İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/630 K.2021/603

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... müflis ... Bankası A.Ş.nin ... nolu müşterisi olduğunu, müvekkili vakfın ... numaralı USD hesabında 1.545.319,42 $ ve ...numaralı EURO hesabında 120.097,98 € mevduatı bulunduğunu, müvekkilinin müflis ...

Bankası A.Ş. nezdindeki alacağının İflas tarihi olan 16.11.2017 tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan ve İflas İdaresince de kayıt esnasında belirtilmiş olan USD (1 USD = 3,8657-TL) ve EURO (1 EURO = 4,5532-TL) kurları üzerinden Türk Lirasına çevrildiğini ve ... 1. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasına 22.01.2018 tarihinde ... numara ile kaydedildiğini, buna göre.

16.11.2017 iflas tarihi itibariyle müvekkiline ait Dolar hesabında 5.973.741,28 TL ve Euro hesabında 546.830,12 TL olmak üzere toplam alacağın 6.520.571,40 TL olduğunu, Müflis ... Bankası A.Ş. İflas İdaresi tarafından 28.05.2018 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini ve işbu sıra cetveline göre.

İflas İdaresince sunulu evrak ve müflis banka kayıtlarından bahisle, toplam 6.520.571,40 TL alacağının 5.823.701,71-TL’sinin kabul edildiğini, 696.869,69 TL’sinin reddedildiğini bildirerek; ... 1. İflas Müdürlüğü’nün ... İflas sayılı dosyasından reddedilen 696.869,69 TL alacağın tamamının İİK 235. maddesi hükmü gereğince Kayıt ve Kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının müflis bankadan 6.520.571,40 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle ...

1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasına 1880 kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunduğunu, mezkur hükümler dikkate alınarak yapılan incelemelerde davacı hesaplarında 1.545.319,42 USD (Bu miktarın müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi TCMB USD alış kuru (3.0573) üzerinden TL' ye çevrilerek uygulanması ile ) 4.724.505,06 TL, 120.097,98 EURO (Bu miktarın müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi TCMB EURO alış kuru (3.3704) üzerinden TL' ye çevrilerek uygulanması ile) 404.778,23 TL,

dolayısıyla toplam (4.724.505,06 TL + 404.778,23 TL) 5.129.283,29 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiğini, bu tutarlar üzerine müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihinden iflasın açıklandığı 16.11.2017 tarihine kadar olan yasal faiz işletildiğini, faiz ile birlikte toplam 5.823.701,71 TL alacağın sıra cetveline kaydedildiğini, yapılan işlemde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını bildirerek;

davanın İİK 235.maddesi gereğince hak düşürücü süre içerisinden açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddine,dava süresi içinde açılmış ise izah edilen nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyanın bankacılık konusunda uzman bilirkişi ...'e tevdi ile iflas tarihi itibariyle davacının alacak miktarının hesaplanması ve iflas masası tarafından reddedilen kısmın kayıt ve kabulünün mümkün olup olmadığı konusunda, müflis banka kayıtlarında inceleme yapılarak rapor tanzim edilmesi istenilmiş bilirkişi ... tarafından sunulan 12.06.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ...

Vakfının davalı müflis bankanın mevduat müşterisi olduğu ve faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi itibarıyla, bir örneği ilişik banka kayıtlarına nazaran davacı vakfın davalı müflis banka nezdinde 1.545.319,42 USD ve 120.097,98 EUR mevduatı bulunduğunu, mevduat miktarları yönünden incelendiğinde de görüleceği üzere; her iki tarafın da davalı müflis banka nezdinde müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarih olan 22.07.2016 tarihi itibarıyla 1.545.319,42 USD ve 120.097,98 EUR mevduat bulunduğunu belirttikleri, bir başka anlatımla;

tarafların dava konusu ihtilafı doğuran mevduat tutarlarının 1.545.319,42 USD ve 120.097,98 EUR olduğu konusunda mutabık oldukları, yani döviz tutarlarında bir ihtilaf bulunmadığı, ancak bunların hangi tarihteki, hangi kur üzerinden Türk Lirasına çevrilerek masaya kayıt edilmesi gerektiği konusunun, taraflar arasında ihtilaflı olduğunun görüldüğünü, davacı vakıf, müflis masasına 16.11.2017 iflas tarihi itibarıyla 1 USD Kur 3,8657 TL. ve 1 EUR kur 4,5532 TL. dan olmak üzere.

