İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/541 K.2024/699

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin elektrik üretimi konusunda faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, üretimini ..., ...’de 16.86 Mw kurulu güce sahip Hidro Elektrik Santralinde gerçekleştirdiğini, tesisin kurulduğu 2013 yılından beri 2021 yılına kadar olan dönemde santralin sigorta poliçeleri ... acentalığında davalı ... Sigorta A.Ş tarafından kesildiğini, davacı şirketin HES tesisi; bu uzun ...

Sigortalılık döneminde yalnızca 2018 yılında bölgede yaşanan sel nedeniyle hasar aldığını, yaşanan sel felaketi ile tesis maddi zarar aldığını ve çalışamaz hale geldiğini, HES tesisine bir süre ara verilmek durumunda kalındığını, zararın tazminine yönelik davalı sigorta şirketine yapılan başvurular neticesinde oluşan maddi hasarların muafiyet kapsamında değerlendirildiği gerekçesiyle hiçbir ödeme yapılmadığını,

finansal anlamda da zor bir dönemde bulunulan o günlerde davalı sigorta şirketinin bu denli zarara uğratan davranışı neticesinde ... tesisinin yeniden faaliyete geçebilmesi ve zararın katlanmaması adına davacı şirketin tüm zararları kendisi karşıladığını, ...

Bankasından kredi kullanmak suretiyle ilave finansman maliyetine katlanarak geri ödemede bulunduğunu, 2022-2023 Dönemine (30.09.2022 - 30.09.2023) ilişkin olarak davalı şirketin davacı şirkete sürenin bitiminden hemen önce iletmiş olduğu mail ile yeni dönem teklifini sunduğunu, davanın kabulüne, davacı şirketin .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasında davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine, .... İcra Dairesi ...

E. Sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptaline, davacının borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 04.09.2023 tarihinde ödenen 4.455,86 TL, 26.09.2023 tarihinde ödenen 62.598,81TL, 27.09.2023 tarihinde ödenen 25,48TL, 24.10.2023 tarihinde ödenen 3.458,40TL, 07.12.2023 tarihinde ödenen 35.110,47TL, 08.12.2024 tarihinde ödenen 0.46TL, 27.12.2023 tarihinde ödenen 24.886,12TL, 23.01.2024 tarihinde ödenen 3.966,98TL ve 26.02.2024 tarihinde ödenen 129.311,17 TL’nin ödeme Tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalıdan istirdadına ve davacı şirkete verilmesine,

Takibin haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle alacağın yüzde %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına ve davalıdan tazminine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.

....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ... A.Ş., davalının ... Sigorta A.Ş., davanın 15/02/2024 tarihinde açılan menfi tespit davası olduğu, davacı tarafça ....İcra Müdürlüğünün ... icra takip dosyasına konu edilen poliçeden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği, dosyanın derdest olup duruşmasının 25/10/2024 tarihine atılı bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememize açılan iş bu dava ise ....İcra Müdürlüğünün ... icra takip dosyasına konu edilen poliçeden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, takibin iptaline ve borçlu olunmadığı halde ödenmek zorunda kalınan bedelin iadesine yönelik istirdat davasıdır

6100 sayılı HMK' nun "Dava Şartları" başlıklı 114. Maddesi vd." dava şartları şunlardır:...ı) Aynı davanın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması hususu yani teknik bir ifadeyle derdestlik iddiası bir olumsuz dava şartı hâline getirilmiş ve bu suretle derdestlik itirazı ilk itiraz olmaktan çıkartılıp; dava şartına ilişkin usulî bir itiraza dönüştürülmesi sağlanmıştır.Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukukî korunma sürecini başlatmıştır.

Artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı kalmamıştır; bu bağlamda hukuken korunma ihtiyacı içerisinde bulunmamaktadır ve onun yapacağı tek iş, davanın sonucunu beklemekten ibarettir. Öte yandan, dava açmaktaki yarar hukukî olmalıdır; ideal veya ekonomik yarar tek başına yeterli değildir.

Dolayısıyla daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, hangi saikle olursa olsun ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmaktaki kararı hukukî değildir. O hâlde derdestlik itirazının korunmasının temelinde, aynı davanın tekrar açılıp görülmesinin sağlanmasında davacının hiçbir hukukî yararının bulunmadığı düşüncesi yatmaktadır.

Hukukî yararın ise dava şartı olduğu konusunda, bu düzenlemeden önce dahi doktrin ve yargı uygulaması bağlamında bir görüş birliği mevcuttur. Derdestlik itirazı da hukukî yarar eksikliğinin, somut ve özel plânda bir düzenleniş biçimi olduğuna göre, onun da temelinde yatan bu düşünceye uygun bir işlev görmesinin sağlanabilmesi için ilk itiraz olmaktan çıkartılıp; dava şartına ilişkin usulî bir itiraza dönüştürülmesinde kaçınılmaz bir zorunluluk mevcuttur." hükümlerine amirdir.

Bu anlamda aynı davadan bahsedebilmek için davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.

Davacı tarafından açılan ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının incelenmesinde, her iki dosyanın da konusunun, taraflarının ve dava sebeplerinin aynı olduğu, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davanın mahkememizdeki davadan daha önce açılmış olduğu ve sonradan aynı iddialarla mahkememizde açılan davanın derdestlik oluşturduğu, davacının varsa istirdata yönelik talebinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından talep edebileceği, derdestliğin HMK.114 maddesi uyarınca dava şartı olduğu anlaşıldığından, HMK'nun 114/ı mad uyarınca derdestlik ön şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır