İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/78 K.2023/233

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'e ait olan “...”, “...'', “...” ve “...” adlı albümlerde yer alan 8 adet eserde müvekkillerinin çıkardığı şiir kitabından birçok şiirin izin alınmaksızın ve tahrif edilerek kullanıldığı ve bahsi geçen ve müvekkile ait bulunan bu eserlerin ... tarafından ... kendi adıyla kaydettirilmiş olduğunu, davalı hakkında ... 2. Fikri ve Sınai Hakları Ceza Mahkemesinin ... E. ve .... K. Sayılı dosyalarında kesinleşmiş adli para cezasına hükmedildiğini, müvekkilin hak sahibi olduğu açık olan eserlerin davalı taraf tarafından kullanıldığının belirlendiğini, davalı taraf tarafından müvekkilin kişilik hakları ihlal edildiğini, şimdilik 1.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı yan 3.10.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 7500 TL olarak talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yan cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; Esere tecavüz kapsamında şimdilik 1.000 TL maddi(Davacı yan 3.10.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 7500 TL olarak talep etmiştir. ) 15.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili talepli olarak açılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip davacının davacının dava dilekçesi davalı yana tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş,davacı yan her ne kadar adli yardım isteminde bulunmuşsa da yasal şartların bulunmadığı anlaşılmış, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler .... ve ...'ın 31/01/2023 tarihli bilirkişi raporlarında.

Dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin intihal düzeyinde olduğunu, “...” isimli şarkının sözleri tamamen davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözleri ile oluşturulmuş ve bu sözler kendisine ait gibi gösterilmiş olduğunu, Keza, bu sözlerin kasten ve kaynak gösterilmeden kopyalanmış olduğunu, dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...

Şubesi” ve “... ...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunun değerlendirildiğini, davalı tarafın “... ...” isimli şarkının sözlerinde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılarak kayda değer bir benzeşme teşkil edilmiş olduğunu, Statik ve kuramsal metinlerin aksine,

edebiyat eserlerinde nicelik nitelikten daha fazla önem taşıyacağını bir edebiyat eserinde veya bir şarkı sözünde ya da bir şiirde ancak birkaç dize veya çarpıcı bir söz kalıbı kitlelerin diline yerleşir ve o eseri ve sahibini meşhur eden de eserin bütününden ziyade sözü edilen bu hayati parçacıklar olduğunu, Alıntı yapılan veya kopyalanan kelime sayısından ziyade, vuruculuk ve akılda kalıcılık açısından zihinlere ve dillere yerleşen söz ve söz kalıplarının alınması ve kopyalaması çok daha ciddi ve vahim olduğunu, şarkı sözünde de aslen davacıya ait bulunan “...” imgesi veya söz dizgesinin kullanılmış olması,

en az şarkı sözlerinin tamamının izinsiz alınarak kullanılmasından daha mühim olacağını, dolayısıyla, bu bakımdan nitelik bağlamında bir intihalden söz edilebileceğini, dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunu, davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde büyük ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılmış olduğunu, bu şarkı sözleri özelinde,

rapordaki örnekte ki “...” benzeri orijinal bir metaforun olmadığını, daha çok eğitimsiz ve bilgisiz bir insan kesiminin ya da sıradan bir bireyin bile gerçek veya muhayyel sevgiliye yönelik olarak düşünüp hayal edebileceği düzeyde bir romantizm ve iğnelemenin söz konusu olduğunu, tam olarak alınan veya benzeri ve eş anlamlısı kullanılan kelime hacmi olarak ise iltibas seviyesi nispeten daha yüksek olduğunu, dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunun değerlendirilmekte olduğunu,

davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde belirli bir ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılmış olduğunu, İltibas düzeyinin düşük ölçekte olduğunu, dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunun değerlendirildiğini,

davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde büyük ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanıldığını, İltibas yaygın ve şarkı sözlerinin büyük bir bölümünü kapsamakta olduğunu, dosya muhteviyatında davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerlik sadece ilk üç dize için geçerli olmak üzere intihal düzeyinde olduğunun değerlendirildiğini,

Davalı tarafın “...” isimli şarkısının sözlerinde sadece davalının şarkı sözlerinin ilk üç dizesinde görülecek şekilde olmak üzere davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar ve kelime bütünlükleri tümüyle alınmış olduğunu, Her bir söz için 1000 - 1250 TL civarında bir rayicin söz konusu olabileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

... 2. Fikri ve Sınai Hakları Ceza Mahkemesinin... E. ve ... K. Sayılı dosyası celp edilmiştir. Mahkememiz dosyasındaki davalı olan ... hakkında ceza yargılamasında Sanık sıfatıyla yargılama yapıldığı ve sanık hakkında 5846 sayılı yasının 71/1,TCK 62. Maddeler kapsamında neticeten 6080 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, HMK 266 madde kapsamında telif hukuku ilkelerine göre hazırlanmış, dosyadaki deliller ile uyumlu heyet raporu, ... 2. Fikri ve Sınai Hakları Ceza Mahkemesinin ... E. ve ....