USD mevduat için 5.973.741,28 TL. ve EUR mevduat için ise 546.830,12 TL. olmak üzere toplam 6.520.571,40 TL. nın masaya kaydını talep etmesi üzerine; davacı talebinin 1880 kayıt numarası ile kayda alındığının görüldüğünü, davalı iflas idaresince incelenen 1880 kayıt numaralı talebin 5.823.701,71 TL'sinin kabulü ile 3/3. sıraya kaydına ve bakiye 696.869,69 TL. talebin ise reddine karar verildiğinin görüldüğünü, tarafların USD ve EUR cinsinden olan alacak tutarları olan 1.545.319,42 USD ve 120.097,98 EUR mevduat bakımından bir çekişme içinde bulunmadıkları,

ihtilafın bu dövizlerin iflas masasına hangi kurdan kaydı gerektiği noktasında çıktığının görüldüğünü, davacı yanın iflas tarihi olan 16.11.2017 itibarıyla 1 USD Kur 3,8657 TL. ve 1 EUR kur 4,5532 TL. dan hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerken, davalı yanın ise müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihli TCMB USD alış kuru olan 3,0573 TL.

EUR için ise yine TCMB EUR alış kuru olan 3,3704 TL. üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi ve iflas tarihi 16.11.2017 ye kadar ise kanuni faiz işletilmesi ile bulunan tutarın esas alınması gerektiğini ileri sürdüğünden ihtilafın doğduğunu, davacı vakfın davalı müflis bankanın iflas tarihi itibarıyla bu bankadan olan USD ve EUR cinsinden mevduat alacaklarının, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince bankanın iflas tarihi 16.11.2017 tarihinde geçerli TCMB döviz satış kurlarından Türk Lirasına çevrilmesi gerektiğini, bu ilkeye uygun olarak yapılan hesaplamaya göre;

davacı vakfın masaya kaydı istenebilecek alacak tutarı 741.232,95 TL. olarak hesaplanmış ise de, davacının daha az olmak üzere 696.869,69 TL'nin masaya kaydı için bu davayı açtığı gözetildiğinde, talebiyle bağlı olduğundan kabul edilerek masaya kaydı yapılan alacağa ilave olarak, talebi gibi 696.869,69 TL. nın daha masaya kaydının yerinde olacağı, tarafların, masraf, tazminat, ücreti vekalet ve benzeri talepleri ile hukuki mahiyetteki beyan ve itirazlarının mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Dava, mevduat alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkin olup, uyuşmazlık davacının yabancı para cinsinden olan alacağının hangi tarihli kur üzerinden hesaplanması gerektiği hususunda toplanmıştır.

İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1).

Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

Bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

İİK'nın 235. maddesine göre, kural olarak sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesine dava açabilirler. Ancak aynı Kanun'un 223. maddesi hükmüne göre alacaklı tebligata elverişli adresini bildirip kararın tebliği için avans yatırmışsa 15 günlük dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. Davacının kararın tebliği için gerekli avansı yatırdığı, davanın 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

''Konusu yabancı para (döviz) olan alacaklar (BK. m. 99 2. 3) de konusu para olmayan alacaklara (m.198) kıyas ile iflasın açıldığı tarihteki T.C Merkez Bankası efektif satışı kuru üzerinden Türk parasına çevrilir ve Türk parası olarak iflas masasına yazdırılır. (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra İflas Hukuku, 1. Baskı Legal Yayınevi, Eylül-2016)

Emsal Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/4900 E. 2015/4147 K. sayılı ilamı da benzer yönde olup yabancı para cinsinden olan mevduat alacağının iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası tarafından gösterge niteliğinde yayımlanan efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkememizce dosyanın tevdi edildiği bankacılık konusunda uzman bilirkişi raporunda davacının 1.545.319,42 USD ve 120.097,98 EURO mevduat alacağı bulunduğu belirtilmekle birlikte bu konuda taraflar arasında da ihtilaf bulunmamaktadır. İflas masası cevabi yazısı ve bilirkişi raporundan davacının alacak kayıt başvurusu sonucu 5.823.701,71 TL alacağının iflas masasına davacı alacağı olarak kaydedildiği, bakiye 696.869,69 TL'lik talebin reddedildiği ve iş bu davanın süresinde ikame edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bankacılık konusunda uzman bilirkişi raporunda davacı alacağı ''döviz satış'' kuru üzerinden TL'ye çevrilerek hesaplanmış ise de anılan Yargıtay kararı ve İİK.

198. maddesinin kıyasen uygulanması sonucu davacı alacağının, iflas tarihi olan 16.11.2017 tarihinde geçerli olan T.C Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilerek hesaplama yapılması gerektiği anlaşılmakla ve bu husus basit hesaplama gerektirmekle ek rapor tanzim ettirilmesi cihetine gidilmemiş ve rapor ekinde yer alan T.C Merkez Bankası gösterge niteliğinde yayımlanan döviz kurlarına ilişkin listedeki efektif satış kurları dikkate alınarak hesaplama yapıldığında (1.545.319,42 USD X 3.8964) + (120.097,98 EURO X 4.6091) =6.021.182,59 + 553.543,60 = 6.574.726,19 TL alacağının bulunduğu,

iflas idaresi tarafından kabul edilen kısım düşüldüğünde davacının bakiye 751.024,48 TL alacağının bulunduğu, taleple bağlı kalınarak dava konusu edilen 696.869,69 TL alacağın iflas masasına kaydının gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...