İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/54 K.2025/852

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 24.01.2024 tarihli hizmet sözleşmesine istinaden müvekkili şirket tarafından 4 personelin (dava dışı ..., ..., ..., ...) davalı şirkete temin edildiğini ve davalı şirkette işe başladıklarını, sözleşmenin 5.1 maddesine uygun olarak müvekkili şirket tarafından 4 adet hizmet faturası düzenlendiğini, fatura bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmediğini, 06.08.2024 tarihli e-posta ile ödeme yapılmasının talep edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine ...

9. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalının itirazının iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. İcra Müdürlüğünün yetkisine de itiraz edilmiş ise de, davacı tarafça davanın Mahkeme huzurunda açıldığını, müvekkili firmanın " ..." adresinde ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, genel yetki kuralları çerçevesinde yetkili mahkeme ve icra dairesi....

Mahkeme ve İcra Müdürlükleri olduğunu, müvekkili firmanın alacaklı olduğu iddiasında bulunan davacı tarafa her hangi bir borcunun bulunmaması ve açıklanan nedenlerle müvekkili firma aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan icra takibine, itiraz edildiğini, açılan iş bu haksız ve hukuka aykırı davanın da reddine karar verilmesini, davacı firma tarafından ileri sürülen iddialar yerinde olmadığını, davacı tarafın alacak hakkına hak kazanmış olmadığını, belirtilen gerekçe ile davacı tarafından müvekkili firma aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davaya itiraz ettiklerini,

açıklanan ve yargılama aşamalarında ortaya çıkacak sair nedenlerle, fazlaya ilişkin alacak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından müvekkili firma aleyhine ikame edilen davanın yetkisizlik nedeni ile reddine ve dosyanın yetkili ...

Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, müvekkili firma aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddine, icra-inkar tazminat taleplerinin reddine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-... Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen davacı şirketin 2023 ve 2024 yılı BA/BS formları,

2-... Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğünden gelen davalı şirket çalışanlarının işe başlama tutanakları,

3-...Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen davalı şirketin 2023 ve 2024 yılına ait BA/BS formları,

4-Bilirkişi raporu,

5-Tüm dosya kapsamı.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:

Davacının davası itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet sözleşmesi uyarınca davacının, davalının ihtiyaç duyduğu kalifiye personeli davalıya temin edip etmediği, eş deyişle davacının sözleşmeden doğan edimini yerine getirip getirmediği ve davalının sözleşmeden doğan ücret ödeme edimini ifa edip etmediği, davacının varsa takibe dayanak faturalardan dolayı davalıdan bir alacağının bulunup bulunmadığı ve davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığı hususundadır.

Davaya dayanak icra takip dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Celp edilen takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 9.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında sözleşme ve sözleşme uyarınca tanzim edilmiş fatura alacağına dayanan ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından takibe yasal süresi içinde itiraz edildiği ve itiraz üzerine ilgili icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf, takibe dayanak olarak davalı adına tanzim edilen faturalara faturalara dayanmıştır.

Taraflara ticari defterlerini dosyaya ibraz etmek üzere kesin süre verilmişse de davalı tarafından ticari defterler sunulmadığı gibi, ticari defterlerin bulunduğu açık adresi dahi bildirmemiştir.

Davacının ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişisi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

Bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 27.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacı tarafından tanzim edilen takibe dayanak faturaların davacının ticari defterlerinde ayıtlı olduğu, takibe konu faturaların taraflarca bağlı oldukları vergi müdürlüklerine beyan edildiği, eş deyişle tarafların BA BF formları arasında mutabakat olduğu, davacının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiği ve tanzim edilen faturaların taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine uygun olduğu,

davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan 415.769,86 TL alacaklı göründüğü, davacının takip tarihi itibariyle hesaplanan faiz alacağı 69.000,00 TL olarak hesaplanmış ise de, davacının toplam işlemiş faiz talebinin 64.000,00 TL olduğu bildirilmiştir.

