İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/800 K.2019/892

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 01/09/2008 tarihinde, 9 kafa dijital açılım ve düz rodaj makinesi (32.400,00 USD), 8 kafa dijital düz rodaj makinesi (20.385,00 USD), 1600 mm plc kumlama makinesi (15.290,00 USD), çift taraflı lavabo delik makinesi (12.955,00 USD) ve şekilli bizote ve rodaj makinesi (10.830,00 USD) olmak üzere toplam 5 makinenin satışı konusunda 91.860,00 USD bedel ve 36 ay vade farkı 5.640,00 USD olmak üzere toplam 97.500,00 USD karşılığı anlaşmaya varıldığını ve satılanların kendisine teslim edildiğini, makinelerin satış bedeli nedeniyle davalıya 10 adet çek verildiğini,

satılan mallara ilişkin olarak 08/09/2008 - 006281,19/11/2008 - 006303 ve 19/11/2008 - ... seri nolu 3 adet fatura düzenlendiğini, yine davalıdan alınan sarf malzemesi nedeniyle 24/09/2008 - ..., ..., 28/11/2008 - ... ve 01/12/2008 - ... seri nolu ve toplam bedeli 11.765,72 TL olan 4 adet fatura düzenlendiğini, bu nedenle davalıya makine satış bedeli olarak 97.500,00 USD ve sarf malzemesi bedeli olarak 11.765,72 TL borcu olduğunu, davalıya verilen çeklerin ödenmemesi nedeniyle davalı tarafından ...

27. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 3. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 4. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ...

Esas sayılı dosyalar üzerinden takibe geçildiğini ve davalının bu takipler üzerinden 97.500,00 USD + 129.639,45 TL alacağın tahsilini talep ettiğini, oysa davalının 97.500,00 USD + 11.765,72 TL alacağı bulunduğunu, böylelikle davalının davacıdan fazla alacak talebinde bulunduğunu, davalının daha önce fazla talep ettiği miktardan feragat edeceğini beyan etmiş ise de sözünde durmadığını, takiplere konu borç nedeniyle davalıya keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 05/11/2010 vade tarihli ve 16.000,00 USD miktarlı 1 müşteri senedi ve yine her biri 660,00 USD ve toplam bedeli 23.100,00 USD olan 35 adet müşteri senetlerini davalıya verdiğini,

böylelikle müşteri senetleri aracılığıyla davalıya 39.100,00 USD ödeme yaptığını ancak davalının bu ödemeleri icra dosyasına beyan etmediğini, ancak yapılan ödemelerden sonra kendilerinin davalıya 58.400,00 USD + 11.765,72 TL borçları kaldığının tespitini talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında 01/09/2008 tarihinde yapılan satış sözleşmesi ile, 9 kafa dijital açılım ve düz rodaj makinesi (32.400,00 USD), 8 kafa dijital düz rodaj makinesi (20.385,00 USD), 1600 mm plc kumlama makinesi (15.290,00 USD), çift taraflı lavabo delik makinesi (12.955,00 USD) ve şekilli bizote ve rodaj makinesi (10.830,00 USD) olmak üzere toplam 5 makinenin 91.860,00 USD (KDV hariç) bedel ile davalıya satıldığını ve teslim edildiğini, satış bedelinin 15/06/2009 - 9.750,00 USD, 15/09/2009 - 9.750,00 USD, 15/12/2009 - 9.750,00 USD, 15/03/2010 - 9.750,00 USD, 15/06/2010 - 9.750,00 USD,

15/09/2010 - 9.750,00 USD, 15/12/2010 - 9.750,00 USD, 15/03/2011 - 9.750,00 USD, 15/06/2011 - 9.750,00 USD ve 15/09/2011 - 9.750,00 USD olarak vadeye bağlandığını ve bu vadelere uygun olarak 10 adet çek teslim alındığını, bu nedenle davacının vade tarihlerinde borcu ve kesilecek faturalardan kaynaklanacak KDV'yi ödemesi gerektiğini, bu amaçla davalı tarafından davacıya 08/09/2008 - ... - 48.130,03 TL (7.341,87 TL KDV dahil), 19/11/2008 - ... - 20.410,60 TL (3.266,02 TL KDV dahil) ve 19/11/2008 - ... - 94.281,78 TL (14.381,96 TL KDV dahil) seri nolu 3 adet fatura düzenlendiğini,

