İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/554 K.2023/45

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178)) yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde, ... Ltd. Şti.'nin yapmış olduğu ticari faaliyetler neticesinde işlerinin iyi gitmemesi nedeni ile büyük borçlar altına girdiğini, borçlarını ödeyemez duruma geldiğini, şirketin borca batık olması nedeniyle iflası talep etme zarüretinin hasıl olduğunu, şirket haciz içerisinde bulunduğundan iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde

Dava, TTK 376, 377 ve İİK 178. madde kapsamında iflasın açılması istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı şirketin borca batık durumda olup olmadığı, aciz halinde olup olmadığı ve TTK 376 ve İİK 178 kapsamında doğrudan iflas koşullarının oluşup oluşmadığı konularından ibarettir.

Dava, borca batık durumda bulunan şirketin resen borca batık durumda olduğunun belirtilerek iflasın ihbarı niteliğinde bulunan iflas davası istemine ilişkindir. Konuyu düzenleyen 2004 sayılı İİK nın 178-179 ve 6102 sayılı TTK'nın 376.maddelerinde sermaye şirketlerinin herhangi bir icra veya iflas takibine maruz kalmadan temsilcileri tarafından borca batık durumda oldukları mahkemeye yapılacak bir başvuru ile iflasını isteyebilecekleri düzenlenmiştir.

İİK'nın 178. ve 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin borca batık durumda olması gerekir. Aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır, borca batıklıkta ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur.

Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK.nun 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflasını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. İflas talebi üzerine mahkemede bilirkişi incelemesi yaparak iflas talebinin yerinde olup olmadığını belirler. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 324. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır.

TTK'nın 324. maddesine göre borca batıklık bilançonda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançonun çıkarılması gerekir. Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir.

Bunun için mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir.

Borca batıklık, TTK’nın 324. maddesinde gösterilen şekilde varlıkların rayiç değerini belirlemek ve İİK’nın 178/1. madde ve fıkrasında belirtilen alacaklılar listesinde gösterilenler ile gerçek anlamda tespit edilebilecek diğer borçların tutarına göre belirlemelidir. Borca batıklıktan kurtulma ise tüm borçların ödenmesi anlamına gelmeyip, aktifin pasiften fazla olmasını ifade eder.

Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tespiti gerekir. Bu tespitin yapılmasında, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer delillerin toplanması, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir.

Borca batıklığın tespitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, bu noktada, konusunda uzman bilirkişilerin görüşüne başvurulmalıdır. Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir." (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/1607-1904 E. K. sayılı ilamı)

İİK. 181. Maddesinde de, İİK. 159, 160, 164, 165, 166. Maddelerinin bu fasıl hükümlerine göre vukua gelen iflaslara da tatbik olunacağı ifade edilmiştir.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde İİK. 166. Maddesi kapsamında ticari sicil gazetesi ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetede ilan yapılarak dosya içine sağlanmıştır.

Davacı şirketin sicile kayıtlı olduğu adresin Şişli/İstanbul olduğu görülmekle bu davaya bakmakta mahkememizin kesin yetkili olduğu tespit edilmiştir.

İİK. 179. Maddesine dayalı doğrudan iflasa dayalı bu davada davacı şirketin gerçek malvarlığı bilançosunun çıkarılması ve borca batıklığının tespiti bakımından uzman bilirkişi heyeti vasıtasıyla inceleme yapılarak rapor alınmış ve 20/01/2023 tarihli raporda davacı şirketin güncel rayiç değerlere göre borca batık olduğu ve doğrudan iflas halinin mevcut olduğu ifade edilmiştir.

İflası istenen şirketin TAKBİS kaydında aktif görünen malvarlıkları ile şirket merkezinde tespit edilecek malvarlıklarının rayiç değerleri dikkate alınarak davacı şirketin güncel borca batıklık bilançosunun düzenlenmesi ve TTK 376. ve İİK 176. maddesi kapsamında iflas koşullarının oluşup oluşmadığının tespit edilmesi için dosyanın bir YMM, bir makine mühendisi ve bir icra iflas hukuku konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdii ile rapor alınmasına karar verildiği ve bilirkişiler ..., ...ve ...tarafından sunulan raporda özetle, Davacı şirketin gayri faal olduğu, mevcut durum İitibariyle herhangi bir çalışanının bulunmadığı,

Davacı şirketin sermayeyi koruyamadığı, KAYDİ Değerler bakımından 31.12.2021 itibariyle (-) 6.289.974,38 TL özkaynağa sahip olduğu ve bu kapsamda davacı şirketin KAYDİ Değerlere göre borca batık durumda olduğu, davacı şirketin merkezinde inceleme yaparak TAKBİS kaydında aktif görünen malvarlıkları ile şirketin kaydi mali tablolarında görülen taşıt, demirbaş, tesis ve makinaların rayiç değerinin tespiti için şirket temsilcisi ile görüşüldüğünde, şirket temsilcisinin mahkemeye vermiş olduğu ifadesine paralel olarak,

şirket üzerinde kayıtlı taşıtların ve taşınmazın satıldığını ve rayiç değeri tespit edilecek herhangi bir varlığın bulunmadığını beyan ettiği, bu kapsamda, heyetin teknik bilirkişi tarafından değerlemeye tabi tutulacak herhangi bir mal/varlık heyete sunulmadığı, davacı şirketin 31.12.2022 Rayiç Değer bilançosuna göre.

Varlıklarının 12.234.297,61 TL, Borçlarının 16.142.553,10 TL, Özkaynaklarının (-) 3.908.255,49 TL olarak hesaplandığı ve bu kapsamda davacı şirketin rayiç değerlere göre borca batık durumda olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut bulunan ve mahkememizce itibar edilen raporda belirtildiği üzere davacı şirketin borca batık durumda olduğu ve İİK. 179. maddesi uyarınca şirketin borca batık olduğunun tespit edilmesi halinde doğrudan iflasına karar verileceği açık olduğundan davacı şirketin iflasına karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP