İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/412 K.2020/212

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın uygunsuz su dolumu nedeni ile reklam edilmesi sonucu kendisinin hızla müşteri kaybettiğini, dolayısı ile büyük zararlarının oluştuğunu, davalının uygunsuz su dolumu yapması damacanalarının kirli olması nedeni ile müşteriler ile tartıştığını ilçe sağlık müdürlüğüne yapılan şikayetler nedeni ile işyerinin mühürlendiğini bu nedenle kendisini toparlayamadığını, bu yüzden 04/06/2012 tarihinde bir başka firma olan ... kaynak sularının 4.700,00 TL bedelle , 05/06/2012 tarihinde bir gün sonra ... sularının 30.000,00 TL bedelle bayiliğini aldığını,

diğer firmaların sularının satışını bırakması halinde kendisine ... kaynak suları tarafından 1.000 adet, Sırmakeş sularının ise 5.500 Adet bedelsiz su vereceklerine ilişkin beyanda bulunduklarını, bu talepleri davalı yana ilettiklerini bu nedenle de kendisinin başka bayilerin sularını bırakması halinde ve aylık 3.000 damacana su satması halinde sözleşme yapmak koşulu ile 5.500 adet damacana suyu bedelsiz verileceğini belirttiklerini, ancak kendisinin düzenini bozmamak için yine tekrar eski davalıya dönüş yaptığını, davalının yapılan satış neticesi 3 ayda bir prim vermesinin kendisini ekonomik yönden güçlendirdiğini,

davalının hazırlamış bulunduğu protokolde tarafına verilmesi gereken 3.500 adet damacananın bir sonraki ayı bırakılması nedeni ile kendisinin de 15/08/2012 tarihinde ödemesi gereken 15.000 TL tutarındaki senedi ödemediğini, ... firmasının hatalı tutum ve davranışları yüzünden satışlarının düştüğünü, zararlarının giderek büyüdüğünü, 03/08/2012 tarihi itibari ile 2 aylık ortalama su satışlarının 8.403 adet olurken bu tarihten sonraki su satışlarının birden bire düşerek 3.643 adet damacanaya gerilediğini, bu tarih itibari ile 4.560 adet damacana kaybı nedeni ile 11.400 TL zarar ettiklerini belirterek,

uğramış bulunduğu maddi ve manevi zararının kendisine ödenmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dağıtıcı su bayiliğini sürdürdüğünü, sağlık bakanlığının duyurusunda yanlışlıkla kendi firmalarının da yer aldığını, ancak yapılan incelemelerde ve alınan numunelerde firmaları ile ilgili her hangi bir sakıncanın olmadığını, tüm numunelerin temiz çıktığını ve ...Bakanlığının da bu konuda yanlış yaptıklarını ve bunu düzeltmek içinde Sakarya valiliği ve bakanlıkça yeni duyurular yaparak firmalarının sağlığa zararları dolum yapan firmalardan olmadığını yanlış yorum ve anlamlardan dolayı bayilerini tekrar eski durumuna getirebilmek için bayilere sonsuz yardımlarda bulunduklarını,

müvekkilinin 16 yıldır bu işi yaptığını yapılan tüm rutin denetimlerde halk ve çevre sağlığını tehdit eden bir durumun mevcut olmadığını, davalı müvekkilinin içinde bulunduğu bu sıkıntılı döneminden yararlanmaya çalıştığını, davacının müvekkilinin haber ve onayı olmadan bir başka firmaların bayiliğini ve bir takım dükkanlar devir aldığını müvekkili ile olan sözleşmelere riayet etmediğini, davacıya 5.500 adet bedelsiz damacana su verileceğine ilişkin sözleşmelerinin bulunmadığını, iddia edilen teklif veya taahhütlerin müvekkilince bölge bayilerini dahi yapılmayacak türden olduğunu,

hayatın olağan akışına aykırı şekilde piyasa değeri olan başka bir markanın bırakılması da müvekkiline izafe edilecek bir mükellefiyet olmadığını, Sağlık bakanlığının yanlış açıklamaları sonucu bayilerin zararları reklam ve promosyonlarla telafi edildiğini, yıllık cirosu dahi ulaşılamayan bedelin kar kaybı olarak müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını belirterek, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddini talep etmişlerdir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; tarafların bildirdiği ve sunduğu tüm deliller Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, bilirkişiler..., ... ve Yard. Doç.

Dr. ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 25/01/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı arasında yapılan bayilik sözleşmesinin, sağlık bakanlığınca yapılan açıklamadan sonra, süresinden önce haklı sebeple feshedilmiş olduğu, zira yapılan açıklamadan sonra, imajı olumsuz etkilenen bir markanın sularını satmaya ve bu amaçla bayilik sözleşmesini devam ettirmeye davacının zorlanamayacağı, bununla birlikte, davacının su satışlarının azalması dolayısıyla tazminat talep edebilecek olup olmadığının belirlenmesi için, davalının kusurlu olup, olmadığının tespiti gerektiği, bunun tespiti için ise;

