İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/334 K.2018/315

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin İzmir acentesi...Şti'nin acentelik sözleşmesinden doğan 31/03/2007 tarihi itibariyle tahakkuk etmiş 1.036.309,84-TL alacağının bulunduğunu, alacağının tahsilini için İstanbul ... İcra Müd. ...

E. Sayılı dosyası ile 27/07/2007 tarihinde borçlu acentelerinin acentelik sözleşmelerinden doğan borçlarından dolayı 60.000,00-TL'si kadar gayrimenkul ipoteği veren ... aleyhine fazlaya ilişkin haklı saklı olarak 120.000,00-TL'sinin tahsili talebiyle ipotekli icra takibine geçildiği ancak davalının işbu takibe itirazda bulunduğunu, acentelik sözleşmesinin 29. Maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olup müvekkili şirketin defter ve kayıtlarının dışında delil kabul olunamayacağının kararlaştırıldığını beyanla itirazın iptali istemine ilişkin huzurdaki davayı ikame etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu edilen taşınmazların...'ta bulunması nedeniyle yetki itirazlarının bulunduğunu ve dosyanın yetkili Selçuk Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, takip konusu borcun ... Sigorta ile borçlulardan ...

Şti arasındaki sigorta acenteliği sözleşmesinden doğacak borç için kurulmuş bir teminat ipoteği olduğunu, dava konusu icra takibinde ipoteklerin ve borçluların ayrı ayrı olması ve bu nedenle taraflar arasında zorunlu dava arkadaşlığı yok iken her ipotek borçlusu için ayrı ayrı takip yapılması gerektiğini, takip talebinde ipotek miktarı olan 400.000,00-TL üzerinden talep edilen hususlar için TMK 851.

Maddesi gereğince üst sınır ipoteği limiti içinde değerlendirilmesini, icra dairesine hitaben yazılan dilekçede görüleceği üzere toplam borç miktarının 220.000,00-TL olduğuna dair yazılı beyanda bulunulduğunu, ipotekli taşınmazın ihalesinde bu miktarın nazara alınmasınının talep edildiğini, faiz oranının fahiş olmakla icra inkar tazminatı için de şartların oluşmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, yargılama sürecinde yazılan müzekkereler ve tarafların sunmuş oldukları deliller kapsamında; ...Noterliği'nin 14/05/2007 tarihli ihtarnamesi, taraflar arasında imzalanan acentelik sözleşmesi, davalılara ait taşınmazlara ait ipotek belgeleri, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya fotokopisi, İstanbul ... İcra Hukuk Mah.... E. Ve...

E. Sayılı dosyanın kesinleşme şerhli karar örneği, Selçuk Tapu Sicil Müdürlüğü'nce sunulan 4 sayfa tapu kaydı ve 3 sayfa resmi senet fotokopisi, ihtarnamenin tebliğ şerhi örneği, İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasındaki karar örneği, Aydın Tapu Müdürlüğü'nce sunulan 1 adet tapu kaydı ve 1 adet akit tab. fotokopisi, Selçuk Tapu Müdürlüğü'nce sunulan 1 sayfa tapu kaydı 2466 ve ... yevmiyeli akit tablosu 1217 yevmiyeli cebr-i satış istem belgelerinin fotokopileri celp olunmuştur.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiler mali müşavir ..., hukukçu ... ve sigortacı...'e tevdi edilmiş olup, tanzim olunan 06/07/2013 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede yevmiye defterinin TTK'nun 70 ve 72. Maddesi gereğince gerekli kapanış tasdikinin görüldüğünü, dosyaya sunulan deferlerin TTK ve VUK usul hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, davacı ... şirketi tarafından incelemeye sunulan hesap ekstresinin incelenmesi sonucunda ...

Şti.'nin cari hesap bakiyesinin 1.059.657,06-TL alacaklı olduğunun görüldüğünü, davalı şirketin borca itiraz etmesine rağmen dosyaya borcunun olmadığını ispat edecek herhangi bir bilgi belge sunmadığını, davacı ile davalı ... ve ... arasında yapılan 12/10/2004 tarihli ... yevmiye numaralı resmi senet - ipotek akit tablosunda ipoteğin açıklamasının " ... Şti'nin ...

Sigorta ile olan acentelik muamelelerinde mütevellit mevcut ve doğacak bilcümle borçlarına karşılık olmak ve fekki şirket arafından bildirilinceye kadar deam etmek üzere acentelik sözleşmesinin feshine kadar %80 faizle ...

Sigorta lehine müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla 3. Derecede ve serbest derecede istifade etme hakkı olmak kaydıyla 60.000,00-TL bedelle ipotek tesis ettiklerini ..." şeklinde olduğu, keza davacıyla davalılardan ... arasında yapılan 04/03/2005 tarih ve 3247 yevmiye numaralı resmi senet - ipotek akit tablosunda ipoteğin açıklanmasının " ... ... Şti.'nin ...

Sigorta ile olan acentelik muamelelerinde mütevellit mevcut ve doğacak bilcümle borçlarına karşılık olmak ve fekki şirket tarafından bildirilinceye kadar devam etmek üzere acentelik sözleşmesinin feshine kadar %50 faizle ...

