İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/182 K.2024/239

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... A.Ş’nin Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil ettirmiş olduğu ... numaralı tasarımının yenilik kriterini taşımadığını, tasarımın tüm dünya ve Türkiye genelinde daha önceden kamuya sunulmasından dolayı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sunduğu tarih bilgisi teyit edilemeyen görsellerin, gerek tarihsiz bir takım güncel görseller karşısında, müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını etkilenmediğini, davanın öncelikle hukuki yarar yokluğundan reddine ,mahkeme aksi yönde kanaatteyse haksız davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; Davalı adına ... tescil nolu ETB'nin 1, 2, 3, 4 nolu formunun hükümsüzlüğüne ilişkindir.

Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi ..., ..., ... 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 Haziran 2017 tarihli ürün ile hükümsüzlüğü istenen ...

(1) numaralı yenilik ve ayırt edicilik yönünden karşılaştırılan tasarımların hükümsüzlüğü istenen kulp tasarımı iken hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen su ısıtıcı üzerinde yer alan desen tasarımları olduğu, tasarımlar karşılaştırıldığında her ikisinin hem ürün olarak hem de desen oluşumu açısından farklı olduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünün üzerinde yer alan birbirini takip eden tek bir desenden oluştuğu, bu desenin ise kare biçiminin köşegenlerinin orta bölümünden hafif yükseltilmesi ile oluşturulduğu, birbirini takip edecek şekilde 4 yandan sıralandığı,

hükümsüzlüğü istenen kulp tasarımında ise farklı geometrik biçimlerin köşelerinden farklı şekilde birleştirilerek daha organik ve birbirini takip etmeyen yüzeyler oluşturulduğu, yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü istenen ...

(1) numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 haziran 2017 tarihli üründe yer alan desen arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 Haziran 2017 tarihli ürün ile hükümsüzlüğü istenen ...

(2) numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik yönünden karşılaştırılmasında, hükümsüzlüğü istenen “sap tasarımı” iken hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen su ısıtıcı üzerinde yer alanın desen tasarımları olduğu, tasarımlar karşılaştırıldığında her ikisinin hem ürün olarak hem de desen oluşumu açısından farklı olduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünün üzerinde yer alan birbirini takip eden tek bir desenden oluştuğu, bu desenin ise kare biçiminin köşegenlerinin orta bölümünden hafif yükseltilmesi ile oluşturulduğu ve birbirini takip edecek şekilde 4 yandan sıralandığı,

hükümsüzlüğü istenen sap tasarımında ise farklı geometrik biçimlerin köşelerinden farklı şekilde birleştirilerek daha organik ve birbirini takip etmeyen yüzeyler oluşturulduğu, hükümsüzlüğü istenen tasarımın orta bölümünde bulunan yüzeyler ile yan kısmında alan yüzeylerin de birbirinden farklı biçimde olduğu, tasarımların üzerinde yer alan yüzeylerin oluşturduğu alanların farklı olup farklı algılanmasını sağladığı, yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü istenen ...

(2) numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 haziran 2017 tarihli üründe yer alan desen arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, hükümsüzlüğü istenen ...

(3) ve (4) numaralı tasarımların dava konusu yenilik ve ayırt edicilik yönünden hükümsüzlüğü istenen “tencere ve tencere gövdesi” iken hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen su ısıtıcı üzerinde yer alanın desen tasarımları olduğu, tasarımlar karşılaştırıldığında her ikisinin hem ürün olarak hem de desen oluşumu açısından farklı olduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünün üzerinde yer alan birbirini takip eden tek bir desenden oluştuğu, bu desenin ise kare biçiminin köşegenlerinin orta bölümünden hafif yükseltilmesi ile oluşturulduğu, birbirini takip edecek şekilde 4 yandan sıralandığı,

hükümsüzlüğü istenen tencere ve tencere gövdesi tasarımında ise farklı geometrik biçimlerin köşelerinden farklı şekilde birleştirilerek daha organik ve birbirini takip etmeyen yüzeyler oluşturulduğu, hükümsüzlüğü istenen tasarımın üst bölümünde yer alan yüzeylerin daha uzun ve büyük iken aşağıya doğru daha küçülerek devam ettiği, tasarımların üzerinde yer alan yüzeylerin oluşturduğu alanların farklı olup farklı algılanmasını sağladığı, yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü istenen ...

(3) ve (4) numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 haziran 2017 tarihli üründeki desen arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, hükümsüzlüğü istenen ... numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 Haziran 2017 tarihli ürün görselinde yer alan desen arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,

bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, davalı tarafa ait ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarına haiz olduğu dolayısıyla hükümsüzlük şartlarının bulunmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, davacı iddiası, davalı savunması, hükümsüzlük talebine ilişkin sunulu deliller, tasarım tescil dosyası, HMK 266 madde kapsamında düzenlenen denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile birlikte incelendiğinde;

Bilindiği üzere 6769 sayılı SMK. 56 vd maddelerine göre yeni ve ayırd edici tasarımlar belge verilerek korunur. Bir tasarımın aynısı başvuru ve ya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılıklar gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırd edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Ayırd edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır.

Hükümsüzlük sebepleri;

A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,

B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,

C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,

D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,

E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.

Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.

7.5.2024 tarihli alanında uzman bilirkişilerce hazırlanan raporda hükümsüzlüğü istenen ... tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 7 haziran 2017 tarihli üründeki desen tescilli tasarım ürünleri ile ve renkli görselleri ile birlikte kıyaslanmış, ürünler yan yana denetime uygun olarak raporda gösterilmiş, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ürünlerde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığından , davalı tarafa ait ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarına haiz olduğu dolayısıyla hükümsüzlük şartlarının bulunmadığı anlaşıldığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.

Katip Hakim