İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/15 K.2024/82

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı dava dilekçesinde özetle. Program formatı tarafınca hazırlanan ve tamamen tarafının fikir ürünü olarak ortaya çıkmış, dünyada hiçbir ülke ve lisanda bulunmayan, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü'nce kayıt tescil edilmiş yarışma programları formatının, rızası olmadan isim ve içeriği değiştirilerek "...” adı altında ... kanalı tarafından yayınlandığını,

bu nedenle tarafının manevi zarara uğradığını ileri sürerek FSEK kapsamında tecavüzün refi ile tekrarlarının yayınlanmasının ve yeni bölümler çekilmesinin önlenmesine,yayınlanmış bölümlerin imhasına,hükmün ulusal gazete ve televizyonlarda masrafi davalıdan alınarak yayınlanmasına ve 6100 sayılı kanunun 107.maddesine göre belirlenecek maddi zararların ve uğranılan kar kaybının tazmini ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava şartı olan arabuluculuğa başvurmadan dava açması nedeniyle davanın usulden reddine, yetki ve husumet itirazında bulunduklarını ileri sürerek haksız ve kötü niyetli davanın tüm talepler yönünden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmalık; Davacının üzerinde hak sahibi olduğu program formatının rızası hilafına isim ve içeriği değiştirilerek davalı kanalda yayınlandığı iddiası kapsamında tecavüzün ref-i , önlenmesi, yayınlanmış bölümlerin imhası şimdilik 1000 TL, belirsiz alacak hükümlerine göre tazminatın davalıdan tahsili ayrıca uğranılan kar kaybının tazmini istemine ilişkin olarak ve hükmün ilanı kapsamında açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı taraf zaman aşımı, derdestilik, yetki ve arabuluculuk dava şartı itirazında bulunmuş ise de; yapılan tetkik ve incelemede, açılan davanın süresinde olduğu, derdestlik itirazına konu alan davada davacının dayanmış olduğu format aynı ise de davalı yanca yapılan programın derdestlik itirazına konu dava dosysındaki tv programı ile aynı olmadığı, dolayısı ile derdestlik ve kesin hüküm itirazının yerinde olmadığı, dava konusu davalı tarafından yayınlanan tv programının ülke çapında yayın yapması, etkisinin her yerde görülmesi sebebiyle mahkememizin yetkili olduğu,

dava konusu taleplerden birinin tecavüzün ref-i kapsamında olması hasebiyle zorunlu arabuluculuk dava şartının somut dava yönünden uygulanamayacağı mahkememizce değerlendirilmekle, bu yöndeki davalı yan itirazlarının reddine dair karar verilmiştir.

Davacı yan dava dilekçesi ile; kendisine ait maç güncel (sıcak maç isimli) 7 sayfalık yarışma program formatının, rızası olmadan isim ve içeriği değiştirilerek "...” adı altında ... kanalı tarafından yayınlandığını, bu nedenle tarafının manevi zarara uğradığını ileri sürerek FSEK kapsamında tecavüzün refi ile tekrarlarının yayınlanmasının ve yeni bölümler çekilmesinin önlenmesine,yayınlanmış bölümlerin imhasına,hükmün ulusal gazete ve televizyonlarda masrafi davalıdan alınarak yayınlanmasına ve 6100 sayılı kanunun 107.maddesine göre belirlenecek maddi zararların ve uğranılan kar kaybının tazmini ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı yan, dayanmış olduğu formatın rızası olmadan isim ve içeriği değiştirilmek suretiyle davalı yanca yayınlanması sebebiyle evvelce ... 1.FSHHM ..Esas sayılı dava dosyası ile dava ikame etmiş olup, ilgili davada davacının dayandığı program aynı olup, davalının yayınladığı program ismi farklı olmakla birlikte ilgili dava dosyasında davanın reddine dair karar verilmiş, davacı yan kararı istinaf etmemiş ve ilgili karar kesinleşmiştir. Kesinleşen mahkeme kararında;

"Davacıya ait maç güncel (sıcak maç isimli) 7 sayfalık yarışma programı metni incelendiğinde program unsurlarının detaylandırılmadan genel hatlarıyla anlatıldığı, yarışmanın soru kategorüleri ve puanlama usulünden bahsedildiği ancak sunucunun nerede duracağı, hangi kalıp sözleri söyleyeceği, soruları ve cevapların süreleri, izleyicilerin nerede duracağı, stüdya tasarımı, kaç kemara olacağı açıları ve benzeri unsurlarının belirtilmediği,

yapılan anlatım genel hatlarıyla bir yarışma programının yarışmacı ve soru katagorilerini ve soruların cevaplama v epuanlama sisteminin genel hatlarıyla anlatıldığı bu anlamda sunulan program format metninin eser niteliği için gerekli olan somutluk kriterini taşımadığı,

