İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/293 K.2022/392

Mahkememizde görülmekte olan İpotek davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 04/10/2007 tarihinde davaya konu ... ve... plakalı iki adet ...marka 2008 model araç satın aldığını, araçların üzerine satıcı tarafından borca karşılık olarak rehin konulduğunu, müvekkili şirketin borcun tamamını satıcıya ödediğini, satıcının 06/01/2009 tarihli yazı ile ...l Şube Müdürlüğü'nden her iki araç için rehinin kaldırılmasını talep ettiğini ancak rehinlerin kaldırılmadığını, müvekkili şirketin bunun üzerine satıcıya başvurduğunu ancak satıcı şirketin 23/09/2021 tarihinde tasfiye edildiğini,

borcun ödenmiş olması sebebiyle tasfiye öncesi veya sonrasında müvekkilinden bir alacak talebinde bulunulmadığını, müvekkilinin araç üzerindeki rehinin kaldırılması için ...

Tescil Şube Müdürlüğü'ne gittiği ancak bir sonuç elde edemediğini, ayrıca rehin alacaklısı şirketin tasfiye edilmiş olması sebebiyle rehnin sona erdiğinin tespiti ile araçların trafik kaydında görülen rehin kaydının terkini gerektiğinden izah edilen nedenlerle mahkememizden dava konusu araçlara yönelik borcun sona erdiğinin tespiti ile araçların trafik kaydında görülen rehin kaydının terkine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup; dava dilekçesi ekinde yer alan Üsküdar ... Noterliği'nin 04/10/2007 tarihli ...yevmiye numaralı Kati Satış Sözleşmesi, ruhsat fotokopisi,...Perde Sistemleri tarafından...Tescil Şube Müdürlüğü'ne hitaben yazılan 06/01/2009 tarihli rehin şerhinin kaldırılmasına ilişkin talep dilekçesi, ...Ltd. Şti.'nin tasfiye olduğuna ilişkin ticaret sicil kaydı ve sicil gazetesi sureti Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; davaya konu ... ve ... plakalı araçlardaki rehnin kaldırılmasına yöneliktir. "5070 Sayılı Kanun hükümlerince bu belge elektronik imza ile imzalanmıştır."

Yapılan yargılama neticesinde; davacının hasımsız olarak açtığı davasında davaya konu ... ve... plakalı iki adet ... marka 2008 model araç satın aldığını, araçların üzerine satıcı tarafından borca karşılık olarak rehin konulduğunu borcun tamamını satıcıya ödenmesine rağmen satıcının ... Şube Müdürlüğü'nden her iki araç için rehinin kaldırılmasını talep ettiğini ancak rehinlerin kaldırılmadığını, satıcı şirketin de 23/09/2021 tarihinde tasfiye edildiğinden bahisle davacının satın aldığı araçlardaki rehnin kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Taraf sıfatı, yani husumet ehliyeti, davaya konu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacılık sıfatı, davaya konu hakkın sahibini; davalılık sıfatı ise, davaya konu hakkın yükümlüsünü ifade eder. Davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı ise, pasif husumeti karşılayacak şekilde kullanılmaktadır.

Dava konusu değer üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi veya kişilere karşı açılması gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatının önemli özelliği, def'i niteliğinde olmayıp itiraz niteliğinde olması sebebiyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebilmesi ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile bu hususun mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde hasımsız olarak dava açmış ise de dava dilekçesinin içeriği incelendiğinde eldeki davanın çekişmesiz dava olmadığı, husumet yöneltilerek açılacak davalardan olduğu, tevzii formunda Trafik Şube Müdürlüğü davalı gösterilse de, Trafik Şube Müdürlüğü'nün taraf ehliyeti olmadığı, rehnin kaldırılması isteminin tasfiye edilen şirkete yöneltilmek suretiyle açılması gerekmesine rağmen eldeki davanın hasımsız olarak açıldığı,

tevzii formundaki Trafik Şube Müdürlüğü'nün bu davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmakla davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.