İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/336 K.2022/306

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacıya 10/07/2020 tarihinde tebliğ edilen kambiyo senetlerine mahsus takibe ilişkin ödeme emrine konu bonodaki imzanın davacı firmaya (yetkilisine) ait olmaması nedeniyle ve icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti amacıyla işbu davayı açtıklarını, davacı aleyhine 10/04/2018 tanzim 08/01/2020 vade tarihli 400.000TL tutarlı bonoya dayalı olarak bono lehtarı ...

San ve Tic AŞ tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerin mahsus icra takibine geçildiğini, tebligatın taraflarına 10/07/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, bono üzerinde yer alan imzanın kesinlikle davacı firma yetkilisine ait olmadığını, 09/01/2015 tarihli ticaret sicil gazetesinin de ortaya koyduğu üzere ... ... firmasının tek yetkilisi (müdürü olduğunu), onun da ... ... olduğunu, ... ...'nın ise bir dönem ortaklığı dışında, şirkette her zaman tek söz sahibinin ... ... olduğunu, davaya konu bono üzerinde şirket kaşesi üzerinde yer alan imzanın kime ait olduğunun tam olarak anlaşılamadığını,

ister bir başkası isterse bonoda aval veren olarak ismi yer alan ... ... tarafından imzalanmış olsun, şirketi temsil ve ilzama yetkili olmayan şahıs tarafından atılan imzanın kesinlikle şirketi temsil ve ilzam eden bir imza olmadığını, davacı firmanın borçlu olarak kabulünün mümkün olmadığını beyanla, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından borçlu olmadıklarının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davacı ile davalı arasındaki mal alışverişine binaen muhtelif faturalar düzenlendiğini ve bu ticari ilişki sonucunda ilgili şirketin cari hesap ekstresinde 1.188.110,59TL borç doğduğunu, ilgili borca binaen ... ... tarafından aval verilen 10/04/2018 düzenleme tarihli 08/01/2020 vade tarihli ve 400.000TL bedelli bononun davacı şirket tarafından davalı şirket lehine düzenlenerek verildiğini, ancak bononun ödeme günü gelmesine rağmen ödenmemesi üzerine ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini,

davacı tarafından imzaya itiraz edilmek suretiyle huzurdaki menfi tespit davasının açıldığını, davacının davasının haksız olduğunu, davacı şirketin cari hesap ekstresinde görüldüğü üzere çeşitli tarihlerde davalı şirketten mal satın aldığını ve huzurdaki dava ile imza inkarında bulunduğu bonoyu keşide ettiğini, malların tesliminin sevk irsaliyeleri ile sabitken eğer ilgili bononun o borçlar için düzenlenmedi ise bononun ödeme tarihine kadar davacı şirketin hiçbir ödemede bulunmamasının nedeninin de açıklanması gerektiğini, olayın bu şekilde akışına bakıldığında bononun cari hesap borcu için keşide edildiğini, imzanın ... ...

Tasarım İnş San ve Tic Ltd Şti yetkilisine ait olduğunu, kaşe üzerindeki imza ile davacı şirket yetkilisinden alınacak imza örnekleri karşılaştırıldığında imzanın şirket yetkilisine ait olduğunu, dolayısıyla bonodan davacının sorumlu olduğunun ortaya çıkacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bono üzerindeki keşideci imzasının şirket yetkilisine ait olmasa bile davacı şirketin bu bono nedeniyle sorumlu olduğunu, bonoyu keşideci olarak imzalayan kişi kim olursa olsun bononun davacı ile davalı arasındaki ticari iş karşılığı verildiğini beyanla, haksız davanın usulden veya esastan reddine,

davacının takip miktarının en az %20'si oranında tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, cari hesap ekstresi, ticaret sicil kayıtları, bono fotokopileri, ....İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yaptırılan imza incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporu, sözleşme, Ba-Bs formları, faturalar, ticari defterler, imza beyannamesi, genel vekaletname celp olunmuştur.

....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... San ve Tic AŞ tarafından borçlular ... ... Tasarım İnş San ve Tic Ltd Şti, ... ... aleyhine 400.000TL bedelli 10/0/2018 tanzim tarihli 08/01/2020 vade tarihli senede dayanılarak 400.000TL asıl alacak, 1.200TL komisyon, 23.810,96TL geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 425.010,96TL üzerinden takip yapıldığı görülmüştür.

....İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde; davacı ... ... Tasarım İnş San Tic Ltd Şti ile davalı ... San ve Tic AŞ arasındaki görülmekte olan davada icra takibine konu bono üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, Adli Tıp Uzmanı Grofolog Dr ... tarafından tanzim olunan 22/06/2021 tarihli raporda, inceleme konusu 10/04/2018 düzenleme tarihli 08/01/2020 ödeme günlü alacaklısı ... San ve Tic AŞ borçlusu ... ... olarak görünen 400.000TLlik senet aslındaki borçlu imzalarının ... ...'nın eli ürünü olmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi SMMM ...tarafından tanzim olunan 20/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerinde, tek düzen hesap planına ve muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olarak 159 ...