davalının Sağlık Bakanlığınca yapılan açıklamada belirtildiği gibi uygunsuz su dolumu yapmış olup, olmadığı ve damacanalarda kirliliğin mevcut olup olmadığı açısından, yani davalının işletmesinin ve ... markasının açıklamada sehven mi yoksa davalının kusurlu eylemleri sebebiyle mi açıklanmış olduğunun belirlenmesi için araştırma yapılması gerektiği, bu konuda Bakanlıktan bilgi alınmasının veya dosyadaki belgeler üzerinde su konusunda ya da bu mümkün genel olarak gıda konusunda alanında uzman akademisyen bir bilirkişi tarafından inceleme yapılmasının gerekli olduğu, davacının satışlarında bir azalmanın gerçekleşmiş olduğunun tespit edildiği,

fakat bu azalmanın sözkonusu açıklamanın sonucunda ve ona bağlı olarak gerçekleşmiş olup olmadığı konusunda bu sektörden bir bilirkişi vya bu mümkün olmazsa genel olarak alanında uzman bir işletmeci ya da ekonomist bir bilirkişinin görüşünün alınması gerektiği, bu konuda da takdirin Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

(3)Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun tespiti yönünden ..., ... ve...'a tevdii edilerek 01/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; analiz sonuçlarında uygunsuz su dolumu yapılmış olduğunun tespiti ve işyeri denetiminde saptanan uygunsuzluklar ile davalının, ...Bakanlığınca ön görülen hijyenik kriterlere uyma konusunda bir sürekliliğinin olmaması nedeniyle kusurlu olduğu, bu sebeple davacının sözleşme feshinin haklı olduğu, ...

Bakanlığı tarafından 03/08/2012 tarihinde yapılan ilandan sonra düşüşe geçen (ki bu düşüşün tek sebebinin söz konusu ilan olmayacağı da dikkate alınarak) damacana satışına bağlı olarak uğranıldığı iddia edilen kar kaybı ile bayii transferi için verilmesi taahhüt edilen ücretsiz damacanalardan eksik verilenler için uğranılan kar kaybı ve 3000 adet kontör bedeli sebebiyle Yüce Mahkeme'nin takdir edeceği miktardaki zararlardan davalı tarafın sorumlu olacağı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.

(4)Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun tespiti yönünden (davacı asilin dosyaya sunulan deliller kapsamında belirttiği döneme ilişkin varsa uğramış olduğu müsbet zararının bulunup bulunmadığı, bulunmaktaysa bunun sektör araştırması da yapılarak miktar olarak tespiti ve dosyaya öncesinde sunulmuş olan raporlar kapsamındaki itirazların da değerlendirilmek suretiyle) bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, Mali Uzman ...'a tevdi edilerek tanzim olunan 06/09/2019 tarihli raporda;

davacının, dava dilekçesinde tazmin talebinde bulunduğu her bir kalem için yukarıda yapılan inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda, Davalıdan talep edilebilecek alacağın taraflar arasındaki sözleşmenin Bakanlık açıklaması akabinde davacı tarafından haklı olarak fesih edilmesi ile uğradığı satış kaybından dolayı zararının 14.225.50 TL olduğunu, tarafların tacir olduğu ve dava tarihinden itibaren 14.225.50 TL için 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda Ticari temerrüt faizi talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaati bildirmiştir.

(5)İtiraz kapsamında özellikle rapor dahilinde maddi hata bulunduğu iddiasının değerlendirilmesi açısından ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ...'a tevdi edilerek, tanzim olunan 04/02/2020 tarihli ek raporda özetle; ortalama günlük su satış esas alındığında söz konusu dönemde eksik su satışının 5.943 adet olarak hesaplandığını, eksik satış nedeniyle davacının brüt kazanç kaybının ise 5.943 x 2.50 TL= 14.857,50 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık bayilik sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmenin feshine sebep olduğu iddiasıyla maddi zarar talebi açısından sorumlu tutulup tutulamayacağının tespitine yöneliktir.

04/02/2012 tarihli üç yıllık bayilik sözleşmesinin ... Markalı suyun dolumunda gerekli hijyen kurallarına uyulmadığı, kirlilik arz ettiği ve belirlenen standartları taşımadığı, durumun medya aracılığıyla bildirilmekle tüketicinin ayrıca bilgisi dahilinde olduğu gerekçesiyle davacı tarafından feshedildiği sabittir.

Dosya kapsamında teknik açıdan yapılan tahlil ve tespit ve analiz neticesinde fesih gerekçesi hakimliğimizce yerinde görüldüğünden feshe konu hadisenin yaşanması ve satışların düşmesinden kaynaklı olarak 2012 yılının Ağustos, Eylül ve Ekim aylarına ilişkin kar kaybı nedeniyle özellikle iklimsel açıdan birbirine yakın ve satışın yüksek seyirde olacağı dönem itibariyle son ek rapor kapsamında Haziran ve Temmuz ayı ortalaması esas alınarak yapılan mali tespit yerinde görülmüş davacının mahrum kaldığı muhtemel kar kaybı ve maddi zararının 14.857,50 TL olacağı kabul edilmiştir.

İş bu bedelin faiz talebinde bulunulmadığı da ayrıca gözetilerek davalıdan tahsiline hükmedilmiştir. Manevi tazminat istemi davanın mahiyeti de dikkate alınarak davacının feshe ilişkin manevi bütünlüğünün ayrıca zarara uğradığı iddiası yerinde görülmemekle reddedilmiş ve neticeden aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.