Somut olayda uygulanması tartışmalı olan TTK'nın “Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçları” başlıklı 1530. maddesi aşağıdaki düzenlemeyi içermektedir.

MADDE 1530-(1)Aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ve şartlar batıldır. Ancak, sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken edimler için kanunun veya yetkili makamların koymuş olduğu en yüksek sınırı aşan sözleşmeler en yüksek sınır üzerinden yapılmış sayılır; sınırı aşan edimler hata ile yerine getirilmiş olmasa bile, geri alınır. Bu sınırlarda, Türk Borçlar Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi uygulanmaz.

(2) Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

(3) Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.

(4) Sözleşmede ödeme günü veya süresi belirtilmemişse veya belirtilen süre beşinci fıkraya aykırı ise, borçlu aşağıdaki sürelerin sonunda ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır: a) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda. b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda. c) Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa,

mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden otuz günlük sürenin sonunda. d) Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki otuz günlük sürenin sonunda;

şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz günü aşıyor ve bu durum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz gün olarak kabul edilir.

(5) Sözleşmede öngörülen ödeme süresi, faturanın veya eş değer ödeme talebinin veya mal veya hizmetin alındığı veya mal veya hizmetin gözden geçirme ve kabul usulünün tamamlandığı tarihten itibaren en fazla altmış gün olabilir. Şu kadar ki, alacaklı aleyhine ağır bir haksız durum yaratmamak koşuluyla ve açıkça anlaşmak suretiyle taraflar daha uzun bir süre öngörebilirler. Ancak alacaklının küçük yahut orta ölçekli işletme (KOBİ) veya tarımsal ya da hayvansal üretici olduğu veya borçlunun büyük ölçekli işletme sıfatını taşıdığı hâllerde, ödeme süresi, altmış günü aşamaz.

(6) Gecikme faizi ödenmeyeceğini veya ağır derecede haksız sayılabilecek kadar az faiz ödeneceğini, alacaklının geç ödeme dolayısıyla uğrayacağı zarardan borçlunun sorumlu olmayacağını veya sınırlı bir şekilde sorumlu tutulabileceğini öngören sözleşme hükümleri geçerizdir. Geçersizlik durumunda yedinci fıkra uygulanır.

(7) Bu madde hükümleri uyarınca alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmediği veya ilgili hükümlerin geçersiz olduğu hâllerde uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder. Faiz oranı, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından en az yüzde sekiz fazla olmalıdır.

(8) Mal veya hizmet bedelinin taksitle ödenmesinin öngörüldüğü durumlarda, bu maddenin ödeme sürelerini düzenleyen hükümleri birinci taksit bakımından uygulanır. Her bir taksit tutarının ödenmeyen kısmı yedinci fıkrada öngörülen oranda gecikme faizine tabidir. Alacaklının küçük veya orta ölçekli işletme veya tarımsal veya hayvansal üretici olup borçlunun büyük ölçekli işletme olduğu hâllerde taksitle ödemeyi öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.”

Maddenin gerekçesindeki düzenleme ise, aşağıdaki şekildedir:

"Bu Maddenin ikinci ilâ ile yedinci fıkraları ...Parlamentosu ile Konseyin 19 Haziran 2000 tarihli ve ... sayılı, geç ödemelerle mücadele yönergesini değiştiren ve 2011 yılında AB Gazetesinde yayımlanacak olan yönergesinin esasları çerçevesinde kaleme alınmıştır. Yönergenin kamu kurumlarının ödemeleriyle AB çerçevesinde şeffaflık sağlayan mekanizmaları hakkındaki hükümleri ve konumuzla doğrudan ilgili bulunmayan düzenlemeleri değişik metne yansıtılmamıştır.