ayrıca makineler dışında davacıya sarf malzemesi satıldığını ve satılan sarf malzemesi nedeniyle 24/09/2008 - 6286 - 2.093,91 TL, 6287 - 343,62 TL, 28/11/2008 - 6306 - 8.899,61 TL ve 01/12/2008 - ... - 428,58 TL miktarlı faturalar düzenlendiğini ancak davalının sarf malzemesi bedeli nedeniyle ödeme yapmadığı gibi çek veya bonoda vermediğini ve makine bedellerinden dolayı alınan çekleri de vadesinde ödemediğini ancak daha sonra davalının 05/11/2010 tarihli ve 16.000,00 USD bedelli bonoyu davalıya verdiğini ve bedelinin ödendiğini,

aynı şekilde 06/10/2009 - 06/10/2011 vade tarihli ve her biri 660,00 USD olan 25 adet müşteri bonosu verdiğini ve bonoların ödendiğini, ancak 06/11/2011 - 06/03/2012 vade tarihli ve her biri 660,00 USD bedelli 5 adet bononun ise ödenmediğini, 06/04/2012 - 06/09/2012 vade tarihli ve her biri 660,00 USD bedelli 6 adet bononun ise vadesinin gelmediği için ödenmediğini, keza sarf malzemesi bedelinden kaynaklanan 4 fatura bedelinin de ödenmediğini bu nedenle açılan davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.72/3 kapsamında menfi tespit davasıdır.

İhtilaf, davacı ile davalı arasında akdedilen makine ve sarf malzemesi satış bedelinin tespiti ile yapılan ödemeler, fer'iler nazara alınmak suretiyle, mahsup edildikten sonra davacının davalıya borcu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır. Ancak taraflar arasındaki borç miktarının tespiti bakımından taraf defter ve belgelerinin incelenmesi gerektiğinden ve bu husus hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.

Taraflar arasında 01/09/2008 tarihinde makinelerin satışı için düzenlenen sözleşme örneğinin incelenmesinde; makinelerin 91.860,00 USD'ye satıldığı ve bu bedelin 15/06/2009 - 9.750,00 USD, 15/09/2009 - 9.750,00 USD, 15/12/2009 - 9.750,00 USD, 15/03/2010 - 9.750,00 USD, 15/06/2010 - 9.750,00 USD, 15/09/2010 - 9.750,00 USD, 15/12/2010 - 9.750,00 USD, 15/03/2011 - 9.750,00 USD, 15/06/2011 - 9.750,00 USD ve 15/09/2011 - 9.750,00 USD şeklinde vadeye bağlandığı ve bu vadeye uygun olarak davacının davalıya keşidecisi olduğu ... Bankası ... Şubesi muhattaplı ve lehtarı davalı olan, her biri 9.750,00 USD miktarlı, ... - ... seri nolu 10 adet çeki davalıya verdiği görülmektedir.

Davacının konu edinildikleri borç bakımından boçlu olmadığının tespitini talep ettiği icra dosyaları dava dosyana celp edilip incelenmesinde;

... 27. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 3. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 14/12/2009 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... - ... seri nolu çeklere dayalı olarak, 29.450,87 TL asıl alacak, 2.111,28 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.562,13 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %19 reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 29. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 4. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 01/04/2011 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... - ... seri nolu çeklere dayalı olarak, 19.500,00 USD asıl alacak, 58,50 USD komisyon alacağı, 975,00 USD çek tazminatı, 500,86 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.034,36 USD'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %15 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 08/01/2010 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 14.644,50 TL USD asıl alacak, 150,50 TL işlemiş faiz, 43,93 TL çek komisyonu, 732,23 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 15.571,16 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 30/03/2010 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 14.923,35 TL asıl alacak, 44,77 TL komisyon alacağı, 746,17 TL çek tazminatı, 99,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.813,77 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16 reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 07/09/2010 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 9.750,00 USD asıl alacak, 29,25 USD komisyon alacağı, 487,50 USD çek tazminatı, 359,01 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.625,00 USD'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 15/12/2010 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 9.750,00 USD asıl alacak, 29,25 USD komisyon alacağı, 487,50 USD çek tazminatı, 364,62 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.631,37 USD'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %15 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 15/12/2010 tarihinde, ilamsız yolla, ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu 6 adet faturaya dayalı olarak, 60.545,14 TL asıl alacak, 69.094,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 129.639,45 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %15 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

