Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/614 K.2023/527

Av......

DAVALI : .......

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/09/2022

KARAR TARİHİ : 01/11/2023

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 02/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili tarafından bu ticari ilişkiye istinaden 2 adet çek keşide edildiğini, müvekkili ile davalı arasında yaşanan sıkıntı nedeniyle çeklere konu 28.04.2022 tarihli 154.698,00 TL bedelli .... numaralı faturanın ve 29.04.2022 tarihli .....nolu iade faturası ile 17.06.2022 tarihli 150.044,40 TL bedelli T...... nolu faturanın da 28.06.2022 tarihli......0 nolu iade faturası ile iadelerinin gerçekleştiğini, müvekkilinin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davaya konu ticari işin gerçekleşmediğinin anlaşılacağını,

müvekkili ile davalı arasında söz konusu iade edilen faturaların karşılığı olan malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu ve çeklerin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalacağını, müvekkilinin davalı ile yıllardır devam eden ticari ilişkisi nedeniyle çeklerin iade edilmesinde sorun yaşanmayacağının düşündüğü için iyi niyetli olarak beklediğini, müvekkilinin Bakırköy 4. İcra Mahkemesi'nin...esas ve....esas numaraları ile başlatılan icra takibi nedeniyle gönderilen haciz ihbarnamesinden sonra davalı şirket yetkilisini aradığını, müvekkili şirketin tüm vecibeleri yerine getirdiğini,

davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin almadığı malların bedellerini ödemek zorunda bırakılarak mağdur duruma düştüğünü, dava konusu çeklerin vadelerinin gelmesi durumunda icra kanalıyla tahsil edilebileceğini, bu nedenle öncelikle;

Garanti BBVA Bankası...... Binevler Şubesi’ne ait 10.09.2022 keşide tarihli, ...... çek nolu keşidecisi davacı şirket olan 150.283,00 TL tutarındaki çek ile yine davacı şirkete ait Garanti BBVA Bankası.... Binevler Şubesi’ne ait 15.11.2022 keşide tarihli, ....... çek nolu keşidecisi davacı şirket olan 149.750,00 TL tutarlı 2 adet çekin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesine ve neticede dava konusu çeklerin iptaline ve müvekkilinin bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Delillerin değerlendirilmesi, tartışılması ve gerekçe;

Açılan dava, davacının davalıya davaya konu 2 adet çek yönünden borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce her iki tarafa ihtarlı muhtıra gönderilmiş, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarının yerini bildirmiş, davalı taraf bildirilmemiş olup, davalı taraf defter ibrazından kaçınmış sayılmıştır. İlgili vergi dairelerinden tarafların 2022 yıllarına ait BA/BS formları celp edilerek incelenmiştir. Dava konusu çeklerin ilgili bankalardan akıbetleri sorulmuş, Garanti bankasının gelen cevabi yazılarda her iki çekin de ibraz edildiği ve ödendikleri bildirilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi tarafından davacının ticari defter ve kayıtları incelenerek düzenlenen raporda özetle; davacının, dava dosyasına 2022 yılına ait yevmiye ve kebir defterlerini yerinde ibraz ettiğini, davacının dava dosyasına yerinde ibraz ettiği bu yasal defterlerini e-defter olarak tuttuğu, 2019 yılı yevmiye ve kebir defterlerinin noter açılış ve noter kapanış tasdiklerinin yerine geçecek olan e-defter beratlarını zamanında ve usulüne uygun olarak aldığını, davacının davalıyla yaptığı 2022 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre,

davacının davalıya verdiği dava dosyasına konu toplam 300.033,00 TL tutarlı olan 2 adet çeki ödediği, ancak davalıdan aldığı 2 adet çekin karşılığının çıkmadığı, böylece davacının incelenen bu 2022 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davacının davalıdan 311.544,00 TL bakiye alacağı kaldığı kaydının olduğu tespiti yapılmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davanın 2 adet çek nedeniyle borçsuzluğun tespitine yönelik menfi tespit davası olduğu, dava her ne kadar menfi tespit davası olarak açılmışsa da, dava sırasında çeklerin ödenmesi sebebiyle davaya İİK'nın 72. Maddesi uyarınca istirdat davası olarak devam edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinden, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacının bu ticari ilişkiye ve faturalara istinaden davalıya çek ile ödeme yaptığı, ne var ki davalı tarafından malların teslim edilmediği, davalının alacağını ispat etmediği, herhangi bir ispat faaliyetine girişmediği, defter ibrazından da kaçındığı, taraflar arasında keşideci lehtar ilişkisinin bulunduğu, mahkememizce davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerine itibar edildiği, mahkememizce dosyaya kazandırılan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelere iştirak edildiği,

davacının ticari defterlerinde dava konusu çeklerin tutarı olan 300.033,00 TL'yi ödediği, davalıdan aldığı çeklerin karşılığının çıkmadığı, yapılan incelemede davacının davalıdan 311.544,00 TL bakiye alacağının kaldığı tespit edilmiş olup, davaya konu çekler nedeniyle davacının borçsuz olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.