İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1015 K.2023/420

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muhasebe ve defterlerini elektronik sistem üzerinde tuttuğunu, müvekkiline ait muhasebe ve e-defter verilerinin muhafaza edildiği ... marka ... model ... seri numaralı bilgisayara ve verilere bilinmeyen bir kaynaktan yapılan siber saldırı sonucunda erişiminin önemli ölçüde engellendiğini, kısmen muhasebe verilerine erişim sağlansa da karşılaşılan siber saldırı sonucunda muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunan elektronik defter kopya ve beratlarına ulaşması mümkün olamadığı,

ulaşılamayan beratlar 2018-2022 yıllarındaki tüm beratları kapsadığını, dava konusu edilen verilerin kurtarılması için bilgileri belirtilen bilgisayarın yetkili firma ... Ltd. Şti.

Laboratuvarına gönderilmiş ancak yetkili firma tarafından tanzim edilen 27/12/2022 tarihli raporda verilerin yedeklerinin kurtarılmasının mümkün olmadığının müvekkiline bildirildiğini, Maliye Bakanlığı uygulamasında e-defter kayıtlarının zarar görmesi ve/veya zayi olması durumunda mükellefin faaliyet gösterdiği adreste yetkili Asliye Ticaret mahkemesine başvurularak zayi belgesi alınması ve yeminli mali müşavir tarafından yapılan inceleme sonucunda vergi kaybı oluşmadığına ve oluştuğu durumda oluşan vergi kaybından yeminli mali müşavirin de sorumlu olacağına dair özel amaçlı bir rapor tanzim edilerek dilekçe ekinde Maliye Bakanlığına intikal

ettirilmesi ve ilgili bakanlık kayıtlarında yer alan e defter beratlarının yenilenmesi temin edileceğinden işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkiline ait 2018-2022 yıllarına ait tüm e-defter kayıt ve beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-Bilirkişi raporu.

2-Tüm dosya kapsamı.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:

Davacının davası 2018-2022 yıllarına ait e- defter ve beratlarının zayi olduğu iddiasına dayanan kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacının iddiasının değerlendirilmesi için bir mali müşavir ve bir bilgisayar mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 02.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin merkezinde bulunan bilgisayarda meydana gelen siber saldırı olayı nedeniyle bu bilgisayarda kayıtlı olduğu iddia edilen ticari defterlerin zayi olduğu ileri

sürülmüş ise de Elektronik Defter Genel Tebliği uyarınca ikinci kopyalarının tutulmadığı/ yedeğinin alınmadığı bütün kayıtların ... programının ... ta bulunan bellek birimlerine kayıt edildiği düşünüldüğünden sehven kendi ortamlarında ikinci kopyanın alınmadığı, ... muhasebe programında e defter bilgilerinin saklama koşulunun kullanıcı firmaya ait olduğu bildirilmiştir.

TTK'nın 64/3. maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.

19 Ekim 2019 tarih ve 30923 sayılı resmi gazetede yayınlanan Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesi ile, elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir.

Tebliğin 7.1. maddesinde "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir." düzenlemesi yapılmıştır.

Bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilen elektronik defter ve beratların silinmesi, zarar görmesi, virüs bulaşması, siber saldırı v.b. nedenlerle ulaşılamaz hale gelmelerini önlemek için mükelleflerin, e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda ve ayrıca kullandıkları bilgi işlem sisteminin sağlıklı biçimde çalışabilmesi ile ilgili yeterli teknik ve güvenlik önlemlerini almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını farklı ortamlarda yedeklemeleri basiretli bir iş adamından beklenen bir davranış olup Elektronik Defter Genel Tebliği'ne de uygundur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafça siber saldırı sonucu 2018-2022 yıllarına ait defter kopya ve beratlarının kayıtlı olduğu serverin sistemden silindiği ileri sürümüş ise de, Elektronik Defter Genel Tebliği uyarınca ikincil örneklerin tutulduğu ve bunlara da ulaşılamadığı ispatlanamamıştır. Bu durum karşısında, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte isteme konu ticari defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu ya da bunlara benzer bir sebepten dolayı basiretli bir iş adamının göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı dikkate alındığında davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Harç/ Masraf Dökümü · Peşin Harç : 80,70 TL · Karar Harcı : 179,90 TL · Bakiye Harç : 99,20 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 3.140,00 TL Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 2.800,00 TL · Posta Giderleri : 9,00 TL