İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1077 K.2021/877

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının 29/09/2018 tarihli ve ... olu faturaya dayalı kur farkı alacağı bulunduğunu, davalı şirkete yapılan satışların, yabancı para karşılığında yapıldığını, mal satış faturaları incelendiğinde mal fiyatlarının yabancı para cinsinden yazıldığının görüleceğini, ancak satışların, yabancı para karşılığında yapılmış olmasına rağmen yasal zorunluluk gereği, faturaların Türk lirası olarak düzenlenmek zorunda kalındığını,

taraflar arasında kur farkına ilişkin bir sözleşme olmasa bile satışların yabancı para cinsinden yapılmış olmasının başlı başına kur farkının talebi için yeterli bir neden olduğunu, davacının davalıdan 2.896,97TL alacaklı olduğunu, davacı tarafından alacağın tahsili için ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu beyanla, haksız itirazın iptali ile takibin devamına davalı yanın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, Türk firmaların yurt içi müşterilere döviz cinsinden fatura düzenlemelerinin mümkün kılındığını, davacı tarafın davalıya 2018 Nisan ayı itibari ile düzenleyip verdiği faturaların döviz cinsinden olduğunu, davacının iddialarının haksız olduğunu, davacının düzenleyip davalıya gönderdiği kur farkı faturalarının hangi faturadan hangi tarihte ve hangi alış veriş sonucu kaynaklandığı belli olmadığını, davacının öncelikle bu durumu açıklaması gerektiğini, davacı tarafından keyfi şekilde tanzim edilip davalıya gönderilen faturanın koşulsuz koşulsuz kabul edilip defterine işlemesinin basiretli bir tacirden beklenecek durum olmadığını, davalının davacıya borcu olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, fatura, Yargıtay ilamı, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ticari defter ve kayıtlar celp olunmuştur. ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...Tic ve San AŞ tarafından borçlu ... Dış Tic Ltd Şti aleyhine 71.820,05TL kur farkından doğan alacak, 2.896,97TL cari hesap alacağı olmak üzere toplam 74.717,02TL üzerinden takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiye gönderilmiş olup, bilirkişi SMMM ... tarafında tanzim olunan 06/01/2020 tarihli raporunda; davalı tarafından davacıya kesilen taraflar arasında ihtilafa konu olan anlaşmazlığın, 29/09/2018 tarihinde ... yevmiye numaralı 71.820,05TL bedelli kur farkı faturasından kaynaklandığını, bu fatura dikkate alınmaksızın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtların birbiri ile örtüştüğünü, takdirin mahkemeye ait olmak üzere iki sonuca ulaşıldığını,

buna göre birinci sonuçta 29/09/2018 tarihinde ... yevmiye numaralı 71.820,05TL bedelli kur farkı faturalarından tutarlı faturaların mahkemece kabul edilmesi halinde davacı yanın davalıdan 71.820,05TL alacaklı olacağını, ikinci sonuçta 29/09/2018 tarihli ... yevmiye numaralı 71.820,05TL bedelli kur farkı faturalarından mahkemece kabul edilmemesi halinde davacı yanın davalı yandan 3.183,85TL borçlu olacağını belirtmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiş, itirazlar doğrultusunda tanzim olunan 12/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı tarafından davalı yana kesilen 2015-2018 yılına ait faturaların incelendiğinde faturaların TL olarak kesildiğini, ancak alt köşede Euro tutar ve kur belirtildiğinin görüldüğünü, davanın kur farkı alacağının tahsili istemine ilişkin olduğunu, kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasında akdedilen sözleşmede hüküm bulunması yada faturaya konu malların döviz karşılığı satımının yapılmış olması gerektiğini,

kur farkında vade farkı istemleri gibi teamülün olup olmadığının önemli olmadığını, taraflar arasında kur farkı alacağını ön gören sözleşme bulunmamakla birlikte dosyada bulunan satış faturalarının incelenmesinde malların döviz karşılığı satıldığı ve TL karşılığının da gösterildiğini, davacı tarafından daalıya 31/03/2018 tarihli ... fatura ile 8.285,25TL ile 30/06/2018 tarihli 387702 fatura numaralı 23.079,23TL tutarlı kur faturalarının düzenlendiğini, bu faturaların da davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu,

bu hususlar çerçevesinde kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasında akdedilen sözleşmede hüküm bulunması yada faturaya konu malların döviz karşılığı satımının yapılmış olduğunu, kur farkında vade farkı istemleri gibi teamülün oluştuğunu, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığını, asıl faturalarda satış bedelinin Euro karşılığının gösterildiğini, davalı tarafından bu tutarlar üzerinden faturaları ticari defterine kayıt ettiğini,

