İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/916 K.2022/1004

Mahkememizde görülmekte olanTicari Şirket (Tasfiyenin Kapatılması -Sicil Kaydının Terkini) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...dava dilekçesinde özetle, ... olan, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı bulunan ... Limited Şti.'nin kapatılıp sicilden kaldırılmasını talep ve dava etmiştir. Dava dışı şirketin ticaret sicil kaydının dosya içerisine alındığı görülmüştür. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, limited şirketinin kapatılıp sicilden terkini istemine ilişkin olup davada davalı...olarak bir taraf gösterilmemiş; dava hasımsız olarak ikame edilmiştir.

Davada taraf ehliyeti, bir davada davacı...veya davalı...olarak yer alabilme ehliyetidir. Davada taraf ehliyeti, medeni hukuktaki hak ehliyetinin, medeni usul hukuku alanındaki uzantısını oluşturur. Gerçekten, kimlerin taraf ehliyetine sahip bulunduğu Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir. (TMK md. 8;48). HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.

Hak ehliyeti bulunan her gerçek (TMK md. 8) ve tüzel (TMK md. 48) kişi davada taraf ehliyetine de sahiptir. TMK anlamındaki hak ehliyetinden maksat, hak sahibi olabilme ve borç altına girebilme ehliyetidir. Hak sahibi olmaya ve borç altına girebilmeye ehil olanlara kişi denir. (TMK md. 8;md 48) Kişi olabilmek, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahip olabilmek için tek başına yeterlidir. Medeni Hukuk anlamındaki kişiden maksat, gerçek kişiler ile tüzel kişilerdir.

Dava, gerçek ya da tüzel kişi adına yahut gerçek ya da tüzel kişiye karşı açılır. Gerçek kişiler, sağ ve tam doğdukları anda, hak ehliyetine ve dolayısıyla bu andan itibaren davada taraf ehliyetine sahip olurlar (TMK md. 28; HMK md. 50). Cenin de ileride sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan itibaren hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahip olur (TMK md. 28/II;md. 582/I).

Tüzel kişiler de, hak ehliyetini haiz oldukları andan itibaren (TMK md. 48) davada taraf ehliyetini de haiz olurlar. Burada sözü edilen tüzel kişilerden maksat, özel hukuk tüzel kişileridir. Özel hukuk tüzel kişileri ise dernekler, vakıflar, sendikalar ve ticaret ortaklıklarıdır. Dava, özel hukuk tüzel kişisi adına yahut özel hukuk tüzel kişisine karşı açılır. (Prof. Dr. Süha Tanrıöver, Medeni Usul Hukuku cilt 1, Ankara 2016, sh 485 vd.. Prof. Dr. Ramazan Arslan, Prof.

Dr. Ejder Yılmaz, Prof. Dr. Sema Taşpınar Ayvaz. Medeni Usul Hukuku 1. Baskı Ankara 2016 sh 243 vd.)

Davada taraf ehliyeti, taraflara ilişkin dava şartları arasında yer alır (HMK md. 114/I-d). Dolayısıyla, davanın her aşamasında mahkemece re'sen araştırılabileceği gibi taraflar da davanın her aşamasında taraf ehliyetinin bulunmadığı hususunu ileri sürebilirler. Taraf ehliyeti, dava şartlarından olduğu için ilke olarak taraf ehliyetinin yokluğunun tespiti halinde dava şartı noksanlığından ötürü mahkemenin davayı usulden reddetmesi gerekir. (Prof. Dr. Süha Tanrıöver, Medeni Usul Hukuku cilt 1, Ankara 2016, sh 485 vd.; Prof. Dr. Ramazan Arslan, Prof. Dr. Ejder Yılmaz, Prof. Dr. Sema Taşpınar Ayvaz; Medeni Usul Hukuku 1. Baskı Ankara 2016 sh 250).

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Dava dışı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı bulunan ...Limited Şirketinin tek pay sahibi ve münferiden yetkilisinin davacı...olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun madde 643 atfı ile madde 545 gereği tasfiye kararı alınıp tasfiyenin sona erdiğinin sicil müdürlüğünden istenmesine rağmen sicil kaydının silinmemesi halinde açılacak davada Ticaret Sicil Müdürlüğünün hasım olarak gösterilmesinin zorunlu olduğu, işbu davanın hasımsız olarak ikame edilemeyeceği anlaşılmakla davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...