K. Sayılı dosyasına sunulan bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor kapsamı , ceza yargılamasına sunulan CD, davacıya ait şiirlerin yer aldığı sunulu kayıtlar, davalının kullanımına ilişkin ceza yargılamasına sunulu görseller, kaldırılan videonun bulunduğu ceza yargılamasına sunulu CD, meslek birliklerine yazılan ve raiç yönünden bilgi ve belge bulunmadığına dair yazı kapsamları bir bütün olarak incelendiğinde ; davacının şiirlerinin 3.kişilerce kullanıp aldığı bir telif yada lisans sunmadığı,

dolayısıyla talep ettiği tazminat yönünden düzenlenen bilirkişi raporunun esas alınmasının gerektiği, bilirkişilerin raporlarında da belirttiği üzere, sektörde müzik eseri sözü bedeli tayin edilirken yazarının tanınmışlığı, dinlenme, daha önceki eserlerinin yer aldığı albümlerin CD satış adetleri, albüm yapım masrafları içerisindeki payı, albüm satışlarının ulaşacağı satış adedinin ne zaman yapım giderlerini amorti edeceği gibi kriterler göz önünde tutulduğunu, Youtube üzerindeki kanalın incelendiğini, şarkıların dinlenme adetlerine, izlenme sayılarına göre eser başına 1000 /1250 TL civarında raiç belirlenmesinin uygun olduğu belirtilmiştir.

Davacı ise 1250 TL tazminat baz alınmak suretiyle 6 eser yönünden toplamda 7500 TL maddi tazminat istediklerini bildirmişlerdir.

Davalı acılan davaya cevap vermemiş, delil bildirmemiş, eserleri davacıdan aldığı izin ile yayınladığı yönünde hiçbir delil sunmamış olup, HMK 266 madde kapsamında bilirkişilerce düzenlenen raporun denetim uygun olduğu gözetilerek hükme dayanak olarak alınmış ve; “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin intihal düzeyinde olduğu, “...” isimli şarkının sözlerinin tamamen davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözleri ile oluşturulmuş ve bu sözler kendisine ait gibi gösterildiği, bu sözlerin kasten ve kaynak gösterilmeden kopyalanmış olduğu,bu nedenle davacının manevi tazminat talep etme hakkının bulunduğu,

keza “...” ve “... ...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunun bilirkişilerce tespit edildiği, davalı tarafın “... ...” isimli şarkının sözlerinde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılarak kayda değer bir benzeşme teşkil edilmiş olduğunun raporda ayrıntılı olarak belirtildiği, eserlerin karşılaştırmasının yapıldığı, keza davacının “...” ve davalının “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğu,

davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde büyük ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılmış olduğu, davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğu,

, davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde belirli bir ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanılmış olduğu, davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin iltibas düzeyinde olduğunun değerlendirildiği,

davalı tarafın “...” isimli şarkının sözlerinde büyük ölçüde davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar alınarak ve başka bazı unsurların ise benzer, ortak yönlü veya eş anlamlı karşılıklarından yararlanıldığı, davacı ve davalı taraflara ait bulunan “...” ve “...” isimlerini taşıyan şarkı sözleri arasındaki benzerliğin sadece ilk üç dize için geçerli olmak üzere intihal düzeyinde olduğu,

Davalı tarafın “...” isimli şarkısının sözlerinde sadece davalının şarkı sözlerinin ilk üç dizesinde görülecek şekilde olmak üzere davacıya ait bulunan “...” isimli şarkının sözlerinde yer alan birtakım unsurlar ve kelime bütünlükleri tümüyle alınmış olduğu, dolayısıyla davalının izinsiz olarak davacıya ait eserleri kullandığı,

umuma arz ettiği, bilirkişilerce her bir söz için 1000 - 1250 TL civarında bir rayicin söz konusu olabileceğinin belirlendiği , mahkememizce davalı eserinden intihal oranı gözetildiğinde bilirkişilerce 1250 TL olarak belirlenen en üst hadden tazminat takdirinin gerektiği, 6 eser için izinsiz kullanım olduğundan 6 X 1250=7500 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı yan aynı zamanda manevi tazminat da talep etmiş olup, somut uyuşmazlıkta manevi tazminat koşullarının da davacı yararına gerçekleştiği anlaşılmıştır. manevi tazminat tutarı belirlenirken davalının eserleri izinsiz kullanma şekli ve kullandığı mecra, kullanım şekli, eserlerin değiştirilmiş olması ve süresi gözetildiğinde 10.000,00 TL manevi tazminatın somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun bir miktar olduğu kabul edilmiştir. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı olmadığından, manevi tatmine yönelik iç huzuru sağlamayı hedef alan bir tazminat türü olduğundan fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiş ve yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