yine davacı tarafından davalı tarafa 31/03/2018 tarihli ... fatura numaralı 8.285,25TL tutar ile 30/06/2018 tarih 387702 fatura numaralı 23.079,23TL tutarlı kur faturalarının düzenlendiğini, tarafların ticari defterlerine işlendiğini ve taraflar arasında kur farkının ödenmesine ilişkin teamülün oluştuğunu, davacı tarafın davalı taraftan 24/10/2018 tarihine kadar 71.820,05TL kur farkı alacağı bu/lunduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi rapor ve ek rapora karşı beyan ve itirazlar doğrultusunda dosya bilirkişi Banka E.Müdürü ...'ye tevdi edilmiş olup, tanzim olunan 07/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki ticari ilişkinin döviz üzerinden düzenlenen faturalara dayandığını, kayıtların TL olarak tutulması yasal zorunluluk olduğundan kur farklarının talep edilebileceğinin tabii olduğunu, taraflar arasında üçer aylık dönemlerde kur farkı düzenlenmesinin karşılıklı kabul edildiğini ve anlaşmazlık konusu kur farkı talebine kadar işlemlerin bu sistem üzerinden yapıldığını, davacının takip tarihindeki cari hesap alacağının 2.896,97TL olduğunu,

bu hususun tarafların ticari defterlerinde sabit olduğunu, 29/09/2018 tarihinde düzenlenen kur farkı faturasında vadesi henüz gelmemiş ve tahsil edilmemiş çeklerin de hesaplamaya dahil edilmesi kaynaklı fazla talepte bulunulduğunu, bu hususun düzeltilmesi gerektiğini, davacı tarafından yapılan ve denetime açık düzeltme ile kur farkı alacağının 56.449,03TL'ye düşmesi gerektiğini, davacı alacağını döviz üzerinden takip etmesine karşılık kur farkı alacağının TL olduğunu ve alacağın takipte talep edildiği üzere TL üzerinden hesaplanması gerektiğini,

davacının toplam alacağı olan 59.346TL'ye takip tarihinden tahsil tarihine kadar TCMB tarafından açıklanan ticari avans faizi üzerinden hesaplama yapılabileceğin belirtmiştir.

Dava, cari hesap ilişkisi ve kur farkından kaynaklandığı iddia edilen alacağın tahsili için yapılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında ticari ilişki mevcut olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafından davalıya kesilen faturalardaki kur farkından kaynaklandığı iddia edilen alacağın tahsiline yönelik davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının itirazı noktasında toplandığı, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davacının davalıya döviz cinsinden faturalar düzenlediği,

üç ayda bir kur farkı faturaları düzenlediği, anlaşmazlığın sadece 29/09/2018 tarihinde 71.820,05TL tutarlı olarak davacının düzenlediği kur farkı faturasından kaynaklandığı, bu faturanın davalı tarafından kayıtlara alınmadığı, kur farkı faturası hariç cari hesap tutarında taraflar arasında mutabakat bulunduğu, takipte talep edilen cari hesap alacağında mutabakatsızlığın olmadığı, tarafların kayıtlarında bu tutarın sabit olduğu, kur farkı uygulamasının tarafların ticari ilişkisinde daha önce sorun teşkil etmediği,

Faturaların yabancı para cinsinden miktarları belirtilerek düzenlenmesi karşısında davacının kur farkından kaynaklı alacak talebinde bulunabileceği, davacının faturalandırdığı kur farkları vadeli alınan çek ve senetlerin teslim tarihindeki kurlara göre hesaplandığı, davacının takip tarihindeki cari hesap alacağının 2.896,97TL olup, bu hususun tarafların ticari defterinde sabit olduğu, 29/09/2018 tarihinde düzenlenen kur farkı faturasında vadesi henüz gelmemiş ve tahsil edilmemiş çeklerin de hesaplamaya dahil edilmesi kaynaklı fazla talepte bulunulduğunu, çeklerin bir kısmının tahsil edildiği bir kısmının ise tahsil edilmediği,

tahsil edilen çekler dikkate alınarak düzenleen son bilirkişi raporuna göre davacının talep edebileceği kur farkı alacağının 56.449,03TL'ye düşmesi gerektiği, bunun üzerinde kalan kısmını talep edemeyeceği, davacının alacağını döviz üzerinden takip etmesine karşılık kur farkı alacağının TL olduğu ve alacağın takipte talep edildiği üzere TL üzerinden hesaplanması gerektiği, davacının toplam alacağının 59.346TL olup, bu alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine davalının itirazında kısmen haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının ....

İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 56.449,03 TL kur farkı alacağı, 2.896,97 TL cari hesap alacağı olmak üzere toplam 59.346,00 TL üzerinden devamına, takip tarihinden alacak tamamen ödeninceye kadar asıl alacak miktarlarına avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ayrıca alacak belirlenebilir olduğundan İİK 67/2 mad uyarınca 59.346TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

E-İMZALI

Hakim ...

E-İMZALI