Hüküm üreticileri, KOBİ’leri ve fatura ya da eşdeğer ödeme talepleri karşılığı hizmet veren ticari işletmeler ile kişileri, şartları dayatma konumları güçlü ticari işletmeler, özellikle market, süper market, hiper market gibi alışveriş merkezleri karşısında korumaktadır. Pazarlık güçleri ile konumları aynı olmayan kişi ve işletmeler arasında sözleşme özgürlüğü ilkesinin geçerli olmayacağı modern hukukun kabul ettiği bir diğer ilkedir.

Tüketicinin, sigortalının, işçinin, küçük paysahibi ile yatırımcının ve rekabetin korunması alanlarında ikinci ilke geçerlidir. Üretici firmalar ile KOBİ’ler de söz konusu ilkenin kapsamındadır. Çoğunlukla finansal açıdan pek de güçlü olmayan üretici, KOBİ ve benzeri işletmelerin teslim ettikleri malların ve hizmetlerin bedellerini zamanında alarak ekonomik yapılarını güçlendirmelerine yardımcı olmak, pazar ekonomisine hakim yeni bir yaklaşımdır.

AT yönergesi ve değişikliği bu yaklaşımın somut örneğidir.

Yönergenin giriş kısmında da belirtildiği gibi birçok büyük ve güçlü ticari işletme geç ödemeyi bir finansman aracı olarak kullanmaktadır. Ancak bu araç marketlere, süper marketlere, hiper marketlere ve benzeri güçlü ticari işletmelere mal ve hizmet verenleri çok güç durumda bırakmakta, finansal durumlarını sarsmakta, hatta iflasa da sürüklemektedir. Hüküm bu kötü uygulamanın önüne geçmek için öngörülmüştür." şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen, kanun maddesine ait gerekçede de açıklandığı üzere, TTK 1530.maddenin konuluş amacına baktığımızda, mal tedarik sözleşmeleri kapsamında küçük ve orta ölçekli tedarikçiyi, büyük şirketlere karşı korumak amacıyla getirilmiş bir hüküm olduğu, tacirler arası satım sözleşmelerinde uygulanmasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi ...Esas ... Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının ticari defterlerini ibraz etmekten kaçındığı, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının tanzim ettiği dava konusu icra takibine dayanak faturaların taraflarca bağlı oldukları vergi müdürlüğüne beyan edildiği, fatura içeriklerinin davaya dayanak sözleşme hükümlerine uygun olduğu,

eş deyişle davacının sözleşmeden doğan edimini yerine getirdiği ve davalının faturaları bağlı olduğu vergi müdürlüğüne beyan etmekle fatura içeriği hizmeti davacıdan aldığını kabul ettiği, davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan 415.769,86 TL alacaklı göründüğü, davacı taraf her ne kadar takip talebinde işlemiş faiz talep etmiş ise de, davalının takip tarihinden önce usulüne uygun şekilde temerrüde düştüğüne dair dosyaya bir belge sunulmadığı,

TTK 1530 maddesinin somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne, kabul edilen kısım yönünden alacak likit ve itiraz haksız olduğundan %15'ine karşılık gelen icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının KISMEN KABULÜNE

Davalının ... 9. İcra Dairesi’nin... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 415.769,86 TL yönünden iptaline,

Asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,

Kabul edilen miktar yönünden takibin kaldığı yerden devamına,

Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan asıl alacağın takdiren %20’sine karşılık gelen 83.153,97 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 28.401,24 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 5.603,29 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 22.797,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 66.523,18 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan toplam 7.200,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 6.246,04 TL yargılama gideri ile 5.603,29 TL peşin harç ve 615,40 TL başvuru harcı toplamı 12.464,73 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.990,53 TL'nin davalıdan, ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 609,47 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/11/2025

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır Harç/ Masraf Dökümü · Peşin Harç : 5.603,29 TL · Karar Harcı : 28.401,24 TL · Noksan Harç : 22.797,95 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 7.400,00 TL Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 00,00TL Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 7.000,00 TL · Posta Giderleri : 200,00 TL