Davacının dava dosyasına konu edinilmeyip de satım sözleşmesinden kaynaklanan borç nedeniyle verilen 2 adet çekten dolayı başlatılmış olan icra takip dosyaları da dava dosyasına celp edilip incelenmesinde;

... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 14/12/2011 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 9.750,00 USD asıl alacak, 29,25 USD komisyon alacağı, 487,50 USD çek tazminatı, 721,23 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.987,98 USD'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %15 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklının, davacı/borçlu aleyhine 14/12/2011 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 9.750,00 USD asıl alacak, 29,25 USD komisyon alacağı, 487,50 USD çek tazminatı, 336,58 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.603,33 USD'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %15 ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.

Mali müşavir bilirkişi ...'dan alınan 18/10/2013 tarihli bilirkişi raporu ile; davacı tarafın defter ve belgeleri ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle ve davacının kabulünde olduğu üzere 5 adet makinenin 91.860,00 USD ve 5.640,00 USD vade farkı olmak üzere toplam 97.500,00 USD bedel ile davacıya satıldığı, bu borç karşılığı davacının davalıya verdiği 10 adet ve her biri 9.750,00 USD olan çeklerin ödenmediği, ancak davalının daha sonra kendisine 16.000,00 USD'lik senet ile her biri 660,00 USD olan 25 adet senedin ödenmiş olduğunu beyan etmiş olması karşısında 32.500,00 USD'nin davalıya ödendiği,

bu durum karşısında davacının davalıya 65.000,00 USD (97.500,00 USD - 32.500,00 USD = 65.000,00 USD) ve 11.765,72 TL bakiye borcu kaldığı ve ancak davacının davalıya verdiği 36 senetten 11 senedin de ödendiği kabul edilecek olduğunda davacının davalıya 57.740,00 USD ve 11.765,72 TL borcu bulunduğu tespit edilmiştir.

Tarafların bu rapora yönelik itirazları neticesinde mali müşavir bilirkişi ... ve Yar. Doç. Dr. ...'ten alınan 14/11/2016 tarihli bilirkişi raporu ile; sözleşmeden kaynaklanan 97.500,00 USD'nin (vade farkı dahil) ödenmediği, ancak davacının davalıya her biri 660,00 USD olan 25 adet senet bedelini 16.500,00 USD olarak ödediği ve ancak 11 adet senet bedeli olan 7.260,00 USD'yi ödemediği, ayrıca sarf malzemesinden kaynaklanan 11.422,10 TL'nin de ödenmediği, takip dosyalarına konu asıl alacak miktarı olan 130.032,20 TL asıl alacağa takip tarihi itibariyle faiz işletildiğini, ayrıca davalının davacıdan 8.141,70 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Ancak davacının davalıya olan borcunun her bir icra dosyası nazara alınmak suretiyle tespiti gerektiğinden aynı bilirkişi heyetinden alınan 06/09/2017 tarihli bilirkişi ek raporu ile; makinelerden kaynaklanan satış bedelinin vade farkı dahil 97.500,00 USD olduğu, bu borcun 16.000,00 USD'sinin 05/11/2010 vade tarihli bono ve yine davacı tarafından davalıya verilen her biri 660,00 USD olan 36 adet bonodan davalı tarafından ödendiği kabul edilen 25 adet bono karşılığı 23.760,00 USD mahsup edildiğinde makinelerin satış bedelinden kaynaklanan bakiye borcun 57.740,00 USD ve sarf malzemesinden kaynaklanan bakiye borcun ise 11.422,10 TL olduğu,

davalının 25/09/2009 tarih - ... nolu 343,62 TL tutarındaki faturadan kaynaklanan alacak miktarı bakımından başlattığı ... 36. İcra Müdürlüğü'nün (Eski ... 7. İcra Müdürlüğü) ...