FSEK düzenlenen eserlere ilişkin korumadan yararlanamayacağı haksız rekabete ilişkin korumadan yararlanabileceği beyan edilmiş, her iki bilirkişi raporu birbirine uygunluk gösterdiğinden davacı taraf tekrar itirazda bulunmuş ise de, yeterli derecede inceleme yapılmış, rapor alınmış bu nedenle yeniden rapor ve ek rapor alınmasına yer olmadığına itirazların reddine karar verilerek bilirkişi raporları hükümde dayanak yapılmıştır.

Dosyaya celp edilen taraf delilleri, yaptırılan bilirkişi incelemesi, tüm deliller dikkate alındığında dava esere yönelik tecavüzün tespiti, men'i, maddi manevi tazminata ilişkin olup, 5846 sayılı FSEK 1/b maddesine göre eser niteliği FSEK 1/b maddesi anlamında tanımlanmış olup, eser sahibinin husiyetini taşıyan ve ilim v e edebiyet, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulüdür.

Bir eserin eser niteliğini kabulü için onun sahibinin hususiyetini taşıması, bireysel zeka ve şekillenen fikri bir içeriğin bulunması gerekir, aynı zamanda düşüncenin soyutluktan çıkarak somutlaşmış olması ve FSEK de sayılan eser türlerinden birinin kapsamında kalması gerekir,

somut olayda davacı tarafa ait ürünün format taslağının FSEK anlamında somutluk ve özgünlük karakteri taşımadığı eser niteliğinde olmadığı anlaşıldığından davacı tarafın FSEK kapsamında korunacak bir hakkı ortada bulunmadığından haksız rekabete ilişkin de bir dava ortada olmadığından tüm talepler yönünden yerinde olmayan davanın reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür. " ifade edilmiş olup, ilgili dava dosyasında davacının dayandığı 7 sayfalık formatın tamamı incelenmiş ve dava konusu formatın eser niteliğinde olmadığı,

davacı tarafın FSEK kapsamında korunacak bir hakkı ortada bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu durumda davacının dayanmış olduğu formatın eser mahiyeti olmadığı, söz konusu formata dayalı olarak FSEK kapsamında korunacak bir hakkın olmadığı kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit hale gelmiştir.

Bu durumda davacı dava konusu format ile ilgili olarak FSEK kapsamında dava açamayacağı kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olmakla birlikte ancak yine kesinleşmiş mahkeme kararında belirtildiği üzere koşulların oluşması halinde haksız rekabete ilişkin dava açabileceği, dava dilekçesi incelendiğinde davacının haksız rekabete ilişkin bir talebi ve davasının mevcut olmadığı, haksız rekabete ilişkin bir davanın mevcut olması halinde de davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerekeceği, nitekim davacının yukarıda bahsi geçen ...

1 FSHHM ... Esas sayılı dava dosyasında verilen ret kararı sonrası davacı yan bu defa aynı davayı haksız rekabet hükümleri çerçevesinde ... 1 FSHHM ...Esas sayılı dava dosyası ile ikame etmiş, mahkemece davanın haksız rekabete konu dava olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmiş, görevsizlik kararı sonrası ...

20.ATM ...Esas sayılı dava dosyası ile yargılamaya devam edilmiş, ilgili dava dosyasında davanın reddi yönünde karar verilmiş, verilen karara ilişkin olarak ise uyap üzerinden yapılan kontrolde yapılan istinaf incelemesi neticesinde İstanbul BAM 12.H.D 2021/1078 Esas, 2024/168 Karar sayılı ilamı ile esastan ret kararı verilmiş, görev konusunda kaldırma yapılmamış, haksız rekabete konu alan dava yönünden Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu hususu kesinleşmiştir.

Hülasa, davacı tarafın dayandığı formatın eser niteliğinde olmadığı, davacı tarafın FSEK kapsamında korunacak bir hakkı ortada bulunmadığı kesinleşmiş mahkeme kararı ile tespit edilmiş olup, bu durumda davacı dava konusu format ile ilgili olarak FSEK kapsamında dava açamayacağı kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olmakla birlikte ancak yine kesinleşmiş mahkeme kararında belirtildiği üzere koşulların oluşması halinde haksız rekabete ilişkin dava açabileceği, dava dilekçesi incelendiğinde davacının haksız rekabete ilişkin bir talebi ve davasının mevcut olmadığı, haksız rekabete ilişkin bir davanın mevcut olması halinde de davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerekeceği anlaşılmakla açılan davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır