İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/804 K.2023/586

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda bayi tarafından ürün satın almak üzere siparişler verildiğini ve davacının siparişi kabul etmesi halinde bayiye ilgili ürünlerin teslim edildiğini, davacı şirket tarafından davalıya bayinin/davalının ticari faaliyetlerine destek amacıyla mülkiyeti davacıya ait olmak üzere 16 adet ekipmanın ariyet olarak verildiğini, işbu ekipmanlarla ilgili ariyet sözleşmesi düzenlendiğini, davalı tarafından bayilik ilişkisini zedeleyici, olumsuz hal ve davranışlar sergilendiğini ve davacı şirket çalışanlarını tehdide varan olaylar yaşandığını,

bu nedenle taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 21/03/2022 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, Ariyet Sözleşmesinin 2.5.maddesi gereğince bayilik sözleşmesinin taraflarca fesholunması, herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bayinin işbu sözleşmeye uygun hareket etmemesi halinde önceden yazılı ihtara gerek kalmaksızın emtianın davacı şirkete derhal iadesi gerektiğini, emtianın iadesi için davalıya ... ...

03/08/2022 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilmiş ise de davalı tarafından ihtarın gereğinin yerine getirilmediğini, bayilik sözleşmesinin davalının kusuru ve sözleşmeye aykırı, güven zedeleyici davranışları nedeniyle sona erdiğini, bu haklı fesihle birlikte Ariyet Sözleşmesi de kendiliğinden sona erdiğinden ariyet sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilmiş olan 16 adet ekipmanın davacı şirkete aynen iadesine,

ekipmanların iadesinin mümkün olmaması/icra marifetiyle teslim aşamasında davalının yedinde bulunmaması halinde Ariyet Sözleşmesinin 2.5.2.maddesi gereği ekipmanların Ariyet Sözleşmelerinde yazılı olan değerlerin toplamı olarak 634.916,00 TL'nin sözleşmelerin imza tarihlerinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte ödenmesine, yargılama neticeleninceye kadar ürünlerin tedbiren bir depoya kaldırılmasına dair tedbir kararı verilmesine,

bu yöndeki tüm masrafların davalı yana yükletilmesine karar verilmesini, fazlaya dair hakları ve söz konusu ekipmanların davalı tarafça kullanılması sebebi ile oluşabilecek hasar ve zarara dayalı hakları saklı kalmak kaydı ile talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu ariyetle ürünlerin iadesi için arabulucu ile yapılan görüşmede söz konusu ürünlerin hali hazır 2.el fiyatlarının tespiti için taraflarına teklif verilmesi halinde bedelin ödeneceğini söylemelerine karşın davacı şirketin bu teklifi kabul etmeyerek dava ikame etme yolunu seçtiğini, davaya konu ariyetli ürünlerin ellerinde olmaması nedeniyle amortisman bedellerinin düşürülüp 2.el fiyatlarının tespit edilmesi halinde bedeli ödemeye hazır olduklarını beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, bayilik ve ariyet sözleşmeleri, ... ... 21/03/2022 tarih ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesi, ... ... 03/08/2022 tarih ... yevmiye sayılı ekipmanların iadesine ilişkin ihtarnamesi, ... 10.Noterliğinin 28/03/2022 tarih ... yevmiye sayılı cevabi ihtarı dosyaya ibraz edilmiştir.

Davaya konu ekipmanlar üzerinde makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla 26/05/2023 tarihinde mahallinde keşif icra edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 10/08/2023 tarihli raporda; davalı şirketin ... ilçesi, ... Mahallesi şirket merkezi ile ... ilçesi, ... ve ... Mahallesinde bulunan iki şubesinde yapılan keşif sonucunda 14 kalem 17 adet makine/ekipman tespiti yapıldığı, tespiti yapılan makine ve ekipmanın keşif tarihi olan 26/05/2023 tarihinde ikinci el piyasa rayiç bedelinin 905.000 TL olabileceği, davanın açıldığı 24/11/2022 tarihinde ikinci el piyasa rayiç bedelinin ise 433.442 TL olabileceği belirtilmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi uyarınca davalıya ariyet olarak teslim edilen malların sözleşmenin feshi sebebiyle öncelikle aynen iadesi aynen iade mümkün olmadığı taktirde bedellerinin davalıdan tahsili talebidir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Taraflar arasında bayilik ve ariyet sözleşmeleri akdedildiği, mülkiyeti davacı şirkete ait olmak üzere bilirkişi raporu ile tespiti yapılan bir kısım ekipmanın davalıya ariyet olarak verildiği, davacı tarafından gönderilen ihtarname ile bayilik sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği sabittir.

Fesih nedeniyle davalının sözleşme uyarınca teslim almış olduğu teçhizat ve edevatı aynen iade etme yükümlülüğü söz konusudur.

Ariyet sözleşmesinin 2.5.maddesi ile bayilik sözleşmesinin taraflarla fesholunması, herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bayinin işbu sözleşmeye uygun hareket etmemesi halinde önceden yazılı ihtara gerek kalmaksızın emtianın davacı şirkete derhal iadesinin hüküm altına alındığı, bu doğrultuda sözleşmenin feshedilmesine mütakiben bu malzemelerin iadesinin gerektiği, davalının sözleşme şartlarına uygun olarak davalıya malzemeleri iade etmediği gibi bedellerini de ödemediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır