İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/212 K.2024/571

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/60 Esas, 2024/73 Karar, 28/02/2024 tarihli Görevsizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2023/...

Esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, ilgili takibe dayalı tarafça haksız ve hukuka aykırı biçimde itiraz edildiğini, yasal mesnetten yoksun itirazın iptali için davayı ikame ettiğini, takibin muhteviyatı talebine mesnet alacağının, ödeme emrinde görüleceği üzere, kambiyo senedine dayandığını, senet altındaki imzanın davalı ... ...'nın eli ürünü olduğunu, davalı ... ...'nın bilerek ve isteyerek yani kasten sadece davayı uzatmak, müvekkilinin haklı alacağına geç ulaşmasına sebep olmak, bu uğurda zaman kazanmak amacı ile kötü niyetli bir biçimde takibe itiraz ettiğini, izah etmeye çalıştığı hakikat karşısında,

icra inkar tazminatının kanunda düzenleniş biçimi ve kabulü için gereken şartların, nesnel koşullar düşünüldüğünde, mezkur talebinin hükme bağlanmasının önünde yasal bir engelin mevcut olmadığının anlaşılacağını, toplam alacağın %20'sinden aşağı olamak üzere, icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

CEVAP

davanın TBK hükümlerine göre görülmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini, davaya dayanak belge altındaki imzaların davalıya ait olmadığını, takibe konu senet aslının getirtilerek imza incelemesi yapılmasını, müvekkilinin davacı kişiye karşı herhangi bir borcunun ve ödemesinin bulunmadığı, herhangi bir borç para almadığı, müvekkilinin herhangi bir ticari işi ya da davacıya karşı bu belge veya buna benzer başka bir borca dair ilişkisi bulunmadığı, davacı tarafça delil başlangıcını destekleyen herhangi bir belge dosyaya sunulmadığı,

borç ilişkisini destekleyen banka dekontu, fatura, havale evrağı gibi herhangi bir belge olmadığı, ... Vergi Dairesi Başkanlığı cevabi yazısında müvekkilinin tüccar veya esnaf olmadığı, vergiye tabi kazanç elde etmeyen sürekli yükümlülüğü gerektiren bir faaliyet yürütmediğinin bildirildiği anlaşılmakla davacının takip tutarı üzerinden davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum e dilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; kambiyo senedine istinaden başlatılan icra takibinin ardından açılan itirazın iptaline ilişkindir.

GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/... Esas, 2024/...

Karar, 28/02/2024 tarihli kararı ile, taraflar arasındaki uyuşmazlığın takibe konu kambiyo senedinden (bono) kaynaklandığı, bononun 6102 Sayılı TTK 776 ve devamı maddelerin de düzenlenmesi nedeniyle aynı yasanın 4.maddesi uyarınca mutlak ticari dava olarak kabul edilmiş olduğundan davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olup mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş ise de;

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) tanımı yapılmamakla birlikte; hukukî bir muameleyi veya olayı belgelemek amacıyla resmî makam ya da borç altına giren kişi tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış belgeye senet denilmektedir. Buna göre resmî makam tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeye resmî senet: sadece borç altına giren kişi tarafından düzenlenen ve/veya imzalanan belgeye ise adi veya özel senet denir. Senet bir hakkın doğumu için gerekli olmasa da, ispatı için gerekli olabilir.

Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illî ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukukî işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukukî sebebi teşkil eder.

Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki “kambiyo ilişkisi” ismiyle anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu “kambiyo taahhüdü”nde bulunmuş olur. Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl /temel borç ilişkisi vardır.

Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Bu genel açıklamadan sonra hemen belirtelim ki, bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir. Bu nedenle bonoyu düzenleyen, asıl borçlu durumundadır (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 691/1).

Bonoda şekil şartları TTK’nın 688. maddesinde sayılmıştır. Bunlar; “Bono” ya da “Emre muharrer senet” ibaresi, kayıtsız şartsız bir bedel ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, keşide yeri ve tarihi, keşidecinin imzasıdır. Zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur. Bunlardan vade ve ödeme yeri esaslı şekil şartlarından değildir.

Sayılan zorunlu şekil şartlarının yanında seçimlik şartlar da vardır. Bonoya isteğe bağlı olarak, faiz, bedelin nakden ya da malen alındığı, teminat, muacceliyet veya yetkili mahkeme kayıtları da konabilir (Ülgen, Hüseyin/Helvacı, Mehmet/ Kendigelen, Abuzer/Kaya, Arslan: Kıymetli Evrak Hukuku, İstanbul 2013, s. 139 vd.).

Bu açıklamalar ışığında somut olayda, davacı tarafından bono niteliğinde olduğu ileri sürülen senede dayalı yapılan takibe itirazın iptalinin talep edildiği, icra takibine ve davaya konu senet incelendiğinde görüleceği üzere düzenleme tarihinin ödeme tarihinden sonra olması nedeniyle bono niteliğinde sayılmaz. Bu durumda, taraflar arasındaki ihtilâfın kaynağı olan senet adi senet niteliğinden olduğundan ve tarafların tacir olduğu yönünde bir tespit ve iddiada olmadığından uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinin kabulü ile verilen görevsizlik kararı yerinde görülmemiş ve Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan karşı görevsizlik verilmiştir.