Alm San AŞ Verilen Siparişler Avansı hesabında kısa vadeli alacak olarak kayıtlı olduğunu, davacının davalı yana düzenlediği faturaların incelenmesinde faturaların nizamına uygun olarak düzenlendiğini, davacı tarafın ticari defterlerine göre 01/01/2020 açılış fişi - 31/12/2020 kapanış fişi itibariyle davacının kayıtlarının bu tarihler arasında 779.877,74TL bakiye borç kaydı olduğu,

davalı tarafın ticari defterlerinde, tek düzen hesap planına ve muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olarak ... ... hesabında kısa vadeli alacak olarak kayıtlı olduğunu, davalının davacı yana düzenlediği faturaların incelenmesinde faturaların nizamına uygun olarak düzenlendiğini, davalı tarafından dosyaya sunulan 05/08/2016 tanzim tarihli 30/11/2017 ödeme tarihli, 30/12/2017 ödeme tarihli , 30/01/2018 ödeme tarihli, 28/02/2018 ödeme tarihli, 30/03/2018 ödeme tarihli her biri 12.500TLlik senetlerin davacı ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olmadığını,

dava konusu olan 10/04/2018 tanzim tarihli 08/01/2020 ödeme tarihli 400.000TL bedelli senedin davacı ticari defter ve belgelerinde olmadığını belirtmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup rapora karşı beyanlar dosyaya ibraz edilmiştir.

Dava, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 06/06/2014 tarihinde imzalanan ana bayilik sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafından 10/04/2018 tanzim tarihli 400.000TL bedelli bono nedeniyle davacı hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, icra takibi ve bu dosyada takibe konu edilen 10/04/2018 tanzim ve 08/01/2020 vade tarihli 400.000TL bedeli bono nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki 06/06/2014 tarihli ana bayilik sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 1.maddesine göre ... ...

Tasarım Ltd Şti'nin ana bayi olarak adlandırıldığı, sözleşmenin 8.3 maddesinde, ana bayinin keşide ettiği ve/veya ...'a ciro ettiği kambiyo senetlerini gününde ödenmesinin ana bayinin sorumluluğunda olduğu, söz konusu kambiyo senetlerinin vadesinde ödenmemesi halinde, ana bayinin bu senetlerin bedelini en geç 15 gün içinde ve bir ihtara ihtiyaç olmaksızın, sözleşmede yazılı gecikme faiziyle birlikte ...'a ödeyeceği, bu kambiyo senetlerinin tahsilini sağlamak için yasal işlem yapma hakkının saklı olduğunu, sözleşmenin 12.maddesine göre, işbu sözleşmenin 1 yıl için akdedilmiş olup,

süresinin bitiminden 1 ay önce ihbar edilmezse her seferinde 1 yıl için aynı koşullarla otomatik olarak yenilenmiş sayılacağı, feshe ilişkin sözleşmedeki diğer hükümlerin saklı olduğu düzenlenmiştir.

Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan ... 2.Noterliğinin 12/01/2012 tarihli 01916 yevmiye nolu genel vekaletnamesinin incelenmesinde, davacı ... ...

Tasarım Şti'ni temsilen ... ... tarafından icra takip konusu bonoda avalist olan ve aynı zamanda bono içeriğine göre şirket adına imza attığı belirtilen ... ...'ya işyeri idare yetkisi verildiği, işyeri idaresi yetkisi ile, davacı tarafından ... ...'ya faaliyet konumla ilgili olarak tüm işleri yürütmeye, adına ticari mal almaya, satmaya, bedellerini tahsile, fatura, fiş ve makbuzları tanzim ve imzalamaya, işyeri ile ilgili her türlü evrak, belge, izin, ruhsat ile ilgili makamlardan temin etmeye, ticari defterlerini işyeri ile ilgili belgeleri ibraza, tutulacak tutanakları imzalamaya vs. yetki verildiği,

bu bağlamda davacı tarafa bonoda avalist olan ve aynı zamanda bono içeriğine göre şirket adına imza attığı belirtilen ... ...'ya verilen vekaletnameden azledilip azledilmediği ve söz konusu vekaletnamede şirket adına işlem yapma ve iş yeri yönetim yetkisi verildiğinden söz konusu vekaletname azli yapılmış ise bunun şirketle ilişkisi olan ve diğer şirket ve şahıslara bildirimde bulunulup bulunulmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verildiği,

17/03/2021 tarihli duruşmada hazır bulunan davacı şirket yetkilisi ... ..., ...'yı azletmediğini beyan ettiği, davacı tarafından icra takibine konu edilen bonodaki imzanın eli ürünü olmadığından bahisle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş ise de, bonoya imza atan ... ...'ya davacı tarafından vekaletname ile geniş kapsamlı iş yeri idaresi yetkisi verildiği, hatta bu vekaletnamede şirket adına bankalardan para çekme yetkisinin dahi bulunduğu,

her ne kadar BKnun 504.maddesi uyarınca vekilin özel olarak yetkili kurumlar için kambiyo taahhüdünde bulunamayacağı düzenlenmiş ise de, bu düzenlemenin istisnalarından bir tanesinin BKnun 548 maddesi olduğu, BKnun 548.maddesi uyarınca ticari temsilcinin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya yetkili sayıldığı,

TBKnun 547.maddesi uyarınca ticari temsilcinin işletme sahibinin ticari işletmeyi yönetme ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret ünvanı altında ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere açıkça yada örtülü olarak yetki verdiği kişi olduğu, davacı şirket tarafından dava dışı ... ...'ya verilen vekaletname içeriği dikkate alındığında ... ...'nın ticari temsilci sıfatını taşıdığı, işletme sahibinin ticari temsilcinin fiillerinden sorumluluğunun tescilin yapılmış olmasına bağlı olmadığı, taraflar arasında bulunan ticari ilişkide de ... ... tarafından imzalanan senetlerin davacı şirket tarafından ödendiği,

bu hususun davalı tarafından ibraz edilen ödenmiş senet asılları ile anlaşıldığı, kaldı ki mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda davalı alacağının davacı şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu ve davacı şirketin davalı şirkete mevcut senet miktarlarından daha fazla oranda borçlu bulunduğu anlaşıldığından , davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Katip ...

E-İMZALI