Sigorta lehine müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla 1. Derecede ve serbest derecede istifade etme hakkı olmak kaydıyla 60.000,00-TL bedelle ipotek tesis ettiklerini..." şeklinde olduğu, davalı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesine yönelik yapılan takibin davacılar adına kayıtlı bulunan taşınmazın dava dışı ...

Şti'nin borçlarına karşılık olmak üzere acentenin kesinleşmiş 1.059.657,06-TL borcuna karşılık yapıldığının görüldüğü, incelenen İstanbul 1...İcra Hukuk Mah. ... E. Sayılı dosyasında verilen kararda ipotek limitini aşan kısım için takibin iptali yönünde karar verildiği anlaşılmakla; her ne kadar davacı şirketin çok daha fazla alacağı mevcut ise de takibin ipotek tutarları toplamı olan 120.000,00-TL üzerinden yapılmasının gerektiği, sonuç itibariyle davacının ...

Şti'den cari hesap bakiye alacağının 1.059.657,06-TL olduğu, davalıların borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla söz konusu şirket lehine vermiş olduğu ipotek karşılığı ipotek akit tablolarında 60.000,00-TL + 60.000,00-tl olmak üzere toplamda 120.000,00-TL üzerinden borçlu olduğu ve söz konusu tutarda takip talebinde bulunabileceği sonuç ve kanaatinde olduğunu bildirilmiştir

(3)Mahkememizin 19/12/2013 tarihli duruşmasının 2 no'lu ara kararı gereği dosyanın daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilerek beyan ve itirazları karşılar ek rapor sunmaları istenmekle, dosya bu kapsamda bilirkişilere tevdi edilmiş olup, tanzim olunan 28/01/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle; sunmuş oldukları kök rapordaki tespitlere dayalı olarak davacının ticari defterleri ve davalıların sunduğu delillere göre davalıların borçlu görünse de ilk rapordaki tespitlerden farklı olarak asıl alacağın varlığının ve ipotek borçlusu davalıların sorumluluğunun mevcut olup olmadığının geçerli olarak ispatı için işbu itirazın iptali davasının dava dışı asıl borçlu

konumundaki diğer takip borçlusu ... Şti'ne karşı da yöneltilmesi gerektiği sonuç ve kanaatinde olduğunu bildirilmiştir.

Mahkememizin 07/05/2015 tarihli duruşmasının 4 no'lu ara kararı gereği dosyanın ... Şti'nin kayıtlı olduğu İzmir Selçuk ASHM'ne mali müşavir bilirkişi vasıtası ile defter incelemesi yapılması için gönderildiği ancak sunulan 26/08/2015 tarihli beyanında özetle; ...Şti'nin adresinde bulunmaması nedeniyle Selçuk Vergi Dairesi tarafından resen terk işleminin yapıldığı ayrıca şirket muhasebecisi ile yapılan görüşmede firmanın 2007 takvim yılı defterlerinin mükellefe teslim edildiği ve kendilerinde herhangi bir belge olmadığını beyan etmesi üzerine herhangi bir bilirkişi raporu düzenlenemediği bildirilmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. Yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... şirketinin acentesi konumundaki dava dışı ... Şti'nin acentelik sözleşmesinden doğabilecek borçlarından dolayı ... ve ...'nin 60.000,00 TL limitli, diğer davalı ...'in de yine 60.000,00 TL limitli gayrımenkul ipotek rehni verdikleri sabittir.

Takip konusu borcun kaynağına yönelik olarak ek bilirkişi raporu dahilinde yapılan tespitte de değinildiği üzere dava dışı acente tarafından düzenlenen sigorta poliçelerinden dolayı sigortalılardan tahsil edilmiş prim alacakları yönünden banka sigorta muamele vergisini takip eden ay ilgili vergi dairesine ödemekle yükümlü olduğundan tahsil etmemiş olduğu sigorta primlerinden dolayı da vergi dairesine herhangi bir ödeme yapmaması gereklidir.

Bu minvalde yapılan tespit nazarında sigorta acentesinin kendi borcunda gözüken sigorta prim borcuna ait acentelik komisyonu almış olması ve düzenlenen poliçeler kapsamında banka sigorta muamele vergisi ile acenteliğe ait serbest meslek kazanç vergisini de ödemiş olması sebebiyle borcun varlığı kabul edilmiştir. Kaldı ki acenta konumundaki dava dışı şirketin icra takibine herhangi bir itirazı da söz konusu olmayıp alacak muaccel hale gelmiştir.

Bunun yanında ...Noterliği'nin ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile muacceliyet ihtarlarının davalılara gönderildiği de sabit niteliktedir. Tesis olunan ipotekler üst sınır ipotekleri olup dava dışı acente şirketinin kesinleşmiş borcuna karşılık davalı borçluların tesis olunan ipotek limiti ile sorumlu tutulmaları gerektiği anlaşılmış bu minvalde icra dosyasına vaki itirazın, takipte adı geçen davalı borçluların limit miktarıyla sınırlandırılmak üzere borçlu tutuldukları görülmekle iptaline karar verilmesi gerekmiş bunun yanında alacak likit ve belirlenebilir olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğinin takdiriyle neticeden aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.