Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/151 K.2023/546

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Keşidecisi...., muhatap bankası Akbank Bursa Tuzpazarı şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası .....bedeli 30.000,00-TL olan, Keşidecis.... muhatap bankası Halkbank Bursa Orhaneli Şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası...., bedeli 20.000,00-TL olan, Keşidecisi .......I, muhatap bankası Halkbank Erzurum Pasinler Şubesine olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası......., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi...... olan, muhatap bankası Halkbank Trabzon Araklı Şubesine olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası......., bedeli 22.000,00-TL olan, Keşidecisi .......İ,

muhatap bankası Halkbank Trabzon Araklı Şubesi olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası ....., bedeli 10.000,00-TL olan, Keşidecisi ....I, muhatap bankası Denizbank Erzurum Pasinler Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası.... bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi......, muhatap bankası Denizbank Bilecik Bozüyük Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası ...., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecis......, muhatap bankası QNB Finansbank Konya Ereğli Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numaras....., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi....-....l,

muhatap bankası QNB Finansbank Adana Çarşı Şubesi olan, keşide tarihi 25/05/2023, çek seri numarası ...., bedeli 55.000,00-TL olan, Keşidecisi......I, muhatap bankası QNB Finansbank Hatay Antakya Şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası ..., bedelli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi .....L-.....

Tuhafiye, muhatap bankası TEB Bankası Sakarya Caddesi Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası ....., bedeli 10.000,00-TL olan, Keşidecisi .....Tuhafiye, muhatap bankası Kuveyttürk Bankası Aydın Merkez Şubesi olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası..., bedeli 52.000,00-TL olan, Keşidecisi ......, muhatap bankası Garanti BBVA Bankası Hatay İskenderun Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası.....,

bedeli 10.000,00-TL olan 13 adet çekin müvekkil şirketin uhdesindeyken kaybolduğunu beyanla anılan çeklerin iptaline karar verilerek ödeme yasağı konulmak üzere ihtiyati tedbir uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 17/04/2023 tarihli ara kararı ile, ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile, toplam çek bedeli olan 284.000,00-TL'nin %20’si (YÜZDE YİRMİ) oranındaki 56.800,00-TL nakdi teminat tutarını Mahkememiz veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiğinde, Keşidecisi Karani Türk, muhatap bankası Akbank Bursa Tuzpazarı şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası ..... bedeli 30.000,00-TL olan, Keşidecisi ......İ, muhatap bankası Halkbank Bursa Orhaneli Şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası 9965254, bedeli 20.000,00-TL olan,

Keşidecis.....I, muhatap bankası Halkbank Erzurum Pasinler Şubesine olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası....., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi .... olan, muhatap bankası Halkbank Trabzon Araklı Şubesine olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası ..., bedeli 22.000,00-TL olan, Keşidecis...., muhatap bankası Halkbank Trabzon Araklı Şubesi olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası ......, bedeli 10.000,00-TL olan, Keşidecisi...., muhatap bankası Denizbank Erzurum Pasinler Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası ...., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi .......,

muhatap bankası Denizbank Bilecik Bozüyük Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası 6224210, bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi ....., muhatap bankası QNB Finansbank Konya Ereğli Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası....., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi......

Tekstil, muhatap bankası QNB Finansbank Adana Çarşı Şubesi olan, keşide tarihi 25/05/2023, çek seri numarası......, bedeli 55.000,00-TL olan, Keşidecisi..... muhatap bankası QNB Finansbank Hatay Antakya Şubesi olan, keşide tarihi 30/05/2023, çek seri numarası ......., bedeli 15.000,00-TL olan, Keşidecisi Seydi......L- Ünal Tuhafiye, muhatap bankası TEB Bankası Sakarya Caddesi Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası 7007128, bedeli 10.000,00-TL olan, Keşidecis.......- Cengiz Tuhafiye, muhatap bankası Kuveyttürk Bankası Aydın Merkez Şubesi olan, keşide tarihi 31/05/2023, çek seri numarası....., bedeli 52.000,00-TL olan,

Keşidecisi....., muhatap bankası Garanti BBVA Bankası Hatay İskenderun Şubesi olan, keşide tarihi 30/04/2023, çek seri numarası 8036003, bedeli 10.000,00-TL olan toplam 13 adet çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş ve davacı tarafından teminatın yatırılması üzerine ilgili çek hakkında ödeme yasağı konularak ihtiyati tedbir uygulanmıştır.

GEREKÇE VE KANAAT

Dava; Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 ve devamı maddelerine dayalı zayii nedeniyle çek iptali davasıdır. Mahkememizce; muhatap banka şubesine dava ile ilgili gerekli müzekkereler yazılmış olup dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Türk Ticaret Kanunu gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Kıymetli evrakın içerdiği hakkın senetle ileri sürülmesi zorunluluğu, senedin zayi olması halinde, kıymetli evrakın hamilinin hakkını kullanabileceği kanuni bir çarenin bulunması gereğini ortaya çıkarır. Bunun çözümü, zayi olan kıymetli evrakın iptalinin mahkeme kararına bağlanmasında, senedi kaybedene hakkını bu mahkeme kararıyla senetsiz ileri sürme olanağı tanınmasında bulunmuştur.

Mahkemece verilen iptal kararı, maddi hukuk yönünden senet üzerinde hak sahibi olan kişiyi belirlemez. Sadece senedi zayi olana, zayi olmadan önceki durumu ve borçluya başvurma hakkını, borçlunun da iyiniyetle ödemesi halinde borcundan kurtulması olanağını sağlar. Böylece Kanunkoyucu, TTK'da kıymetli evrakın zayi olması halinde hakkın son bulmadığı, sadece hak ile senedin mahkeme kararı ile ayrıldığı düşüncesine dayalı bir düzenleme yapmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, kanuni usulün yerine getirilmesine rağmen çek hamillerinin ortaya çıkmadığı, dava konusu çeklerin davacının hamili (elinde) iken kaybettiği yönünde mahkememize kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.