ....Bankası Van/ İpekyolu Şubesine ait .... seri numaralı, keşidecisi ....31/08/2021 keşide tarihli, 35.000,00-TL tutarlı hamiline yazılı 1 adet çekin kaybolduğunu iddia ederek öncelikle çek üzerinde ihtiyati tedbir konulmasını, çek ile ilgili olarak ilan verilerek çeklerin bulunmaması halinde yapılacak yargılama neticesinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YAPILAN YARGILAMA,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeye istinaden, Mahkememizce 12/11/2020 tarihli tensip tutanağı düzenlenmiş, 1 numaralı ara kararI ile davacı vekiline ilan masraflarını yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre tayin edilmiş, davacının bildirdiği deliller toplanmış, ihtiyati tedbir talebinin belge eksiklikleri tamamlandıktan ve dava şartları sağlandıktan sonra ara karar ile değerlendirilmesine karar verilmiştir.

23/12/2020 günlü ara karar ile davacının ihtiyati tedbir talebi haklı bulunarak %25 teminat karşılığında ödemeden men yasağı konulmasına karar verilmiştir. Teminatın yatırılmasıyla tedbir muhatap bankaya bildirilmiş, infazı sağlanmıştır.

....enin dolması beklenmiş ancak çek üzerinde hak iddia eden herhangi bir kişi ortaya çıkmamıştır.

Çekin ibraz süresi dolduktan sonra muhatap bankaya müzekkere yazılarak çek akıbeti sorulmuş, çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere kıymetli evrak iptali davaları niteliği itibariyle kesin hüküm niteliği taşımadığından Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre yaklaşık ispatın sağlanması yeterlidir. Dosya kapsamı bu esasa göre değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığı, davaya konu çekin iptaline karar verilebilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Teminatın iadesine gelince, TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

HMK'nın '' İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; ''(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.

(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''

Bu madde hükmü uyarınca tedbir için mahkememize bildirilen teminat mektubunun aslının, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmadığının anlaşılması halinde ve talep edilmesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

(Bakınız aynı yöndeki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/3200 Esas-2014/9241 Esas sayılı ilamı)