İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/713 K.2019/214

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Finansal Kiralamadan Kaynaklanan Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı arasında Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde ...Noterliği'nin ... yevmiye nolu 28/06/2007 tarihli ve... sözleşme numaralı, ...Noterliği'nin ... yevmiye nolu 08/08/2007 tarihli ve ... sözleşme numaralı ve ...Noterliği'nin... yevmiye nolu 28/02/2007 tarihli ve... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı davranması sebebi ile ...Noterliği'nin 11/02/2009 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin keşide edilerek 60 günlük yasal süre içerisinde kira borcunun ödenmesi,

aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin ve ihbar süresi sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, davalı kiracının işbu ihtarnamelerin tebliğine rağmen borçlarını ödemediğinden bahisle sözleşmeleri münfesih olduğunu, davalı taraflardan ...Şti'nin açık adres verilmediği ve adresin yetersiz olması sebebi ile tebligat yapılamadığından bila döndüğünü, yine davalılardan ... ve ...'un ihtar bildirimini teslim almamış olması sebebi ile tebligatın yapılamadığını, davalıların davacıya adreslerinin değiştiği yönünde noter kanalıyla hiçbir yeni adres bildirmediklerini,

bu nedenle sözleşme hükümleri uyarınca sözleşmede bildirilen adrese gönderilen tebligatların eski adrese ulaştığı tarihte tebliğ edilmiş sayılmaları gerektiğini, davalıların sözleşme hükümlerine uymamaları nedeniyle sözleşmelerin fesih edildiğini, davalının kiralama konusu malları da iade etmediğini, sözleşmelerden kaynaklanan 317.774,94 Euro ve 1.586,55 TL kira alacağının ve 378.525,07 Euro ve 7.202,57 TL temerrüt alacağı olmak üzere toplam 696.300,01 Euro ve 8.789,12 TL alacağın bugüne kadar ödenmediğini, anılan nedenlerle sözleşme gereği mülkiyeti davacı şirkete ait olan finansal kiralama konusu malların aynen iadesine,

aynen teslimi mümkün olmadıı takdirde dava tarihindeki değerinin sözleşmede belirtilen temerrüt faizi oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ilgili sözleşmelerden kaynaklanan 317.774,94 Euro ve 1.586,55 TL kira alacağının ve 378.525,07 Euro ve 7.202,57 TL temerrüt alacağı olmak üzere toplam 696.300,01 Euro ve 8.789,12 TL alacağın tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu finansal kiralama sözleşmesinin 3.maddesine göre davacının işyeri adresinin Kıbrıs olması ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunmadığından sözleşmenin taraflarında aranan şartlar sağlanamadığını, bu nedenle davaya konu sözleşmelerin geçersiz olduğunu, davacı tarafından yapılan ihtarnamelerin de usulüne uygun olarak yapılmadığını, 60 günlük yasal süre verilmediğinden dava şartları oluşmadığını,

davacının bir kiralama döneminde iki kez kira bedeli ödenmediğinden sözleşmeyi fesih hakkı bulunmasına rağmen davacının bu hakkının kullanmayıp kötü niyetli olarak sözleşmeye devam ettiğini, yine dava konusu sözleşmelerde davalıların sadece kefil sıfatı ile yer aldıklarını, kefilden malın iadesinin istenmesinin mümkün olmadığını, davalıların işbu davada taraf sıfatları bulunmadığını, davacı tarafça İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile sözleşmelerden kaynaklanan kira alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, bu nedenle mükerrerlik söz konusu olduğunu, davalı ...'un 26/11/2010 tarihinde davacı şirkete yazdığı dilekçesi ile makinelerin iade alınmasını talep ettiğini ve malların bulundukları yerleri tespit ederek davacı şirkete bildirdiğini, ancak davacıların makineleri iade almayarak zararın artmasına sebebiyet verdiğini, anılan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlığın; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca davalı şirkete teslim edilen kiralamaya konu malların, davalı tarafın Finansal Kiralama Sözleşmesine aykırı davranması sebebi ile aynen iadesine yönelik mal teslimi davası olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından tanzim olunan bilirkişi raporunda; davalı şirketin yevmiye defterinin açılış ve kapanış onamalarının yasal süreler içinde yaptırılmış olduğu, ticari yevmiye defterinin HMK 222.maddesi gereği delil sıfatına haiz olduğu,

davacı tarafça ibraz edilen davalı cari hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemelerde davacının davalıdan ihtarname tarihi olan 11/02/2009 tarihi itibariyle kendisine tanınan 60 günlük süre içerisinde de ihtarnamelerde belirtilen borçları ödemediği ve 21/11/2013 tarihine kadar olan 51941 ve 51941-A nolu sözleşme ile ilgili olarak kira bedellerinin toplamı 195.861,58 Euro asıl alacağı bulunduğu yönünde bakiye verdiği, ...ve ...-A nolu sözleşme ile ilgili olarak kira bedellerinin toplamı 70.842,84 Euro verdiğinin görüldüğü, 56178 nolu sözleşme ile ilgili olarak kira bedellerinin toplamı 43.228,95 Euro olduğu,

dosya kapsamında yapılan incelemede davalının belirtilen sürelerde kira bedellerini ödemediği, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin 13.maddesi gereğince davalının temerrüde düştüğü, davacı tarafça davalıya gönderilen ihtarnamenin 60 günlük ödeme süresince ödemenin yapılmadığı, temerrüde düşen davalı sözleşmesinin fesih edildiği ve buna istinaden kira ve temerrüt faizi dahil olmak üzere toplamda 309.933,37 TL alacaklı olduğu, bu itibarla davacının finansal kiralama sözleşmesini feshinde haklı olduğu ve malın iadesi şartlarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davalılar tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve 6100 sayılı HMK’nun 200.maddesi ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerini dosyaya ibraz etmemiştir.

Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 Sayılı Yasanın 9. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 23. maddesi hükmü gereğince de, kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6831 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 26. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 29. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalıların beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borcunun keşide edilen ihtarnameye ve ihtarname ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı şirket tarafından ödenmemiş olduğu, davacının sözleşme uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşme ile yükümlendiği kira bedelini ödeme edimini yerine getirmediği, buna ilişkin olarak keşide edilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığı,

bu nedenle de sözleşmenin davacı yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü ve Finansal Kiralama Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediğinden, davacı tarafından açılan dava sabit olmakla kabulü ile makinaların davalıdan alınarak davacıya iadesine, aynen iadesinin mümkün olmaması halinde icra müdürlüğü tarafından İİK 24.maddesi hükümlerinin uygulanmasına,

davalı şirket hakkında verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiş, yine diğer davalı kefiller ..., ..., ... ve ... hakkında açılan davada yasal hasmın davalı şirket olması, kefillerin kefaletinin kira bedellerine yönelik olması, malların kiralayan şirkete teslim edilmiş olması sebebiyle iade borcunun da sadece kiralayan şirkette olması,

kendi uhdesinde olmayan malların aynen teslimi hususunda kefillere yükümlülük yüklenemeyeceği, bu kapsamda malın iadesine yönelik davalarda taraf sıfatının bulunmaması sebebi ile işbu davalılar hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.