Esas sayılı takip dosysaına konu 60.545,00 TL tutarındaki asıl alacaktan feragat ettiği, bu nedenle sadece 11.422,10 TL bakımından takibe devam olunacağı ve bu miktarın hesaplamaya esas alınacağı ve davacının incelenen defter kayıtlarına göre 31/12/2008 - 2010 dönem sonu itibariyle davalının davacıdan 30.884,51 TL alacaklı olduğu, davalı tarafından ödendiği kabul edilen 15/11/2010 vade tarihli ve 16.000,00 USD miktarlı bononun çıkış kaydının olmadığı tespit edilmiştir.

Aynı bilirkişi heyetinden alınan 11/12/2018 tarihli bilirkişi 2. ek raporu ile; KDV bonolarından (11 adet X 660,00 USD) 7.260,00 USD takip yapılmadığı, TL olarak yapılan takiplerdeki alacak miktarının 77.962,35 TL olduğu, dövizli takiplerdeki alacak miktarının ise 63.024,80 USD olduğu, bu miktardan davacının yapmış bulunduğu 16.000,00 USD'nin mahsubundan sonra davacının davalıya 47.024,80 USD borcu bulunduğu tespit edilmiştir.

Aynı bilirkişi heyetinden alınan 22/07/2019 tarihli bilirkişi 3. ek raporu ile; KDV bonolarından (11 adet X 660,00 USD) 7.260,00 USD takip yapılmadığı, TL olarak yapılan takiplerdeki alacak miktarının 77.962,35 TL olduğu, dövizli takiplerdeki alacak miktarının ise 63.024,80 USD olduğu, bu miktardan davacının yapmış bulunduğu 16.000,00 USD'nin mahsubundan sonra davacının davalıya 47.024,80 USD borcu bulunduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava konusu edilen 7 adet icra taikp dosyası ve dava konusu edilmeyen 2 adet icra takip dosyası ile alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile tarafların kabul niteliğindeki beyanları da nazara alınmak suretiyle satılan makinelerin toplam bedelinin vade farkı dahil 97.500,00 USD ve sarf malzemesi bedelinin 11.422,10 TL olduğu, davalı alacaklının da kabulünde olduğu üzere bu alacağa mahsuben önce kendisine her biri 9.750,00 USD olan 10 adet çek verildiği ve ancak bu çeklerin ödenmediği,

çekleri konu alacağa mahsuben davacının davalıya 35 adet ve her biri 660,00 USD olan toplam bedeli 23.100,00 USD olan bono verildiği ve bu bonolardan 25 tanesinin ödendiği ancak ödenmeyen 10 adet bononun kendisine teslim edilmiş olduğu halde ödenmemiş olduğunu davalının dosya kapsamıyla ispat edemediği ve bu nedenle 35 bono bedelinin davalıya ödenmiş olduğunun kabulü gerektiği, keza davacı tarafından davalıya verilen 15/11/2010 vade tarihli ve 16.000,00 USD miktarlı bononun da tahsil edildiğinin davalı tarafından kabul edilmiş olması karşısında (35 adet bono X 660,00 USD = 23.100,00 USD + 16.000,00 USD = 39.100,00 USD.

97.500,00 USD - 39.100,00 USD = 58.400,00 USD) davalının, dava dilekçesinde talep ettiği üzere ve taleple bağlılık ilkesi gereği 58.400,00 USD + 11.765,72 TL borcu bulunduğundan davanın kabulü ile, davacının dava tarihi itibariyle 01/09/2008 tarihli sözleşmeden kaynaklanan semen borcu nedeniyle bakiye 58.400,00 USD ve satın alınan sarf malzemesi nedeniyle de 11.765,72 TL borçlu olduğunun tespitine, ödenmiş olan 39.100,00 USD'nin 6098 sayılı TBK m.100 kapsamında, ...

36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyalarına konu borca mahsubuna karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza Harç/Masraf Dökümü · Peşin Harç : 742,50 TL · Karar Harcı : 8.353,08 TL · Noksan Harç : 7.610,58 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 2.010,00 TL Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 1.508,00 TL Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 3.000,00 TL · Posta Ve Diğer Giderler : 284,00 TL