İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/56 K.2025/916

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin borçlarını ödemekten aciz halde bulunduğunu, İcra ve İflas Kanununun 178. maddesi gereğince iflasını istemek zorunluluğunun doğduğunu, aynı maddenin amir hükmü gereği şirketin bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını dilekçe ekinde sunulduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İflası istenen şirketin taşınır-taşınmaz malvarlığı bulunup bulunmadığına dair TAKBİS kaydı, son yoklama tutanakları, kurumlar vergisi beyannameleri, dosya içine celp edilmiş, iflası istenen şirketin kamu borcu bulunup bulunmadığı hususunda vergi dairesine ve SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere iflası istenen şirketin kamu borcu bulunduğu yönünde cevap verildiği, son yoklama tespit tutanaklarından şirketin faal olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirket merkezinde 12/09/2025 günü saat 11:00-12:00 saatleri arasında inceleme yapılarak şirketin güncel rayiç değerlere göre borca batık durumda olup olmadığı konusunda rapor tanzim edilmesi için dosya bir makine mühendisi, bir tekstil mühendisi, bir mali müşavir ve bir icra ve iflas hukukunda uzman bilirkişiye (..., ..., ..., ...) tevdi edilmiş, mali bilirkişiye şirketin 2023, 2024 ve 2025 yılları ticari defterlerinde şirket merkezinde inceleme yetkisi verilmiş , bilirkişiler ..., ..., ..., ... tarafından sunulan 24.11.2025 havale tarihli raporda özetle,

''Davacı şirketin oluşturulan 15.11.2025 tarihli rayiç değerler bilançosuna göre; aktif toplamının 3.470.029,68 TL, kısa vadeli borçlarının (-) 3.941 688,79 TL, uzun vadeli borçlarının (-) 0,00 TL, özkaynaklarının (-) 471.659,11 TL olduğu, Gerçekleşen bu değerlere göre davacı şirketin 15.11.2025 tarihli Rayiç Değerler Bilanço değerlerine 471.659,11 TL borca batık olduğu, Şirketin 2025 yılında gayri faal durumda olduğu, davacı şirketin rayiç değerler tablosu incelendiğinde, mevcut aktiflerin pasif borçları karşılamaya yeterli olmadığı,

ayrıca şirketin 2025 yılı itibarıyla fiilen faaliyet göstermemesi nedeniyle aktiflerinde bir artış sağlanamadığının anlaşıldığı, bu durumun borca batıklık koşullarının oluştuğunu gösterdiği, İİK m. 179 gereğince sermaye şirketlerinin iflas başvurusunda bulunma zorunluluğunu doğuran doğrudan iflas sebebinin gerçekleştiği, şirketin halen faal olmaması sebebiyle herhangi bir nakit akışı bulunmadığından, uygulamada “nakit akış yetersizliği” olarak adlandırılan aciz halinin de mevcut koşullar itibarıyla oluştuğu'' yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde

Dava, TTK 376, 377 ve İİK 178. madde kapsamında iflasın açılması istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı şirketin İİK 178, İİK 179 maddeleri kapsamında aciz halinde olup olmadığı, borca batık durumda olup olmadığı ve iflasına karar verilmesi için gereken koşulların mevcut olup olmadığı konularından ibarettir.

Dava, borca batık durumda bulunan şirketin resen borca batık durumda olduğunun belirtilerek iflasın ihbarı niteliğinde bulunan iflas davası istemine ilişkindir. Konuyu düzenleyen 2004 sayılı İİK nın 178-179 ve 6102 sayılı TTK'nın 376.maddelerinde sermaye şirketlerinin herhangi bir icra veya iflas takibine maruz kalmadan temsilcileri tarafından borca batık durumda oldukları mahkemeye yapılacak bir başvuru ile iflasını isteyebilecekleri düzenlenmiştir.

İİK'nın 178. ve 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin borca batık durumda olması gerekir. Aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır, borca batıklıkta ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur.

Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK.nun 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflasını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. İflas talebi üzerine mahkemede bilirkişi incelemesi yaparak iflas talebinin yerinde olup olmadığını belirler. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 324. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır.

TTK'nın 324. maddesine göre borca batıklık bilançonda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançonun çıkarılması gerekir. Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir.

Bunun için mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir.

Borca batıklık, TTK’nın 324. maddesinde gösterilen şekilde varlıkların rayiç değerini belirlemek ve İİK’nın 178/1. madde ve fıkrasında belirtilen alacaklılar listesinde gösterilenler ile gerçek anlamda tespit edilebilecek diğer borçların tutarına göre belirlemelidir. Borca batıklıktan kurtulma ise tüm borçların ödenmesi anlamına gelmeyip, aktifin pasiften fazla olmasını ifade eder.

Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tespiti gerekir. Bu tespitin yapılmasında, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer delillerin toplanması, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir.

Borca batıklığın tespitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, bu noktada, konusunda uzman bilirkişilerin görüşüne başvurulmalıdır. Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir." (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/1607-1904 E. K. sayılı ilamı)

İİK. 181. Maddesinde de, İİK. 159, 160, 164, 165, 166. Maddelerinin bu fasıl hükümlerine göre vukua gelen iflaslara da tatbik olunacağı ifade edilmiştir.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde İİK. 166. Maddesi kapsamında ticari sicil gazetesi ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetede ilan yapılarak dosya içine sağlanmıştır.

Davacı şirketin, dava tarihi itibarıyla ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... Sicil numarası ile kayıtlı olduğu, şirketin merkezinin ...adresinde kayıtlı olduğu ve davanın İİK 154/1 maddesi kapsamında yetkili İstanbul mahkemelerinde ikame edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili ... Şirketinin aktiflerinin, borçlarını karşılamaya yetmediğini, şirketin borca batık durumda olduğunu, şirketin doğrudan iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı TTK 542/c maddesi gereğince şirket borçları şirket varlığından fazla olduğu takdirde durumun derhal şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine bildirilmesi yasal zorunluluktur. İflası istenen şirketin borca batık durumda olup olmadığı konusunda rapor tanzim edilmesi için dosya bilirkişi heyetine bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda şirketin rayiç değerlere göre özvarlıklarının -471.659,11 TL olduğunun ve borca batık durumda olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla TTK 379, TTK 542/c ve İİK 178 gereği ... Şirketinin flasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP